दाठावंसो
॥ नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स॥
विसारदं वादपथाति वत्तिनं,
तिलोकपज्जोतमसय्हसाहिनं।
असेस ञेय्यावरणप्पहायिनं,
नमामि सत्थारमनन्तगोचरं॥
तिलोक नाथप्पभवं भयापहं,
विसुद्धविज्जाचरणेहि सेवितं।
पपञ्च संयोजनबन्धनच्छिदं,
नमामि धम्मं निपुणं सुदुद्दसं॥
पसादमत्तेन’पि यत्थ पाणिनो,
फूसन्ति दुक्खक्खयमच्चुतं पदं।
तमाहुणेय्यं सुसमाहितिन्द्रियं,
नमामि सङ्घं मुनिराजसावकं॥
विभुसयं काळकनागरन्व यं,
परक्कमो कारुणिको चमूपति।
गवेसमानो जिनसासनस्स यो,
विरूळ्हिमत्थञ्च जनस्स पत्थयं॥
सुधामयूखामल पण्डुवंसजं,
विरूळ्हसद्धं मुनिराजसासने।
पियं वदं नीतिपथानुवत्तिनिं,
सदा पजानं जनिकं’व मातरं॥
पियं परक्कन्तिभुजस्स राजिनो,
महेसि मच्चुन्नतखुद्धिसम्पदं।
विधाय लीलावतिमिच्छितत्थदं,
असेस लङ्कातलरज्जलक्खियं॥
कुमारमाराधितसाधुमन्तिनं,
महादयं पण्डुनरिन्द वंसजं।
विधाय सद्धं मधुरिन्दनामकं,
सुसिक्खीतं पावचने कलासु च॥
नरिन्दसुञ्ञं सुचिरं तिसीहळं,
इतिप्पतीतं अयसं अपानुदि।
चिरं पणीतेन च चिवरादिना,
सुसञ्ञते संयमिनो अतप्पयि॥
चिरट्ठितिं पावचनस्स इच्छता,
कतञ्ञुना विक्कम बुद्दिसालिना।
सतीमता चन्दिम बन्धुकित्तिना,
सगारवं तेन’भीयाचितो अहं॥
सदेस भासाय कवीहि सीहळे,
कतम्पि वंसं जिनदन्तधातुया।
निरुत्तिया मागधिकाय वुद्धिया,
करोमि दीपन्तरवासिनं अपि॥
जीनो’यमिद्धे अमरव्हये पुरे,
कदाचि हुत्वान सुमेधनामको।
सवेदवेदङ्गविभागकोविदो,
महद्धने विप्पकुलम्हि माणवो॥
अहञ्हि जातिब्यसनेन पीळितो,
जराभिभुतो मरणेन ओत्थटो।
सिवं पदं जातिजरादिनिस्सटं,
गवेसयिस्सं’ति रहो विचिन्तिय॥
अनेकसङ्खं धनधञ्ञसम्पदं,
पतिट्ठपेत्वा कपणेसि दुच्चजं।
अनप्पके पेमभरानुबन्धिनो,
विहाय मित्ते च सुतेच बन्धवे॥
पहाय कामे निखिले मनोरमे,
घराभिनिक्खम्म हिमाचलन्तिके।
महीधरं धम्मिकनाम विस्सुतं,
उपेच्च नानातरुराजिभुसितं॥
मनोनुकूले सुरराजनिम्मीते,
असम्मिगानं अगतिम्हि अस्समे।
निवत्तचीरो अजिनक्खिपं वहं,
जटाधरो तापस वेसमग्गही॥
सुसञ्ञतत्तोपरिवारि तिन्द्रियो,
फलाफलादीहि पवत्तयं तनुं।
गतो अभिञ्ग्ञासु च पारमिं वसी,
तहिं समापत्ति सुखं अविन्दि सो॥
सुसज्जिते रम्मपुराधिवासिना,
महाजनेन’त्तमनेन अञ्जसे।
पथप्पदेसे अभियन्तमत्तनो,
अनिट्ठितेयेव सुमेध तापसो॥
अगाधञेय्योदधीपारदस्सिनं,
भवन्तगुं निब्बनथं विनायकं।
अनेकखीणासवलक्खसेवितं,
कदा चि दीपङ्करबुद्धमद्दस॥
ततो ससङ्घस्स तिलोकभत्तुनो,
परिच्चजित्वान तनुम्पि जीवितं।
पसारयित्वान जटाजिनादिकं,
विधाय सेतुं तनुमेव पल्लले॥
अनक्कमित्वा कललं महादये,
सभिक्खुको गच्चतु पिट्ठिया इति।
अधिट्ठहित्वान निपन्नको तहिं,
अनाथ मेतं तिभवं समेक्खिय॥
दयाय सञ्चोदितमानसो जने,
भवण्णवा उद्धरितुं दुखद्दिते।
अकासि सम्बोधिपदस्स पत्तिया,
महाभिनीहारमुदग्गविक्कमो॥
अथो विदित्वा वसिनो तमासयं,
अदासि सो व्याकरणं महामुनि।
ततो पुरं तम्हि तथागते गते,
सयंवसी सम्मसि पारमिगुणे॥
ततो च कप्पानमलीनविक्कमो,
असंखिये सो चतुरो सलक्खके।
तहिं तहिं जातिसु बोधिपाचने,
विसुद्धसम्भारगुणे अपूरयि।
अथाभिजातो तुसिते महायसो,
विसुद्धसम्बोधिपदोपलद्धिया।
उदिक्खमानो समयं दयाधनो,
चिरं विभुतिं अनुभोसि सब्बसो॥
सहस्ससङ्खा दसचक्कवालतो,
समागतानेकसुराधिपादिहि।
उदग्गुदग्गेहि जिनत्तपत्तिया,
सगारवं सो अभिगम्म याचितो॥
ततो चवित्वा कपिळव्हये पुरे,
सदा सतो सक्यकुलेककेतुनो।
अहोसि सुद्धोदनभुमिभत्तुनो,
महादिमायाय महेसिया सुतो॥
विजातमत्तो’व वसुन्धराय सो,
पतिट्ठहित्वान दिसा विलोकयी।
तदा अहेसुं विवटङ्गना दिसा,
अपूजयुं तत्थ च देवमानुसा॥
आधारयुं आतपवारणादिकं,
अदिस्समानाव नभम्भि देवता।
पदानि सो सत्त च उत्तरामुखो,
उपेच्च निच्छारयि वाचमासभिं॥
यथत्थसिद्धत्तकुमारनामको,
महब्बलो योब्बनहारिविग्गहो।
उतुत्तयानुच्छविकेसु तीसु सो,
नुभोसि पासादवरेसु सम्पदं॥
कदाचि उय्यानपथे जराहतं,
तथातुरं कालकतञ्च संयमिं।
कमेन दिस्वान विरत्तमानसो,
भवेसु सो पब्बजितुं अकामयि॥
सपुप्फदीपादीकरेहि रत्तियं,
पुरक्खतो सो तिदिवाधिवासिहि।
सछन्नको कन्तकवाजियानतो,
ततो महाकारुणिको’भिनिक्खमि॥
कमेन पत्वान अनोममापगं,
सुधोतमुत्ताफलहारिसेकते।
पतिट्ठहित्वा वरमोळिबन्धनं,
सितासिलूनं गगने समुक्खिपी॥
पटिग्गहेत्वा तिदसानमिस्सरो,
सुवण्नचङ्गोटवरेन तं तदा।
तियोजनं नीलमणीहि चेतियं,
अकासि चूळामणिमत्तनो पुरे॥
ततो घटीकारसरोजयोनिना,
समाहटं धारयी चीवरादिकं।
अथो सकं वत्थयुगं नभत्थले,
पसत्थवेसग्गहणो समुक्खिपी॥
पटिग्गहेत्वान तमम्बुजासनो,
महिद्धिको भत्तिभरेन चोदितो।
सके भवे द्वादसयोजनं अका,
मणीहि नीलादिहि दुस्सचेतियं॥
