महावग्गपाळि
संगायनस्स पुच्छा विस्सज्जना
पुच्छा – उभतो विभङ्गानन्तरं आवुसो पोराणकेहि संगीतिकारमहाथेरेहि कं नाम पावचनं संगीतं।
विस्सज्जना – उभतो विभङ्गानन्तरं भन्ते पोराणकेहि संगीतिकारमहाथेरेहि खन्धका संगीता।
पुच्छा – ते पन आवुसो खन्धका वग्गभेदेन कतिविधा।
विस्सज्जना – ते पन भन्ते खन्धका दुविधा वग्गभेदेन महावग्गो चूळवग्गोति।
पुच्छा – महावग्गे आवुसो कति खन्धका परियापन्ना।
विस्सज्जना – महावग्गे भन्ते दसखन्धका परियापन्ना, सेय्यथिदं, महाखन्धको उपोसथक्खन्धको वस्सूपनायिकक्खन्धको पवारणाक्खन्धको चम्मक्खन्धको भेसज्जक्खन्धको कथिनक्खन्धको चीवरक्खन्धको चम्पेय्यक्खन्धको कोसम्बकक्खन्धकोति।
पुच्छा – महाखन्धके आवुसो बहू कथायो, कतमा तासं आदिकथा।
विस्सज्जना – महाखन्धके भन्ते बोधिकथा आदि।
महाखन्धक
महाबोधिपुच्छा
पुच्छा – तस्मातिह आवुसो ततो पट्ठाय तं पुच्छिस्सामि, भगवा आवुसो पठमाभिसम्बुद्धकाले कत्थ कीवचीरं केनाकारेन विहासि।
विस्सज्जना – भगवा भन्ते पठमाभिसम्बुद्धो बोधिरुक्खमूले सत्ताहं एकपल्लङ्केन विहासि विमुत्तिसुखं पटिसंवेदी।
पुच्छा – तदा आवुसो भगवा कीदिसं धम्मं मनसिकत्वा कीदिसं उदानं उदानेसि।
विस्सज्जना – तदा भन्ते भगवा रत्तिया पठमं यामं रत्तिया मज्झिमं यामं रत्तिया पच्छिमं यामं पटिच्चसमुप्पादं अनुलोमं पटिलोमं मनसिकत्वा तीणि उदानानि उदानेसि।
अजपाल
पुच्छा – तस्स आवुसो सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा कत्थ विहासि।
विस्सज्जना – तस्स भन्ते सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा अजपाल निग्रोधमूले विहासि, सत्ताहं एकपल्लङ्केन विहासि विमुत्तिसुखं पटिसंवेदी।
मुचलिन्दा
पुच्छा – तस्सपि आवुसो सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा कत्थ विहासि।
विस्सज्जना – तस्स भन्ते सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा मुचलिन्दमूले सत्ताहं एकपल्लङ्केन निसीदि।
पुच्छा – तस्सपि आवुसो सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा कत्थ विहासि।
विस्सज्जना – तस्सपि भन्ते सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा राजायतनमूले सत्ताहं एकपल्लङ्केन निसीदि विमुत्तिसुखं पटिसंवेदी।
पुच्छा – तस्सपि आवुसो सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा कत्थ विहासि।
विस्सज्जना – तस्स भन्ते सत्ताहस्स अच्चयेन भगवा पुनदेव अजपालनिग्रोधमूले विहासि।
पुच्छा – तस्मिं पन आवुसो अजपालनिग्रोधे विहरन्तस्स भगवतो कथं चेतसो परिवितक्को उदपादि।
विस्सज्जना – तस्मिं पन भन्ते अजपालनिग्रोधे विहरन्तस्स भगवतो रहोगतस्स पटिसल्लीनस्स धम्मगम्भीरतापटिसंयुत्तो चेतसो परिवितक्को उदपादि।
अधिगतो खो म्यायं धम्मो गम्भीरो दुद्दसो अरनुबोधो सन्तो पणीतो अतक्कावचरा निपुणो पण्डितवेदनीयो।
आलयरामाखो पनायं पजा आलयरता आलयसम्मुदिता,
सहम्पति ब्रह्मा
पुच्छा – कथं आवुसो तदा धम्मदेसनाय ब्रह्मयाचना च भगवतो पटिञ्ञाच अहोसि।
विस्सज्जना – देसेतु भन्ते भगवा धम्मं, देसेतु सुगतो धम्मं, सन्ति सत्ता अप्परजक्खजातिका अस्सवनता धम्मस्स परिहायन्ति, भविस्सन्ति धम्मस्स अञ्ञातारोति इति भन्ते ब्रह्मुनो धम्मदेसनाय याचना अहोसि,
