पञ्ञा-निद्देस
पञ्ञं पथममेसेहि,
पञ्ञा-बलं बहुत्तमं।
कुल-पुत्त बलं पञ्ञा,
किंहिनाम न साध्यति॥
अनेक-संसयुच्छेदि ,
परोक्खत्थस्स दस्सकं।
सब्बस्स लोचनं सत्थं,
यस्स नत्थ्यन्धमेव सो॥
पञ्ञा सुतं विनिच्छिन्दि,
कित्ति-सिलोक-वड्ढनी।
पञ्ञासहितो नरो इध,
अपि सुखानिविन्दति॥
सब्बञ्ञुबुद्ध-पच्चेक ,
चतुसच्च-सुता इति।
चतु-बुद्धेसु एकोव,
बहुस्सुतो नरो भवे॥
लेखछेको वाचछेको,
गन्थछेको सुवाचको।
विधायकछेको सूरो,
निद्दुक्खोव सकम्मनि॥
पञ्ञा हि सेट्ठा कुसला वदन्ति,
नक्खत्त-राजारिव तारकानं।
सीलं सिरीचापि सतञ्च धम्मो,
अन्वायिका पञ्ञावतो भवन्ति॥
सेवेथ बुद्धे निपुणे बहुस्सुत्ते,
उग्गाहको च परिपुच्छको।
सुणेय्य सक्कच्चं सुभासितानि,
एवं करो पञ्ञवा होति मच्चो॥
वयेन यस-पुच्छाहि,
तिट्ठ-वासेन योनिसो।
साकच्छा स्नेहसंसेवा,
पतिरूप-वासेनच॥
एतानि अट्ठठानानि,
बुद्धि-विसद-कारणा।
येसं एतानि सम्भोन्ति,
तेसं बुद्धि पभिज्जति॥
६४.चत्तारोमे भिक्खवे धम्मा पञ्ञावुद्धिया संवत्तन्ति। कतमे चत्तारो। सप्पुरिससंसेवो सद्धम्मसवनं योनिसो मनसिकारो धम्मानुधम्म-पटिपत्ति। इमे खो भिक्खवे चत्तारो धम्मा पञ्ञा-वुद्धिया संवत्तन्तीत्ति।
चक्खुपसाद-सम्पन्नो ,
अच्छिमन्तञ्च पस्सति।
अन्धं काणं सु-पस्सन्तं,
अन्धो सब्बं न पस्सति॥
पस्सत्ति पस्सो पस्सन्तं,
अ-पस्सन्तञ्च पस्सति।
अ-पस्सन्तो अ-पस्सन्तं,
पस्सन्तञ्च न पस्सति॥
पाकटं अ-पटिच्छन्नं,
रूपं पसाद-चक्खुना।
नाञ्ञं पस्सत्ति सब्बंपि,
तथतो ञाण-चक्खुना॥
सुजनासुजना सब्बे,
गुणेनापि विवेकिनो।
विवेकं न समायन्ति,