सुसञ्ञतत्तो सतिमा जितिन्द्रियो,
विनीतवेसो रसगेधवज्जितो।
छहायनानेव अनोमविक्कमो,
महापधानं पदहित्थ दुक्करं॥
विसाखमासस्सथ पुण्णमासियं,
उपेच्च मूलं सहजाय बोधिया।
तिणासने चुद्दसहत्थसम्मिते,
अधिट्ठहित्वा वीरियं निसज्जि सो॥
अवत्थरन्तिं वसुधंच अम्बरं,
विरूपवेसग्गहणेन भिंसनं।
पकम्पयन्तो सधराधरं महिं,
जिनो पदोसे’जिनि मारवाहिणिं॥
सुरासुरब्रह्मगणेहि सज्जिते,
जगत्तये पुप्फमयगघिकादिना।
पवत्तमाने सुरदुन्दुभिस्सरे,
अबुज्झिबोधिं रजनीपरिक्खये॥
तदा पकम्पिंसु ससेलकानना,
सहस्ससंखा दसलोकधातुयो।
अगञ्जि सो लोणपयोधि साधुतं,
महावभासो भुवनेसु पत्थरी॥
लभिंसु अन्धा विमले विलोचने,
सुणिंसु सद्दे बधिरापि जातिया।
लपिंसु मूगा वचनेन वग्गुना,
चरिंसु खेलं पदसा’व पङ्गुला॥
भविंसु खुज्जा उजुसोम्मविग्गहा,
सिखी’पि निब्बायि अवीचिआदिसु।
अपागमुं बन्धनतो’पि जन्तवो,
खुदादिकं पेतभवा अपक्कमी॥
समिंसु रोगव्यसनानि पाणिनं,
भयं तिरच्चानगते न पीळयी।
जना अहेसुं सखिला पियंवदा,
पवत्तयुं कोञ्चनदं मतङ्गजा॥
हया च हेसिंसु पहट्ठमानसा,
नदिंसु सब्बा सयमेव दुन्दुभी।
रविंसु देहाभरणानि पाणिनं,
दिसा पसीदिंसु समा समन्ततो॥
पवायि मन्दो सुखसीतमारुतो,
पवस्सि मेघो’पि अकालसम्बवो।
जहिंसु आकासगतिं विहङ्गमा,
महिं समुभिज्जजलं समुट्ठही॥
असन्दमाना’व ठिता सवन्तियो,
नभे विरोचिंसु असेसजोतियो।
भवा अहेसुं विवटा समन्ततो,
जनस्स नासुं वचनूपपत्तियो॥
समेक्खतं नावरणा नगादयो,
पवायि गन्धो अपि दिब्बसम्मतो।
दुमा अहेसुं फलपुप्फ धारिनो,
अहोसि छन्नो कमलेहि अण्णवो॥
थलेसु तोयेसु च पुप्फमानका,
विचित्तपुप्फा विकसिंसु सब्बथा।
निरन्तरं पुप्फसुगन्धवुट्ठिया,
अहोसि सब्बं वसुधम्बरन्नरं॥
निसज्ज पल्लङ्कवरे तहिं जिनो,
सुखं समापत्तिविहारसम्भवं।
ततो’नुभोन्तो सुचिराभिपत्थितं,
दिनानि सत्तेव अतिक्कमापयी॥
समुप्पतित्वा गगणङ्गनं ततो,
पदस्सयित्वा यमकं महामुनि।
सपाटिहीरं तिदिवाधिवासिनं,
जिनत्तने संसयितं निराकरि॥
अथोतरित्वान जयासनस्स सो,
ठितो’व पुब्बुत्तरकण्णनिस्सितो।
दिनानि सत्तानिमिसेन चक्खुना,
तमासनं बोधितरुंच’पूजयि॥
अथ’न्तराळे मणिचङ्कमे जिनो,
ठितप्पदेसस्स च आसनस्स च।
महारहे देववराभिनिम्मिते,
दिनानि सत्तेव अकासि वङ्कमं॥
ततो दिसायं अपराय बोधिया,
उपाविसित्वा रतनालये जिनो।
समन्तपट्ठाननयं विचिन्तयं,
दिनानि सत्तेव सवीतिनामयि॥
विनिग्गतो सत्थुसरीरतो तदा,
जुतिप्पबन्धो पटिबन्धवज्जितो।
पमाणसुञ्ञासु च लोकधातुसु,
समन्ततो उद्धमधो च पत्थरी॥
वटस्स मूले अजपालसञ्ञिनो,
सुखं फुसन्तो पविवेकसम्भवं।
विनायको सत्त विहासि वासरे,
अनन्तदस्सी सुरराजपूजितो॥
विहासि मूले मुचलिन्दसाखिनो,
निसज्ज भोगावलिमन्दिरोदरे।
विकिण्णपुप्फे मुचलिन्दभोगिनो,
समाधिना वासरसत्तकं जिनो॥
दुमे’पि राजायतने समाधिना,
विहासि रत्तिन्दिव सत्तकं मुनि।
सहस्सनेत्तो अथ दन्तपोणकं,
मुखोदकञ्चापि अदासि सत्थुनो॥
ततो महाराजवरेहि आभतं,
सिलामयं पत्त चतुक्कमेककं।
विधाय मत्थं मधुपिण्डिकं तहिं,
पटिग्गहेत्वान सवाणिजाहटा॥
कतन्नकिच्चो सरणेसु ते उभो,
पतिट्ठपेत्वान तपस्सुभल्लिके।
अदासि तेसं अभिपूजितुं सकं,
परामसित्वान सिरं सिरोरुहे॥
वटस्समुले अजपालसञ्ञिनो,
सहम्पतीब्रह्मवरेन याचितो।
जनस्स कातुं वरधम्मसङ्गहं,
अगञ्छि बाराणसिमेकको मुनि॥
गन्त्वा सो धम्मराजा वनमिसिपतनं सञ्ञतानं निकेतं,
पल्लङ्कस्मिं निसिन्नो तहिमविचलितट्ठानसम्पादितम्हि।
आसाळ्हे पुण्णमायं सितरुचिरुचिया जोतिते चक्कवाळे,
देवब्रह्मादिकानं दुरितमलहरं वत्तयि धम्मचक्कं॥
सुत्वा सद्धम्ममग्गं तिभूवनकुहराभोगवित्थारिकं तं,
अञ्ञाकोण्डञ्ञनामद्विजमुनिपमुखाट्ठारसब्रह्मकोटी।
अञ्ञासुं मग्गधम्मं परिमितरहिते चक्कवाळे उळारो,
ओभासो पातुभुतो सपदि बहुविधं आसि अच्छेरकञ्च॥
पठमो परिच्छेदो।
ततो पट्ठाय सो सत्था विनेन्तो देवमानुसे,
बोधितो फुस्समासम्हि नवमे पुण्णमासियं॥
लङ्कमागम्म गङ्गाय तीरे योजनवित्थते,
महानागवनुय्याने आयामेन तियोजने॥
यक्खानं समितिं गन्त्वा ठत्वान गगने तहिं।
वातन्धकारवुट्ठिहि कत्वा यक्खे भयद्दिते॥
लद्धाभयेहि यक्खेहि तेहि दिन्नाय भुमिया।
चम्मखण्डं पसारेत्वा निसीदित्वान तङ्खणे॥
चम्मखण्डं पदित्तग्गि जालामालासमाकुलं।
इद्धिया वड्ढयित्वान याव सिन्धुं समन्ततो॥
जवेन सिन्धुवेलाय रासिभुते निसाचरे।
गिरिदीपमिधानेत्वा पतिट्ठापेसि ते तहिं॥
देसयित्वा जिनो धम्मं तदा देवसमागमे।
बहुन्नं पाणकोटीनं धम्माभिसमयं अका॥
महासुमनदेवस्स सेले सुमनकूटके।
दत्वा नमस्सितुं केसे अगा जेतवनं जिनो॥
पतिट्ठपेत्वा ते सत्थु निसिन्नासनभुमियं।
इन्दनीलमयं थूपं करित्वा सो अपूजयि॥