‘‘अपारुता तेसं अमतस्स द्वारा,
ये सोतवन्तो पमुञ्चन्तु सद्धं।
विहिंससञ्ञी पगुणं नभासिं,
धम्मं पणीतं मनुजेसु ब्रह्मे’’ति॥
एवं खो भन्ते भगवतो धम्मदेसनाय पटिञ्ञा च अहोसि।
नस्सति वत लोको…
देसेतु भन्ते भगवा धम्मं…
अपारुता तेसं अमतस्स द्वारा,
ये सोतवन्तो पमुञ्चन्तु सद्धं॥
पुच्छा – एवं खो आवुसो भगवा धम्मदेसनाय पटिञ्ञं कत्वा पठमं धम्मं देसेन्तो कत्थ कीदिसं धम्मं कस्स देसेसि।
विस्सज्जना – बाराणसियं भन्ते इसिपतने मिगदाये पञ्चवग्गिय भिक्खुपमुखानं ब्रह्मगणानं धम्मचक्कपवत्तनसुत्तं देसेसि।
पुच्छा – तस्मिं खो पन आवुसो धम्मचक्कपवत्तनसुत्ते देसियमाने मनुस्सलोके कस्स धम्माभिसमयो अहोसि।
सरणगमन
पुच्छा – कदा आवुसो भगवता तीहि सरणगमनेहि पब्बज्जूप सम्पदा अनुञ्ञातो अहोसि।
विस्सज्जना – यसप्पमुखानं भन्ते चतुपञ्ञासाय गिहि सहायकानं पब्बजित्वा तत्थ तत्थ चारिकं चरित्वा धम्मदेसनत्थाय पेसितकाले भगवता तीहि सरणगमनेहि पब्बज्जा च उपसम्पदा च अनुञ्ञाता।
अनुजानामि भिक्खवे तुम्हेव दानि तासु तासु दिसासु तेसु तेसु जनपदेसु पब्बाजेथ उपसम्पादेथ।
पुच्छा – भगवता आवुसो भिक्खूनं आरामो पटिग्गण्हितुं कत्थ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातो।
विस्सज्जना – भगवता भन्ते भिक्खूनं आरामं पटिग्गण्हितुं राजगहे अनुञ्ञातो, राजा भन्ते मागधो सेनियो बिम्बिसारो बुद्धप्पमुखस्स भिक्खुसङ्घस्स वेळुवनं उय्यानं अदासि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातो।
एताहं भन्ते वेळुवनं उय्यानं बुद्धप्पमुखस्स भिक्खुसङ्घस्स दम्मि –
अनुजानामि भिक्खवे आरामं।
पुच्छा – कथञ्च आवुसो द्विन्नं अग्गसावकानं पब्बज्जूपसम्पदा अहोसि।
विस्सज्जना – द्विन्नं भन्ते अग्गसावकानं एहि भिक्खुपसम्पदा अहोसि।
विप्पसन्नानि खो ते आवुसो इन्द्रियानि।
कंसि त्वं आवुसो उद्दिस्स पब्बजितो।
को वा ते सत्था।
कस्स वा त्वं धम्मं रोचेसि।
२. उपोसथक्खन्धक
पुच्छा – चातुद्दसे च आवुसो पन्नरसे च पक्खस्स च अट्ठमिया सन्निपतित्वा धम्मं भासितुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञाता, सम्बहुला भन्ते भिक्खू चातुद्देस पन्नरसे अट्ठमिया च पक्खस्स सन्निपतित्वा तुण्ही निसीदिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञाता।
अनुजानामि भिक्खवे चातुद्दसे पन्नरसे अट्ठमिया च पक्खस्स सन्निपतितुं।
ननु नाम सन्निपतितेहि धम्मो भासितब्बो।
पुच्छा – कदा आवुसो भिक्खूनं पातिमोक्खुद्देसो भगवता अनुञ्ञातो।
विस्सज्जना – यदा भन्ते भगवतो रहोगतस्स पटिसल्लीनस्स एवं चेतसो परिवितक्को उदपादि ‘‘यंनूनाहं यानि मया भिक्खूनं पञ्ञत्तानि सिक्खापदानि, तानि नेसं पातिमोक्खुद्देसं अनुजानेय्यं, सो नेसं भविस्सति उपोसथकम्म’’न्ति तदा भन्ते भगवता भिक्खूनं पातिमोक्खुद्देसो अनुञ्ञातो।
पुच्छा – सीमं आवुसो सम्मनितुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, किस्मिञ्च वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते अनुञ्ञातं, राजगहे भन्ते भगवति विहरति भिक्खूनं एतदहोसि ‘‘भगवता पञ्ञत्तं एत्तावता सामग्गी, यावता एकावासोति कित्तावतानुखो एकावासो होती’’ति, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – कति आवुसो उपोसथा दिवसवसेन च कारकपुग्गलवसेन च कातब्बाकारवसेन च।