निस्साय मणिपल्लङ्कं पब्बतण्णववासिनो।
दिस्वा युद्धत्थिके नागे चूळोदर महोदरे॥
बोधितो पञ्चमे वस्से चित्तमासे महामुनि।
उपोसथे कालपक्खे नागदीपमुपागमी॥
तदा समिद्धिसुमनो देवो जेतवने ठितं।
अत्तनो भवनंयेव राजायतनपादपं॥
इन्दनीलद्दिकूटं’व गहेत्वातुट्ठमानसो।
धारयित्वा सहागञ्छि छत्तं कत्वान सत्थुनो॥
उभिन्नं नागराजूनं वत्तमाने महाहवे।
निसिन्नो गगने नाथो मापयित्थ महातमं॥
आलोकं दस्सयित्वाथ अस्सासेत्वान भोगिनो।
सामग्गिकरणं धम्मं अभासि पुरिसासभो॥
असीतिकोटियो नागा अचलम्बुधिवासिनो।
पतिट्ठहिंसु मुदिता सीलेसु सरणेसु च॥
दत्वान मणिपल्लङ्कं सत्थुनो भुजगाधिपा।
तत्थासीनं महावीरं अन्नपानेहि तप्पयुं॥
पतिट्ठपेत्वा सो तत्थ राजायतनपादपं।
पल्लङ्कं तञ्च नागानं अदासि अभिपूजितुं॥
बोधितो अट्ठमे वस्से वेसाखे पुण्णमासियं।
मणिअक्खिकनामेन नागिन्देन निमन्तितो॥
नागराजस्स तस्सेव भवनं साधु सज्जीतं।
कल्याणियं पञ्चभिक्खू सतेहि सह आगमि॥
कल्याणिचेतियट्ठाने कते रतन मण्डपे।
महारहम्हि पल्लङ्के उपाविसि नरासभो॥
दिब्बेहि खज्जभोज्जेहि ससङ्घं लोकनायकं।
सन्तप्पेसि फणिन्दो सो भुजङ्गेहि पुरक्खतो॥
देसयित्वान सद्धम्मं सग्गमोक्खसुखावहं।
सो सत्था सुमने कूटे दस्सेसि पदलञ्छनं॥
ततो पब्बतपादम्हि ससङ्घो सो विनायको।
दिवाविहारं कत्वान दीघवापिं उपागमि॥
थूपट्ठाने तहिं बुद्धो ससङ्घो’भिनिसीदिय।
समापत्ति समुबभुतं अविन्दि असमं सुखं॥
महाबोधितरुट्ठाने समाधिं अप्पयि जिनो।
महाथूपप्पदेसे च विहरित्थ समाधिना॥
थूपारामम्हि थूपस्स ठाने झानसुखेन सो।
सभिक्खुसङ्घो सम्बुद्धो मुहुत्तं वीतिनामयी॥
सिलाथुपप्पदेसम्हि ठत्वाकालाविदू मुनि।
देवे समनुसासित्वा ततो जेतवनं अगा॥
अगिद्धो लाभसक्कारे असय्हमवमाननं।
सहन्तो केवलं सब्ब लोकनित्थरणत्थिको॥
संवच्छरानि ठत्वान चत्ताळीसञ्च पञ्च च।
देसयित्वान सुत्तादि नवङ्गं सत्थुसासनं॥
तारेत्वा भवकन्तारा जने सङ्ख्यातिवत्तिनो।
बुद्धकिच्चानि सब्बानि निट्ठापेत्वान चक्खुमा॥
कुसिनारापुरे रञ्ञं मल्लानमुपवत्तने।
सालवनम्हि यमकसालरुक्खानमन्तरे॥
महारहे सुपञ्ञत्ते मञ्चे उत्तरसीसकं।
निपन्नो सीहसेय्याय वेसाखे पुण्णमासियं॥
देसेत्वा पठमे यामे मल्लानं धम्ममुत्तमं।
सुभद्दं मज्झिमे यामे पापेत्वा अमतं पदं॥
भिक्खु पच्छिमयामम्हि धम्मक्खन्धे असेसके।
सङ्गय्ह ओवदित्वान अप्पमाद पदेन च॥
पच्चुससमये झानसमापत्तिविहारतो।
उट्ठाय परिनिब्बायि सेसोपादिविवज्जितो॥
महीकम्पादयो आसुं तदा अच्छरियावहा।
पूजाविसेसा वत्तिंसु देवमानुसका बहू॥
परिनिब्बाणसुत्तन्ते वुत्तानुक्कमतो पन।
पूजाविसेसो विञ्ञेय्यो इच्छन्तेहि असेसतो॥
अहतेहि च वत्थेहि वेठेत्वा पठमं जिनं।
वेठयित्वान कप्पासपिचुना विहतेन च॥
एवं पञ्चसतक्खत्तुं वेठयित्वान साधुकं।
पक्खिपित्वा सुवण्णाय तेलपुण्णाय दोणिया॥
वीसंहत्थसतुब्बेधं गन्धदारूहि सङ्खतं।
आरोपयिंसु चितकं मल्लानं पमुखा तदा॥
महाकस्सपथेरेन धम्मराजे अवन्दिते।
चितकं मा जलित्थाति देवधिट्ठानतो पन॥
पामोक्खा मल्लराजूनं वायमन्तोप’नेकधा।
चितकं तं न सक्खिंसु गाहापेतुं हुतासनं॥
महाकस्सपथेरेन अधिट्ठानेन अत्तनो।
वत्थादीनि महादोणिं चितकञ्च महारहं॥
द्विधा कत्वान निक्खम्म सकसीसे पतिट्ठिता।
वन्दिता सत्थुनो पादा यथाट्ठाने पतिट्ठिता॥
ततो देवानुभावेन पज्जलित्थ चितानलो।
न मसि सत्थुदेहस्स दड्ढस्सासि न छारिका॥
धातुयो अवसिस्सिंसु मुत्ताभा कञ्चनप्पभा।
अदिट्ठानेन बुद्धस्स विप्पकिण्णा अनेकधा॥
उण्हीसं अक्खका द्वे च चतस्सो दन्तधातुयो।
इच्चेता धातुयो सत्त विप्पकिण्णा न सत्थुनो॥
आकासतो पतित्वापि उग्गन्त्वापि महीतला।
समन्ता जलधारायो निब्बापेसुं चितानलं॥
थेरस्स सारिपुत्तस्स अन्तेवासि महिद्धिको।
सरभुनामको थेरो पभिन्न पटिसम्भिदो॥
गीवाधातुं गहेत्वान चिततो महियङ्गणे।
पतिट्ठपेत्वा थूपम्हि अका कञ्चुकचेतियं॥
खेमव्हयो कारुणिको खीणसंयोजनो मुनि।
चितका तो ततो वामदाठाधातुं समग्गहि॥
अट्ठन्नमथ राजुनं धातुअत्थाय सत्थुनो।
उप्पन्नं विग्गहं दोणो समेत्वान द्विजुत्तमो॥
कत्वान अट्ठ कोट्ठासे भाजेत्वा सेसधातुयो।
अदासि अट्ठराजूनं तं तं नगरवासिनं॥
हट्ठतुट्ठा गहेत्वान धातुयो ता नराधिपा।
गन्त्वा सके सके रट्ठे चेतियानि अकारयुं॥
एका दाठा सुरिन्देन एका गन्धारवासिहि।
एका भुजङ्गराजूहि आसि सक्कतपूजिता॥
दन्तधातुं ततो खेमो अत्तना गहितं अदा।
दन्तपुरे कलिङ्गस्स ब्रह्मदत्तस्स राजिनो॥
देसयित्वान सो धम्मं भेत्वा सब्बा कुदिट्ठियो।
राजानं तं पसादेसि अग्गम्भी रतनत्तये॥
अज्झोगाळ्हो मुनिन्दस्स धम्मामतमहण्णवं।
सो नरिन्दोपवाहेसि मलं मच्छरियादिकं॥
पावुस्सको यथा मेघो नाना रतनवस्सतो।
दाळिद्दियनिदाघं सो निब्बापेसि नरुत्तमो॥
सुवण्णखचितालम्ब मुत्ताजालेहि सोभितं।
कूटागारसताकीण्णं तरुणादिच्चसन्निभं॥
नानारतनसोभाय दुदिक्खं चक्खुमूसनं।
यानं सग्गापवग्गस्स पसादातिसयावहं॥
कारयित्वान सो राजा दाठाधातुनिवेसनं।
धातुपीठञ्च तत्थेव कारेत्वा रतनुज्जलं॥
तहिं समप्पयित्वान दाठाधातुं महेसिनो।
पूजावत्थूहि पूजेसि रत्तिन्दिवमतन्दितो॥
इति सो सञ्चिनित्वान पुञ्ञसम्भार सम्पदं।
जहित्वा मानुसं देहं सग्गकायमलङ्करि॥
अनुजातो ततो तस्स कासिराजव्हयो सुतो।
रज्जं लद्धा अमच्चानं सोकसल्लमपानुदी॥
पुप्फगन्धादिना दन्तधातुं तमभिपूजिय।
निच्चं मणिप्पदीपेहि जोतयि धातुमन्दिरं॥
इच्चेवमादिं सो राजा कत्वा कुसलसञ्चयं।
जहित्वान निजं देहं देविन्दपुरमज्झगा॥
सुनन्दो नाम राजिन्दो आनन्दजननो सतं।
तस्स’त्रजो ततो आसि बुद्धसासनमामको॥
सम्मानेत्वान सो दन्तधातुं ञेय्यन्तदस्सिनो।
महता भत्तियोगेन अगा देवसहव्यतं॥
ततो परञ्च अञ्ञे’पि बहवो वसुधाधिपा।
दन्तधातुं मुनिन्दस्स कमेन अभिपूजयुं॥
गुहसीवव्हयो राजा दुरतिक्कम सासनो।
ततो रज्जसिरिं पत्वा अनुगण्हि महाजनं॥
सपरत्थानभिञ्ञे सो लाभसक्कारलोलुपे।
मायाविनो अविज्जन्धे निगन्ठे समुपट्ठहि॥
वस्सारत्ते यथा चन्दो मोहक्खन्धेन आवटो।
नासक्खी गुणरंसीहि जलितुं सो नरासभो॥
धम्ममग्गा अपेते’पि पविट्ठे दिट्ठिकाननं।
तस्मिं साधुपथं अञ्ञे नातिवत्तिंसु पाणिनो
हेमतोरणमालाहि धजेहि कदलिहि च।
पुप्फगघियेहि’नेकेहि सज्जेत्वा नागरा पुरं
मङ्गलत्थुति घोसेहि नच्चगीतादिकेहि च।
हेमरूपियपुप्फेहि गन्धचुण्णादिकेहि च॥
पूजेन्ता मुनिराजस्स दाठाधातुं कुदाचनं।
अकंसु एकनिग्घोसं संवट्टम्बुधिसन्निभं॥
उग्घाटेत्वा नरिन्दो सो पासादे सिहपञ्जरं।
पस्सन्तो जनमद्दक्खी पूजाविधिपरायणं॥
अथामच्चसभामजेत्ध राजा विम्भीत मानसो।
कोतुहलाकुलो हुत्वा इदं वचनमब्रवी॥
अच्छेरकं किमेतन्नु कीदिसं पाटिहारियं।
ममेतं नगरं कस्मा छणनिस्सितकं इति॥
ततो अमच्चो आचिक्खि मेधावी बुद्धमामको।
राजिनो तस्स सम्बुद्धानुभावमविजानतो॥
सब्बाभिभुस्सबुद्दस्स तन्हासङ्कयदस्सिनो।
एसा धातु महाराज खेमत्थेरेन आहटा॥
तं धातुं पूजयित्वान राजानो पुब्बका इध।
कल्याणमित्ते निस्साय देवकायमुपागमुं॥
नागरापि इमे सब्बे सम्पराय सुकत्थिका।
पूजयन्ति समागम्म धातुं तं सत्थुनो इति॥
तस्सामच्चस्स सो राजा सुत्वा धम्मं सुभासितं।
दुल्लद्धीमलमुज्झित्वा पसीदि रतनत्तये॥
धातुपूजं करोन्तो सो राजा अच्छरिया वहं।
तित्थिये दुम्मने’कासि सुमने चेतरे जने॥
इमे अहिरिका सब्बे सद्धादिगुणवज्जिता।
थद्धा सठा च दुप्पञ्ञा सग्गमोक्खविबन्धका॥
इति सो चिन्तयित्वान गुहसीवो नराधिपो।
पब्बाजेसि सका रट्ठा निगण्ठे ते असेसके॥
ततो निग्ण्ठा सब्बे’पि घतसित्तानला यथा।
कोधग्गिजलिता’गञ्छुं पुरं पाटलिपुत्तकं॥
तत्थ राजा महातेजो जम्बुदीपस्स इस्सरो।
पण्डुनामो तदा आसि अनन्तबलवाहणो॥
कोधन्धाथ निगण्ठा ते सब्बे पेसुञ्ञकारका।
उपसङ्कम्म राजानं इदं वचनमब्रवूं॥
सब्बदेवमनुस्सेहि वन्दनीये महिद्धिके।
सिवब्रह्मादयो देवे निच्चं तुम्हे नमस्सथ॥
तुय्हं सामन्तभुपालो गुहसीवो पनाधुना।
निन्दन्नो तादिसे देवे छवट्ठिं वन्दते इति॥
सुत्वान वचनं तेसं राजा कोधवसानुगो।
सूरं सामन्तभूपालं चित्तयानमथ’ब्रवी॥
कलिङ्गरट्ठं गन्त्वान गुहसीवमिधानय।
पूजितं तं छवट्ठिञ्च तेन रत्तिन्दिवं इति॥
चित्तयानो ततो राजा महतिं चतुरङ्गिनिं।
सन्नयहित्वा सकं सेनं पुरा तम्हाभिनिक्खमि॥
गन्त्वान सो महीपालो सेनङ्गेहि पुरक्खतो।
दन्तपुरस्साविदूरे खन्धावारं निवेसयि॥
सुत्वा आगमनं तस्स कलिङ्गो सो महिपति।
गजिन्दपाभतादिहि तं तोसेसि नराधिपं॥
हितज्झासयतं ञत्वा गुहसीवस्स राजिनो।
दन्तपुरं चित्तयानो सद्धिं सेनाय पाविसि॥
पाकारगोपुरट्टालपासादगघिकचित्तितं।
दानसालाहि सो राजा समिद्धं पुरमद्दस॥
ततो सो सुमनो गन्त्वा पविट्ठो राजमन्दिरं।
गुहसीवस्स आचिक्खि पण्डुराजस्स सासनं॥
सुत्वान सासनं तस्स दारुणं दुरतिक्कमं।
पसन्नमुखवण्णो’व चित्तयानं समब्रवी॥
सब्बलोकहितत्थाय मंसनेत्तादिदानतो।
अनप्पकप्पे सम्भारे सम्भरित्वा अतन्दितो॥
जेत्वा नमुचिनो सेनं पत्वा सब्बासवक्खयं।
अनावरणञाणेन सब्बधम्मेसु पारगु॥
दिट्ठधम्मसुकस्सादं अगणेत्वान अत्तनो।
धम्मनावाय तारेसि जनतं यो भवण्णवा॥
देवातिदेवं तं बुद्धं सरणं सब्बपाणिनं।
जनो हि अवजानन्तो अद्धा सो वञ्चितो इति॥
इच्चेवमादिं सुत्वान सो राजा सत्थुवण्णनं।
आनन्दस्सुप्पबन्धेहि पवेदेसि पसन्नतं॥
गुहसीवो पसन्नं तं चित्तयानं उदिक्खिय।
तेन सद्धिं महग्घं तं अगमा धातुमन्दिरं॥
हरिचन्दनसम्भुतं द्वारबाहादिकेहि च।
पवाळवाळमालाहि लम्बमुत्तालताहि च॥