विस्सज्जना – दिवसवसेन भन्ते तयो उपोसथा, पुग्गलवसेन च भन्ते तयो उपोसथा, कातब्बाकारवसेन च भन्ते तयो उपोसथा।
पुच्छा – कति आवुसो उपोसथकम्मानि तेसु च कीदिसं उपोसथकम्मं भगवता अनुञ्ञातं, कीदिसं अननुञ्ञातं।
३. वस्सुपनायिकक्खन्धक
पुच्छा – वस्सूपनायिकं आवुसो भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते सम्बहुला भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू हेमन्तम्पि गिम्हम्पि वस्सम्पि चारिकं चरिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – कतिपनावुसो वस्सूपनायिका भगवता अनुञ्ञाता।
विस्सज्जना – द्वेमा भन्ते वस्सूपनायिका भगवता अनुञ्ञाता पुरिमिका पच्छिमिका, अपरज्जुगताय भन्ते आसळ्हिया पुरिमिका उपगन्तब्बा, मासगताय भन्ते आसळ्हिया पच्छिमिका उपगन्तब्बा, इमा खो भन्ते द्वे वस्सूपनायिका भगवता अनुञ्ञाता।
पुच्छा – वस्सं आवुसो उपगन्त्वा पुरिमं वा तेमासं पच्छिमं वा तेमासं अवसित्वा चारिकं पक्कमन्तस्स दुक्कटं कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते छब्बग्गिये भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, छब्बग्गिया भन्ते भिक्खू वस्सं उपगन्त्वा अन्तरा वस्सं चारिकं पक्कमिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – सत्ताह करणीयेन आवुसो पहिते गन्तुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू उदेनेन उपासकेन पहिते न गच्छिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – सत्ताहकरणीयेन आवुसो सत्तन्नं अपहितेपि गन्तुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते अञ्ञतरस्स भिक्खुनो मातुगिलान वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
अनुजानामि भिक्खवे सत्तन्नं सत्ताहकरणीयेन अपहितेपि गन्तुं, पगेव पहिते।
४. पवारणाक्खन्धक
पुच्छा – वस्सं वुट्ठानं आवुसो भिक्खूनं तीहि ठानेहि पवारितुं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू सन्दिट्ठा सम्भत्ता अन्तोवस्सं नेव आलपिंसु न सल्लपिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
अनुजानामि भिक्खवे वस्सं वुट्ठानं भिक्खूनं तीहि ठानेहि पवारेतुं, दिट्ठेव वा सुतेन वा परिसङ्काय वा।
पुच्छा – कति आवुसो पवारणा दिवसवसेन च पुग्गलवसेन च कातब्बाकारवसेन च।
विस्सज्जना – दिवसवसेन भन्ते तिस्सो पवारणा, तथा पुग्गलवसेन कातब्बाकारवसेनच।
पुच्छा – कतीनं आवुसो सङ्घे पवारेतुं भगवता अनुञ्ञातं, कतीनं पनावुसो अञ्ञमञ्ञं पवारेतुं भगवता अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – पञ्चन्नं भन्ते भिक्खूनं सङ्घे पवारेतुं भगवता अनुञ्ञातं, चतुन्नं वा भन्ते तिण्णं वा द्विन्नं वा अञ्ञमञ्ञं पवारेतुं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – एकेन पनावुसो वस्संवुट्ठेन भिक्खुना कथं पटिपज्जितब्बन्ति भगवता अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – एकेन पन भन्ते भिक्खुना ‘‘अज्ज मे पवारणा’’ति अधिट्ठातब्बन्ति भगवता अनुञ्ञातं।
पुच्छा – पवारणं पुच्छिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं आवुसो कति आपत्तियो।