इन्दनीलकवाटेहि मणिकिङ्किणिकाहि च।
सोवण्णकण्णमालाहि सोभितं मणिथूपिकं॥
उच्चं वेलुरियुब्भासि छदनं मकराकुलं।
धातुमन्दिरमद्दक्खि रतनुज्जल पीठकं॥
ततो सेतातपत्तस्स हेट्ठा रतनचित्तितं।
दिस्वा धातुकरन्डञ्च तुट्ठो विम्भयमज्झगा॥
ततो कलिङ्गनाथो सो विवरित्वा करण्डकं।
महीतले निहन्त्वान दक्खिणं जानुमण्डलं॥
अञ्जलिं पग्गहेत्वान गुणे दसबलादिके।
सरित्वा बुद्धसेट्ठस्स अकासि अभियाचनं॥
गण्डम्बरुक्खमूलम्हि तया तित्थीयमद्दने।
यमकं दस्सयन्तेन पाटिहारियमब्भुतं॥
पुब्बकायादिनिक्खन्तजलानलसमाकुलं।
चक्कवाळङ्गणं कत्वा जना सब्बे पसादिता॥
देसेत्वान तयो मासे अभिधम्मं सुधासिनं।
नगरं ओतरन्तेन सङ्कस्सं तावतिंसतो॥
छत्तवामरसङ्खादिगाहकेहि अनेकधा।
ब्रह्मदेवासुरादीहि पूजितेन तया पन॥
ठत्वान मणिसोपाणे विस्सकम्माभिनिम्मिते।
लोकविवरणं नाम दस्सितं पाटिहारियं॥
तथानेकेसु ठानेसु मुनिराज तयापुन।
बहूनि पाटिहिरानि दस्सितानि सयम्भुना॥
पाटिहारियमज्जापि सग्गमोक्खसुखावहं।
पस्सन्तानं मनुस्सानं दस्सनीयं तया इति॥
अब्भुग्गन्त्वा गगण कुहरं चन्दलेखाभिरामा,
विस्सज्जेन्ति रजत धवला रंसियो दन्तधातु।
धूपायन्ति सपदि बहुधा पज्जलन्ती मुहुत्तं,
निब्बायन्ती नयनसुभगं पाटिहीरं अकासि॥
अच्छेरं तं परम रुचिरं चित्तयानो नरिन्दो,
दिस्वा हट्ठो चिरपरिचितं दिट्ठिजालं जहित्वा।
गन्त्वा बुद्धं सरणमसमं सब्बसेणीहि सद्धिं,
अग्गं पुञ्ञं पसवि बहुधा धातुसम्माननाय॥
दुतियो परिच्छेदो
ततो कलिङ्गाधिपतिस्स तस्ससोचित्तयानोपरमप्पतीतो।
तं सासनं पण्डुनराधिपस्स ञापेसि धीरो दुरतिक्कमं’ति॥
राजाततो दन्तपुरं धजेहि पुप्फेहि धूपेहि च तोरणेहि।
अलङ्करित्वान महावितान निवारितादिच्चमरीचिजालं॥
अस्सुप्पबन्धावुतलोचनेहि पुरक्खतो नेगम नागरेहि।
समुब्बहन्तो सिरसा निजेन महारहं धातुकरण्डकं तं॥
समुस्सितोदार सितातपत्तं सङ्खोदरोदात तुरङ्गयुत्तं।
रथं नवादिच्चसमानवण्ण मारुय्ह चित्तत्थरणाभिरामं॥
अनेकसङ्खेहि बलेहि सद्धिं वेलातिवत्तम्बुधिसन्निभेही।
निवत्तमानस्स बहुज्जनस्स विनापि देहं मनसानुयातो
सुसन्थतं सब्बधिवालुकाहि सुसज्जितं पुण्ण घटादिकेहि।
पुप्फाभिकिण्णं पटिपज्जि दीघं सुवित्थतं पाटलिपुत्तमग्गं॥
कलिङ्घनाथो कुसुमादिकेहि नच्चेहि गीतेहि च वादितेहि।
दिने दिने अद्धनि दन्तधातुं पूजेसि सद्धिं वनदेवताहि॥
सुदुग्गमं सिन्धुमहीधरेहि कमेन मद्धानमतिक्कमित्वा।
आदाय धातुं मनुजाधिनाथो अगा पुरं पाटलि पुत्तनामं॥
राजाधिराजो’थ सभाय मज्झे दिस्वान तं वीतभयं विसङ्कं।
कलिङ्गराजं पटिघाभिभुतो अभासि पेसुञ्ञकरे निगण्ठे
देवे जहित्वान नमस्सनीये छवट्ठिमेतेन नमस्सितं’तं।
अङ्गाररासिम्हि सजोतिभूते निक्खिप्प खिप्पं दहथाधुनेति॥
पहट्ठचित्ता’वततो निगण्ठाराजङ्गणे ते महतिं गभीरं।
वीतच्चिकङ्गारक रासि पुण्णं अङ्गारकासुं अभिसङ्खरिंसु॥
समन्ततो पज्जलिताय ताय सजोतिया रोरुवभेरवाय।
मोहन्धभुता अथ तित्थिया ते तं दन्तधातुं अभिनिक्खिपिंसु॥
तस्सानुभावेन तमग्गीरासिं हेत्वा सरोजं रथचक्कमत्तं।
समन्ततो उग्गतरेणुजाल मुट्ठासि किञ्जक्ख भराभिरामं॥
तस्मिं खणे पङ्कज कण्णिकाय पतिट्ठहित्वा जिनदन्तधातु।
कुन्दावदाताहि पभाहि सब्बा दिसा पभासेसि पभस्सराहि॥
दिस्वान तं अच्छरियं मनुस्सा पसन्नचित्ता रतनादिकेहि।
सम्पूजयित्वा जिनदन्तधातुं सकं सकं दिट्ठिमवोस्सजिंसु॥
सो पण्डुराजा पन दिट्ठिजालं चिरानुबद्धं अपरिच्चजन्तो।
पतिट्ठपेत्वा’धिकरञ्ञमेतं कुटेन घातापयि दन्तधातुं॥
तस्सं निमुग्गा’धिकरञ्ञमेसा उपड्ढभागे नच दिस्समाना।
पुब्बाचलट्ठो’व सुधामरीचि जोतेसि रंसीहि दिसा समन्ता॥
दिस्वानुभावं जिनदन्तधातु यापज्जि सो विम्भय मग्गराजा।
एको’थ इस्सापसुतो निगण्ठो तं राजराजानमिदं अवोच॥
रामादयो देव जनद्दनस्स नानावतारा भुवने अहेसुं।
तस्सेकदेसो’च इदं छवट्ठिनोचे’नुभावोकथमीदिसोति॥
अद्धा मनुस्सत्तमुपागतस्स देवस्स पच्छा तिदिवं गतस्स।
देहेकदेसो ठपितो हितत्थमेतन्ति सच्चंवचनंभवेय्य॥
संवण्णयित्वान गुणे पहूते नारायणस्स’स्समहिद्धिकस्स।
निमुग्गमेत्ता’धिकरञ्ञमेतंसम्पस्सतो मेबहिनीहरित्वा॥
सम्पादयित्वान महाजनानं मुखानि पङ्केरुहसुन्दरानि।
यटिच्छितं गण्हथ वत्थुजातं इच्चाह राजा मुखरे निगण्ठे॥
ते तित्थिया विणहुसुरं गुणेहि विचित्त रूपेहि अभित्थवित्वा।
तोयेन सिञ्चिंसु सठा तथापि ठितप्पदेसा न चलित्थ धातु॥
जिगुच्छमानो अथ ते निगण्ठे सो धातुयानीहरणे उपायं।
अन्वेसमानो वसुधाधिनाथो भेरिं चरापेसि सके पुरम्हि॥
निमुग्गमेत्था’धिकरञ्ञमज्जि यो धातुमेतं बहि नीहरेय्य।
लद्धान सो इस्सरियं महन्तं रञ्ञोसकासासुखमेस्सतीति
सुत्वा न तं भेरिरवंउळारंपुञञ्ञत्थिकोबुद्धबलेपसन्नो।
तस्मिं पुरे सेट्ठिसुतो सुभद्दो पावेक्खिरञ्ञो समितिं पगब्भो॥
तमग्गराजं अथ सो नमित्वा सामाजिकानं हदयङ्गमाय।
भासाय सब्बञ्ञुगुणप्पभावं वण्णेसि सारज्जविमुत्त चित्तो॥
भुमिं किणित्वा महता धनेन मनोरमं जेतवनं विहारं।
यो कारयित्वान जिनस्स दत्वा उपट्ठहि तं चतुपच्चयेहि॥
अनाथपिण्डिप्पदसेट्ठिसेट्ठोसोदिट्ठधम्मोपपितामहोमे।
तिलोकनाथे मम धम्मराजे तुम्हे’धुनापस्सथभत्तिभारं॥
इत्थं नदित्वान पहूतपञेञ्ञा कत्वान एकंसमथुत्तरीयं।
महीतलं दक्खिणजानुकेन आहच्च बद्धञ्जलिको अवोच॥
छद्दन्तनागो सविसेन विद्धो सल्लेन यो लोहितमक्खि तङ्गो।
छब्बण्णरंसीहि समुज्जलन्ते छेत्वान लुद्दाय अदासि दन्ते॥
ससो’पि हुत्वान विसुद्धसीलो अज्झत्तदानाभिरतो द्विजाय।
यो’दज्जिदेहम्पि सकं निपच्च अङ्गाररासिम्हि बुभुक्खिताय॥
यो बोधिया बाहिरवत्थुदाना अतित्तरूपो सिविराज सेट्ठो।
अदासि चक्खूनि पभस्सरानि द्विजाय जिण्णाय अचक्खुकाय॥
योखन्तिवादी’पि कलाबुराजे छेदापयन्ते’पि सहत्थपादं।
परिप्लुतङ्गोरुधिरे तितिक्खिमेत्तायमानो यसदायके’व॥
यो धम्मपालो अपि सत्तमास जातोपदुट्ठे जनकेसकम्हि।
कारापयन्ते असिमालकम्मं चित्तं न दूसेसि पतापराजे॥
साखामिगो यो असता पुमेन वने पपाता सयमुद्धटेन।
सिलाय भिन्ने’पि सके ललाटे तं खेमभुमिं अनयित्थमूळ्हं॥
रुट्ठेन मारेन’भिनिम्मितम्पि अङ्गारकासुं जलितं विहिज्ज।
समुट्ठिते सज्जुमहारविन्दे ठत्वान यो सेट्ठि अदासि दानं॥
मिगेन येनापेविजञ्ञमेकं भीतंवधामोचयितुंकुरङ्गिं।
आघातने अत्तसिरंठपेत्वापमोचिता’ञ्ञ्ञपिपाणिसङ्घा॥
यो सत्तवस्सो विसिखाय पंसु कीळापरो सम्भवनामको’पि।
सब्बञ्ञुलीळ्हाय निगुळ्हपञ्हं पुट्ठो वियाकासि सुचीरतेन॥
हित्वा निकन्तिं सकजीविते’पि बद्धासकुच्छिम्हि च वेत्तवल्लिं।
साखामिगे नेकसहस्ससङ्खे वधापमोचेसि कपिस्सरोयो॥
सन्तप्पयं धम्मसुधारसेन यो मानुसे तुण्डिलसूकरो’पि।
इसी’व कत्वा अथ ञायगन्थं निजं पवत्तेसि चिराय धम्मं॥
पच्चत्थिकं पुण्णकयक्खमुग्गं महिद्धिकं कामगुणेसु गिद्धं।
यो तिक्खपञ्ञोविधुराभिधानोदमेसि काळागिरिमत्तकम्हि॥
कुलावसायि अविरूळ्हपक्खो यो बुद्धिमा वट्टकपोतको’पि।
सच्चेन दावग्गिमभिज्जलन्तं वस्सेन निब्बापयि वारिदो’व॥
यो मच्छराजापि अवुट्ठिकालेदिस्वानमच्छे तसितेकिलन्ते।
सच्चेनवाक्येनमहोघपुण्णंमुहुत्तमत्तेनअकासिरट्ठं॥
विचित्तहत्थस्स रथादिकानि वसुन्धरा कम्पन कारणानि।
पुत्ते’नुजाते सदिसेचदारेयो’दज्जिवेस्सन्तरजातियम्पि॥
बुद्धो भवित्वा अपि दिट्ठधम्म सुखानपेक्खो करुणानुवत्ती।
सब्बं सहन्तो अवमाननादिं योदुक्करं लोकहितंअकासि॥
बलेन सद्धिं चतुरङ्गिकेन अभिद्दवन्तं अतिभिंसनेन।
अजेय्यसत्थं परमिद्धिपत्तं दमेसि यो आलवकम्पी यक्खं॥
देहाभिनिक्खन्त हुतासनच्चि मालाकुलं ब्रह्मभवं करित्वा।
भेत्वान दिट्ठिं सुचिरानुबद्धं दमेसि यो ब्रह्मवरं मुनिन्दो॥
अच्चङ्कुसं दानसुधोत गण्डं निपातितट्ठालक गोपुरादिं।
धावन्तमग्गे धनपालहत्थिं दमेसि यो दारुणमन्तकं’व॥
मनुस्सरत्तारुणपाणिपादमुक्खिप्प खग्गं अनुबन्धमानं।
महादयो दुप्पसहं परेहि दमेसि यो अङ्गुलिमालचोरं॥
यो धम्मराजा विजितारिसङ्घो पवत्तयन्तो वरधम्मचक्कं।
सद्धम्म सञ्ञं रतनाकरञ्च ओगाहयी सं परिसं समग्गं॥
तस्सेव सद्धम्म वराधिपस्सतथागतस्स’प्पटिपुग्गलस्स।
अनन्तञाणस्स विसारदस्स एसा महाकारुणिकस्स धातु॥
अनेन सच्चेन जिनस्स धातु खिप्पं समारुय्ह नभन्तराळं।
सुधंसुलेखेव समुज्जलन्ति कङ्खं विनोदेतु महाजनस्स॥
तस्मिं खणे सा जिनदन्तधातु नभं समुग्गम्म पभासयन्ती।
सब्बा दिसा ओसधितारका’व जनं पसादेसि व्तिण्णकङ्खं॥
अथोतरित्वा गगनङ्गणम्हा सा मत्थके सेट्ठिसुतस्स तस्स।
पतिट्ठहित्वान सुधाभिसित्तगत्तं’व तं पीणयि भत्तितिन्नं॥
दस्वान तं अच्छरियं निगण्ठा इच्चब्रवुं पण्डुनराधिपं तं।
विज्जाबलं सेट्ठिसुतस्स एतं न धातुया देव अयम्पभावो॥
निसम्म तेसं वचनं नरिन्दो इच्चब्रवी सेट्ठिसुतं सुभद्दं।
यथा च एते अभिसद्दहेय्युं तथाविधं दस्सय इद्धिमञ्ञं॥
ततो सुभद्दो तपनीयपत्ते सुगन्धिसीतोदकपूरितम्हि।
वड्ढेसि धातुं मुनिपुङ्गवस्स अनुस्सरन्तो चरितब्भुतानि॥
सा राजहं सी’व विधावमाना सुगन्धितोयम्हि पदक्खिणेन।
उम्मुज्जमाना च निमुज्जमाना जने पमोदस्सुधरे अकासि॥
ततो च कासुं विसिखायमज्झे कत्वा तहिं धातुमभिक्खिपित्वा।
पंसूहि सम्मा अभिपूरयित्वा बहूहि मद्दापयि कुञ्जरेहि॥
भेत्वा महिंउट्ठहि चक्कमत्तं विराजमानं मणिकण्णिकाय।
पभस्सरं रूपियकेसरेहि सरोरुहं कञ्चनपत्तपाळिं॥
पतिट्ठभित्वान तहिं सरोजे मन्दानिलावत्तितरेणु जाले।
ओभासयन्ति’व दिसा पभाहि दिट्ठा मुहुत्तेन जिनस्सधातु॥