विस्सज्जना – पवारणं विस्सज्जिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं भन्ते तिस्सो आपत्तियो।
५. चम्मक्खन्धक
सोणमथेर वत्थु
पुच्छा – उपाहनं आवुसो भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते आयस्मन्तं सोणं आरब्भ अनुञ्ञातं, आयस्मतो भन्ते सोणस्स अच्चारद्धवीरियस्स चङ्कमतो पादा भिज्जिंसु, चङ्कमो लोहितेन फुटो अहोसि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – सब्बनीलिका वा आवुसो सब्बपीतिका वा सब्बलोहितिका वा सब्बमञ्जिट्ठिका वा सब्बकण्हा वा सब्बमहारङ्गरत्ता वा सब्बमहानामरत्ता वा उपाहनायो धारेन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते छब्बग्गिये भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, छब्बग्गिया भन्ते भिक्खू सब्बनीलिकायो उपाहनायो धारेसुं, सब्बपीतिकायो सब्बलोहितिकायो सब्बमञ्जिट्ठिकायो सब्बकण्हायो सब्बमहारङ्गरत्ता सब्बमहानामरत्तायोपि उपाहनायो धारेसुं, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – खल्लकबन्धा वा आवुसो पुटबन्धा वा पालिगुण्ठिमा वा तूलपुण्णिका वा तित्तिरपत्तिका वा मेण्डविसाणवद्धिका वा अजविसाणवद्धिका वा विच्छिकाळिका वा मोरपिञ्छ परिसिब्बिका वा चित्रा वा उपाहनायो धारेन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते छब्बग्गिये भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, छब्बग्गिया भन्ते भिक्खू खल्लकबन्धा उपाहनायोपि धारेसुं, पुटबन्धा उपाहनायोपि धारेसुं, पालिगुण्ठिमा उपाहनायोपि धारेसुं, तूलपुण्णिका उपाहनायोपि धारेसुं, तित्तिरपत्तिका उपाहनायोपि धारेसुं, मेण्डविसाणवद्धिका उपाहनायोपि धारेसुं, अजविसाणवद्धिका उपाहनायोपि धारेसुं, विच्छिकाळिका उपाहनायोपि धारेसुं, मोरपिञ्छ परिसिब्बिता उपाहनायो धारेसुं, चित्रा उपाहनायोपि धारेसुं, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – कट्ठपादुकायो आवुसो धारेन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते छब्बग्गीयेव भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, छब्बग्गिया भन्ते भिक्खू रत्तिया पच्चूससमयं पच्चुट्ठाय कट्ठपादुकायो अभिरुहित्वा अज्झोकासे चङ्कमन्ति उच्चासद्दा महासद्दा खटखटसद्दा अनेकविहितं तिरच्छानकथं कथेन्ता, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
६. भेसज्जक्खन्धक
पुच्छा – पञ्च आवुसो भेसज्जानि पटिग्गहेत्वा कालेपि विकालेपि परिभुञ्जितुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, सम्बहुलानं भन्ते भिक्खूनं सारदिकेन आबाधेन पुट्ठानं यागुपि न सम्मा परिणामं गच्छि, भत्तम्पि भुत्तं न सम्मा परिणामं गच्छि, ते तेन किसा अहेसुं लूखा दुब्बण्णा उप्पण्डुप्पण्डुकजाता धमनिसन्थतगत्ता, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – मूलादिभेसज्जानि आवुसो भगवता कत्थ अनुञ्ञातानि, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातानि।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले गिलाने भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातानि, सम्बहुलानं गिलानानं भिक्खूनं मूलेहि भेसज्जेहि अत्थो अहोसि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातानि।