खिपिंसु वत्थाभरणानि मच्चा पवस्सयुं पुप्फमयञ्च वस्सं।
उक्कुट्ठिसद्देहि च सधुकारनादेहि पुण्णं नगरं अकंसु॥
ते तित्थिया तं अभिवञ्चनं’ति राजाधिराजं अथ सञ्ञपेत्वा।
जिगुच्छनीये कुणपादिकेहि खिपिंसु धातुं परिखाय पिट्ठे॥
तस्मिं खणे पञ्चविधम्बुजेहिसञ्छादिताहंसगणोपभुत्ता।
मधुब्बताली विरुताभिरामा अहोसि सा पोक्खरणी’व नन्दा॥
गजाधिपा कोञ्ञ्चरवं रविंसु करिंसु हेसानिनदं तुरङ्गा।
उक्कुट्ठिनादं अकरिंसु मच्चा सुवादिता दुन्दुभिआदयो’पि॥
थोमिंसु मच्चा थुतिगीतकेहि नच्चिंसु ओत्तप्पविभुसना’पि।
वत्थानि सीसे भमयिंसु मत्ता भुजानि पोठेसुमुदग्गचित्ता॥
धूपेहि कालागरुसम्भवेहि घनावनद्धं’व नभं अहोसि।
समुस्सितानेकधजावलीहि पुरं तदा वत्थमयं’व आसि॥
दिस्वा तमच्छेरमचिन्तनीयं आमोदितामच्चगणा समग्गा।
अत्थे नियोजेतु मुपेच्च तस्स वदिंसु पण्डुस्स नराधिपस्स॥
दिस्वान यो ईदिसकम्पि राज इद्धानुभावं मुनिपुङ्गवस्स।
पसादमत्तम्पि करेय्य नोचे किमत्थिया तस्स भवेय्य पञ्ञा॥
पसादनीयेसु गुणेसु राज पसादनं साधुजनस्स धम्मो।
पुप्फन्ति सब्बे सयमेव वन्दे समुग्गते कोमुदकाननानि॥
वाचाय तेसं पन दुम्मतीनं मा सग्गमग्गं पजहित्थ राज।
अन्धे गहेत्वा विचरेय्य को हि अन्वेसमानो सुपथं अमूळ्हो॥
नराधिपा कप्पिण बिम्बिसार सुद्धोदनादि अपि तेजवन्ता।
तं धम्मराजं सरणं उपेच्च पिविंसु धम्मामतमादरेन॥
सहस्सनेत्तो तिदसाधिपो’पि खीणायुको खिणभवं मुनिन्दं।
उपेच्च धम्मं विमलं निसम्म अलत्थ आयुं अपि दिट्ठधम्मो॥
तुवम्पि तस्मिं जितपञ्चमारे देवातिदेवे वरधम्मराजे।
सग्गापवग्गाधिगमाय खिप्पं चित्तं पसादेहि नराधिराज॥
सुत्वानतेसं वचनं नरिन्दो विकिण्णकङ्खो रतनत्तयम्हि।
सेनापतिं अत्थवरं अवोच पहट्ठभावो परिसाय मज्झे॥
असद्दहानो रतनत्तयस्स गुणे भवच्छेदनकारणस्स।
चिराय दुल्लद्धिपथे चरन्तो ठितो सरज्जे अपि वञ्चितोहं॥
मोहेन खज्जोपनकं धमेसिं सीतद्दितो धुमसिखे जलन्ते।
पिपासितो सिन्धुजलं पहाय पिविं पमादेन मरीचितोयं॥
परिच्चजित्वा अमतं चिराय जिवत्थिको तिक्खविसं अखादिं।
विहाय’हं चम्पकपुप्फदामं अधारयिं जत्तुसु नागभारं॥
गन्त्वान खिप्पं परिखा समीपं आराधयित्वा जिनदन्तधातुं।
आनेहि पूजाविधिना करिस्सं पुञ्ञानि सब्बत्थ सुखावहानि॥
गन्त्वाततेसोपरिखासमीपं सेनाधिनाथो परमप्पतीतो।
धातुं मुनिन्दस्स नमस्समानो अज्झेसि रञ्ञो हितमा चरन्तो
चिरागतं दिट्ठिमलं पहाय अलत्थ सद्धं सुगते नरिन्दो।
पासादमागम्म पसादमस्स वड्ढेहि रञ्ञो रतनत्तयम्हि॥
तस्मिं खणे पोक्खरणी विचित्ता फुल्लेहि सोवण्णसरोरुहेहि।
अलङ्करोन्ती गगनं अहोसि मन्दाकिनीवाभिनवावतारा॥
हंसङ्गणेवाथ मुनिन्दधातु सा पङ्कजा पङ्कजमोक्कमन्ति।
कुन्दावदाताहि पभाहि सब्बं खिरोदकुच्छिं’व पुरं अकासि॥
ततो सुरत्तञ्जलिपङ्कजम्हि पतिट्ठहित्वान चमुपतिस्स।
सन्दिस्समाना महता जनेन महप्फलं मानुसकं अकत्थ॥
सुत्वान वुत्तन्तमिमं नरिन्दो पहट्ठभावोपदसा’व गन्त्वा।
संसूचयन्तो दिगुणं पसादं सुविम्हितोपञ्जलिकोअवोच॥
वोहारदक्खा मनुजा मुनिन्द सङ्घट्टयित्वा निकसोपलम्हि।
करोन्तिअग्घं वरकञ्चनस्स एसोहि धम्मो चरितोपुराणो॥
मणिं पसत्थाकरसम्भवम्पि हुतासकम्मेहभीसङ्खरित्वा।
पापेन्तिराजञ्ञकिरीटकोटिं विभुसनत्तं विदुनोमनुस्सा॥
वीमंसनत्थाय तवाधुनापि मया कतं सब्बमिदं मुनिन्द।
आगुं महन्तं खम भुरिपञ्ञ खिप्पं ममालङ्कुरु उत्तमङ्गं॥
पतिट्ठिता तस्स ततो किरीटे मणिप्पभा भासिनि दन्तधातु।
अमुञ्चि रंसी धवला पजासु सिनेहजाता इव खीरधारा॥
सो दन्तधातुं सिरसावहन्तो पदक्खिणंतंनगरं करित्वा।
सम्पूजयन्तो कुसुमादिकेहि सुसज्जितन्ते पुरमाहरित्थ॥
समुस्सितोदारसितातपत्ते पल्लङ्कसेट्ठे रतनुज्जलम्हि।
पतिट्ठपेत्वान जिनस्स धातुं पूजेसि राजा रतनादिकेहि॥
बुद्धादिवत्थुत्तयमेव राजा आपाणकोटिं सरणं उपेच्च।
हित्वा विहिंसं करुणाधिवासो आराधयी सब्बजनं गुणेहि॥
कारेसि नानारतनप्पभाहि सहस्सरंसीं’व विरोचमानं।
नराधिपो भत्तिभरानुरूपं सुचित्तितं धातुनिवेसनम्पि॥
वड्ढेसि सो धातुघरम्हि धातुं अलङ्करित्वा सकलं पुरम्पि।
सेसेन पूजाविधिना अतित्तो पूजेसि रट्ठं सधनं सभोग्गं॥
आमन्तयित्वा गुहसीवराजं सम्मानितं अत्तसमं करित्वा।
दानादिकं पुञ्ञमनेकरूपं सद्धाधनो सञ्चिणिराजसेट्ठो॥
ततो सो भुपालो कुमतिजनसंसग्गमनयं,
निराकत्वा मग्गे सुगतवचनुज्जोतसुगमे।
पधावन्तो सम्मा सपरहितसम्पत्तिचतुरो,
पसत्थं लोकत्थं अचरि चरितावज्जितजनो॥
ततियो परिच्छेदो।
चरति धरणि पाले राजधम्मेसु तस्मिं,
समरचतुरसेनो खीरधारो नरिन्दो।
निजभुजबललीला’रातिदप्पप्पमाथी,
विभवजनितमानो युद्धसज्जो’भिगञ्छि॥
करिवरमथ दिस्वा सो गुहाद्वारयातं,
पटिभयरहितत्तो सीहराजा’व राजा।