पुच्छा – अन्तोवुट्ठंवा आवुसो अन्तोपक्कं वा सामंपक्कं वा परिभुञ्जन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते आयस्मन्तं आनन्दं आरब्भ पञ्ञत्तं, आयस्मा भन्ते आनन्दो सामं तिलम्पि तण्डुलम्पि मुग्गम्पि विञ्ञापेत्वा अन्तो वासेत्वा अन्तो सामं पचि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
सुप्पिया वत्थु
पुच्छा – मनुस्समंसं आवुसो परिभुञ्जन्तस्स थुल्लच्चयञ्च अप्पटिवेक्खित्वा मंसं परिभुञ्जन्तस्स दुक्कटञ्च भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – बाराणसियं भन्ते अञ्ञतरं भिक्खुं आरब्भ पञ्ञत्तं, अञ्ञतरो भन्ते भिक्खु अप्पटिवेक्खित्वा मनुस्समंसं भुञ्जि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
न भिक्खवे मनुस्समंसं परिभुञ्जितब्बं, यो परिभुञ्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स, न च भिक्खवे अप्पटिवेक्खित्वा मंसं परिभुञ्जितब्बं, यो परिभुञ्जेय्य आपत्ति दुक्कटस्स।
पुच्छा – हत्थिमंसं वा आवुसो अस्समंसं वा परिभुञ्जन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – बाराणसियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू हत्थिमंसम्पि अस्समंसम्पि परिभुञ्जिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – सुनक्खमंसं वा आवुसो अहिमंसं वा भुञ्जन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – बाराणसियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू सुनक्खमंसम्पि अहिमंसम्पि परिभुञ्जिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – सीहमंसं वा आवुसो ब्यग्घमंसं वा दीपिमंसं वा अच्छमंसं वा तरच्छमंसं वा भुञ्जन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – बाराणसियंयेव भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू सीहमंसम्पि ब्यग्घमंसम्पि दीपिमंसम्पि अच्छमंसम्पि तरच्छमंसम्पि परिभुञ्जिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – गिलानस्स आवुसो गुळं वा अगिलानस्स गुळोदकं वा भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
केणिय वत्थु
पुच्छा – अट्ठ आवुसो पानानि भगवता कत्थ अनुञ्ञातानि, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातानि।
विस्सज्जना – आपणे भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातानि, सम्बहुला भन्ते भिक्खू कुक्कुच्चायन्ता पानानि न पटिग्गण्हिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातानि।
रोजमल्ला वत्थु
पुच्छा – सब्बञ्च आवुसो डाकं सब्बञ्च पिट्ठखादनीयं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – कुसिनारायं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू कुक्कुच्चायन्ता डाकञ्च पिट्ठखादनीयञ्च न पटिग्गहेसुं, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – अकप्पियं आवुसो समादपेन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – आतुमायं भन्ते अञ्ञतरं वुड्ढपब्बजितं आरब्भ पञ्ञत्तं, अञ्ञतरो भन्ते वुड्ढपब्बजितो अकप्पिये समादपेति, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – सङ्घिकानि वा आवुसो पुग्गलिकानि वा बीजानि पुग्गलिकाय वा सङ्घिकाय वा भूमिया रोपितानि भागं दत्वा परिभुञ्जितुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते अनुञ्ञातं, सावत्थियं भन्ते भगवति विहरति सङ्घिकानिपि बीजानि पुग्गलिकाय भूमिया रोपियिंसु, पुग्गलिकानिपि बीजानि सङ्घिकाय भूमिया रोपियिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – विनयमहापदेससङ्खातानि आवुसो चत्तारि कप्पियाकप्पियअनुलोमानि भगवता कत्थ पञ्ञत्तानि, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तानि।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तानि, सम्बहुलानं भन्ते भिक्खूनं किस्मिञ्चि किस्मिञ्चिठाने कुक्कुच्चं उप्पज्जि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तानि।
पुच्छा – यावकालिकादीहि संसट्ठानं आवुसो यामकालिकादीनं परिभोगकालमरियादं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, सम्बहुलानं भन्ते भिक्खूनं एतदहोसि ‘‘कप्पति नुखो यावकालिकेन यामकालिकं सत्ताहकालिकं यावजीविकं, न नुखो कप्पति। कप्पतिनुखो यामकालिकेन सत्ताहकालिकं यावजीविकं, न नुखो कप्पति। कप्पति नुखो सत्ताहकालिकेन यावजीविकं, न नुखो कप्पती’’ति। तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
७. कथिनक्खन्धक
पुच्छा – वस्संवुट्ठानं आवुसो भिक्खूनं कथिनं अत्थरितुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते तिंसमत्ते पावेय्यके भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, तिंसमत्ता भन्ते पावेय्यका भिक्खू सावत्थिं आगच्छन्ता भगवन्तं दस्सनाय उपकट्ठाय वस्सूपनायिकाय नासक्खिंसु सावत्थियं वस्सूपनायिकं सम्भावेतुं, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – कथिनकं पुच्छिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं आवुसो कति आपत्तियो।
विस्सज्जना – कथिनकं विस्सज्जिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं भन्ते न कतमा आपत्ति।
८. चीवरक्खन्धक
जीवकवत्थु
पुच्छा – गहपतिचीवरं आवुसो सादियितुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते जीवकं कोमारभच्चं आरब्भ अनुञ्ञातं, जीवको भन्ते कोमारभच्चो भिक्खूनं गहपतिचीवरं अनुजानितुं भगवन्तं याचि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – छ आवुसो रजनानि भगवता कत्थ अनुञ्ञातानि, किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातानि।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातानि, सम्बहुला भन्ते भिक्खू छकणेनपि पण्डुमत्तिकायपि चीवरं रजिंसु, चीवरं दुब्बण्णं होति, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातानि।
पुच्छा – अच्छिन्नकानि आवुसो चीवरानि धारेन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू अच्छिन्नकानि चीवरानि धारेसुं दन्तकसावानि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – कदा आवुसो भगवा अनुञ्ञासि छिन्नकं सङ्घाटिं छिन्नकं उत्तरासङ्गं छिन्नकं अन्तरवासकं।
विस्सज्जना – दक्खिणागिरितो भन्ते पच्छागतकाले भगवा अनुञ्ञासि छिन्नकं सङ्घाटिं छिन्नकं उत्तरासङ्गं छिन्नकं अन्तरवासकं।
पुच्छा – अग्गळं च आवुसो तुन्नञ्च ओवट्टिकञ्च कण्डुसकञ्च दळ्हीकम्मञ्च भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – बाराणसियं भन्ते अञ्ञतरं भिक्खुं आरब्भ अनुञ्ञातं, अञ्ञतरो भन्ते भिक्खु अग्गळं अच्छुपेसि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – वस्सिकसाटिका च आवुसो आगन्तुकभत्तञ्च गमिकभत्तञ्च गिलानभत्तञ्च गिलानुपट्ठाकभत्तञ्च गिलानभेसज्जञ्च धुवयागु च भिक्खुनिसङ्घस्स उदकसाटिकाचाति इमा अट्ठ भगवता कत्थ अनुञ्ञाता, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञाता।
६. चम्पेय्यक्खन्धक
पुच्छा – सुद्धं आवुसो भिक्खुं अनापत्तिकं अवत्थुस्मिं अकारणे उक्खिपन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
विस्सज्जना – चम्पायं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, भगवति भन्ते चम्पायं विहरति सम्बहुला भिक्खू कासीसु वासभगामे सुद्धं कस्सपगोत्तं भिक्खुं अनापत्तिकं अवत्थुस्मिं अकारणे उक्खिपिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं।
पुच्छा – चम्पेय्यकं पुच्छिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं आवुसो कति आपत्तियो।
विस्सज्जना – चम्पेय्यकं विस्सज्जिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं भन्ते एका आपत्ति।
१०. कोसम्बकक्खन्धक
पुच्छा – भेदगरुकेहि भिक्खवे भिक्खूहि न सो भिक्खु आपत्तिया अदस्सने उक्खिपितब्बोति च, भेदगरुकेन भिक्खवे भिक्खुना परेसम्पि सद्धाय आपत्तिदेसेतब्बाति च आवुसो अयं सामग्गिरसओवादो भगवता कत्थ दिन्नो, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं दिन्नो।
विस्सज्जना – कोसम्बियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ दिन्नो, भगवति भन्ते कोसम्बियं विहरति अञ्ञतरो भिक्खु आपत्तिं आपन्नो अहोसि, सो तस्सा आपत्तिया आपत्ति दिट्ठि अहोसि, अञ्ञे भिक्खू तस्सा आपत्तिया अनापत्ति दिट्ठिनो अहेसुं। सो अपरेन समयेन तस्सा आपत्तिया अनापत्तिदिट्ठि अहोसि, अञ्ञे भिक्खू तस्सा आपत्तिया आपत्तिदिट्ठिनो अहेसुं। अथ खो ते भन्ते भिक्खू सामग्गिं लभित्वा तं भिक्खुं आपत्तिया अदस्सने उक्खिपिंसु, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं दिन्नो।
पुच्छा – सङ्घभेदस्स आवुसो मूलभूते भिक्खुम्हि उक्खित्तके ओसारिते तस्स वत्थुस्स वूपसमाय सङ्घसामग्गिञ्च कातुं सामग्गी उपोसथञ्च कातुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते तेयेव उक्खित्तकानुवत्तके भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, ते भन्ते उक्खित्तकानुवत्तका भिक्खू तं उक्खित्तकं भिक्खुं ओसारेत्वा येन उक्खेपका भिक्खू तेनुपसङ्कमिंसु उपसङ्कमित्वा ते उक्खेपके भिक्खू एकदवोचुं ‘‘यस्मिं आवुसो वत्थुस्मिं अहोसि सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सो एसो भिक्खुं आपन्नो च उक्खित्तो च पस्सि च ओसारितो च, हन्द मयं आवुसो तस्स वत्थुस्स वूपसमाय सङ्घसामग्गिं करोमा’’ति, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं।
पुच्छा – कोसम्बकं पुच्छिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं आवुसो कति आपत्तियो।
विस्सज्जना – कोसम्बकं विस्सज्जिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं। समुक्कट्ठपदानं भन्ते एका आपत्ति।