निजनगरसमीपायातमेतं नरिन्दं,
अमितबलममहोघेनोत्थरन्ता’भियायि॥
उदितबहळधूलीपाळिरुद्धन्तळिक्खो,
समदविविधयोधारावसंरम्भभीमे।
निसितसरसतालीवस्सधाराकराळे,
अजिनि महति युद्धे पण्डुको खीरधारं॥
अथ नरपतिसेट्ठो सङ्गहेत्वान रट्ठं,
निज तनुज वरस्मिं रज्जभारं निधाय।
सुगत दसन धातुं सम्पटिच्छापयित्वा,
पहिणि च गुहसीवं सक्करित्वा सरट्ठं॥
सुविरमवनीपालो सञ्ञमं अज्झुपेतो,
विविध विभव दानायाचके तप्पयित्वा।
तिदसपुर समाजं देहभेदा पयातो,
कुसल फलमनप्पं पत्थितं पच्चलत्थ॥
नरपति गुहसीवो तं मुनिन्दस्स धातुं,
सकपुरमुपनेत्वा साधु सम्मानयन्तो।
सुगति गमन मग्गे पाणिनो योजयन्तो,
सुचरित मभिरूपं सञ्चिणन्तो विहासि॥
अगणितमहिमस्सुज्जे निरञ्ञो तनूजो,
पुरिम वयसि येवारद्धसद्धाभियोगो।
दसबल तनुधातुं पूजितुं तस्स रञ्ञो,
पुरवर मुपायातो दन्तनामो कुमारो॥
गुणजनित पसादं तं कलिङ्गाधिनाथं,
निखिल गुण निवासो सो कुमारो करित्वा।
विविध महविधानं साधुसम्पादयन्तो,
अवसि सुगतधातुं अन्वहं वन्दमानो॥
अभवि च गुहसीवस्सावनीसस्स धिता,
विकच कुवलयक्खी हंसकन्ताभियाता।
वदन जित सरोजा हारिधम्मिल्लभारा,
कुचभरनमितङ्गि हेम मालाभिधाना॥
अखिलगुणनिधानं बन्धुभावानुरूपं,
सुविमलकुलजातं तं कुमारं विदित्वा।
नरपति गुहसीवो अत्तनो धीतरं तं,
अददि सबहुमानं राजपुत्तस्स तस्स॥
मनुजपति कुमारं धातुरक्खाधिकारे,
पचुरपरिजनं तं सब्बथा योजयित्वा।
गव महिस सहस्सादीहि सम्पीणयित्वा,
सक विभव सरिक्खे इस्सरत्ते ठपेसि॥
समरभुवि विनट्ठे खीरधारे नरिन्दे,
मलयवनमुपेता भागिनेय्या कुमारा।
पबल मति महन्तं संहरित्वा बलग्गं,
उपपुरमुपगञ्छुं धातुया गण्हनत्थं॥
अथ नगरसमीपे ते निवेसं करित्वा,
सवणकटुकमेतं सासनं पेसयिंसु।
सुगतदसनधातुं देहि वा खिप्पमम्हं,
यससिरिजननिं वा कीळ सङ्गामकेळिं॥
सपदि धरणिपालो सासनं तं सुणित्वा,
अवदि रहसि वाचं राजपुत्तस्स तस्स।
नहि सति मम देहे धातुमञ्ञस्स दस्सं,
अहमपि यदि जेतुं नेव ते सक्कुणेय्यं॥
सुरनर नमितं तं दन्तधातुं गहेत्वा,
गहित दिजविलासो सीहळं याहि दीपं।
इति वचनमुदारं मातुलस्साथ सुत्वा,
तमवच गुहसीवं दन्तनामो कुमारो॥
तवच ममच को वा सीहळे बन्धुभूतो,
जिनवरणसरोजे भत्तियुत्तो च कोवा।
जलनीधिपरतीरे सीहळं खुद्ददेसं,
कथमहमतिनेस्सं दन्तधातुं जिनस्स॥
तमवदि गुहसीवो भागिनेय्यं कुमारं,
दसबलतनुधातु सण्ठिता सीहळस्मिं।
भवभयहतिदक्खो वत्तते सत्थुधम्मो,
गणनपथमतीता भिक्खवो चावसिंसु॥
मम च पियसहायो सो महासेन राजा,
जिनचरणसरोजद्वन्दसेवाभियुत्तो।
सलिलमपि च फुट्ठं धातुया पत्थयन्तो,
विविधरतनजातं पाभतं पेसयित्थ॥
पभवति मनुजिन्दो सब्बदा बुद्धिमा सो,
सुगतदसनधातुं पूजितुं पूजनेय्यं।
परिचितविसयम्हा विप्पवुत्थं भवन्तं,
विविधविभवदाना साधु सङ्गण्हितुञ्च॥
निज दुहितुपतिं तं इत्थमाराधयित्वा,
नरपति गुहसीवो सङ्गहेत्वान सेनं।
रणधरणिमुपेतो सो कुमारेहि सद्धिं,
मरणपरवसत्तं अज्झगा युज्झमानो॥
अथ नरपति पुत्तो दन्तनामो सुणित्वा,
सवण कटुकमेतं मातुलस्सप्पवत्तिं।
गहित दिजविलासो दन्तधातुं गहेत्वा,
तुरित तुरित भूतो सो पुरम्हा पळायि॥
सरभस मुपगन्त्वा दक्खिणं चाथ देसं,
अविचलितसभावो इद्धिया देवतानं।
नदिमतिमहतिं सो उत्तरित्वान पुण्णं,
निदहि दसनधातुं वालुकारासिमज्झे॥
पुन पुरमुपगन्त्वा तं गहीतञ्ञवेसं,
भरियमपि गहेत्वा आगतो तत्थ खिप्पं।
सुगतदसनधातुं वालुकाथुपकुच्छिं,
ठपितमुपचरन्तो अच्छि गुम्बन्तरस्मिं॥
सपदि नभसि थेरो गच्छमानो पनेको,
विविधकिरणजालं वालुकारासिथूपा।
अविरळितमुदेन्तं धातुया ताय दिस्वा,
पणमि सुगतधातुं ओतरित्वान तत्थ॥
मुनिसुतमथ दिस्वा जम्पती ते पतीता,
निजगमनविधानं सब्बमारोचयिंसु।
दसबलतनुजो सो धातुरक्खा नियुत्तो,
परहितनिरतत्तो ते उभो अज्झभासि॥
दसबलतनुधातुं सीहळं नेथ तुम्हे,
अगणित तनुखेदा वीतसारज्जमेतं।
अपि च गमनमग्गे जातमत्ते विघाते,
सरथ मममनेकोपद्दवच्छेददक्खं॥
इति सुगतननूजो जम्पतीनं कथेत्वा,
पुन’पि तदनुरूपं देसयित्वान धम्मं।
पुथुतरमपनेत्वा सोकसल्लञ्च गाळ्हं,
सकवसतिमुपेतो अन्तलिक्खेन धीरो॥
भुजगभवनवासी निन्नगायाथ तस्सा,
भुजगपति महिद्धि पण्डुहाराभिधानो।
सकपुरपवरम्हा निक्खमित्वा चरन्तो,
समुपगमि तदा तं ठानमिच्छावसेन॥
विमलपुलिनथूपा सो समुग्गच्छमानं,
ससिरुचिरमरीचिज्जालमालोकयित्वा।
ठितमथ मुनिधातुं वालुकारसिगब्भे,
किमिदमिति सकङ्खं पेक्खमानो अवेदि॥
सपदि सबहुमानो सो असन्दिस्समानो,
रतनमयकरण्डं धातुयुत्तं गिलित्वा।
विततपुथुलदेहो भोगमालाहि तुङ्गं,
कणकसिखरिराजं वेठयित्वा सयित्थ॥
सलिलनिधिसमीपं जम्पती गन्तुकामा,
पुलिनतलगतं तं दन्तधातुं अदिस्वा।
नयनसलिलधारं सोकजातं किरन्ता,
सुगतसुतवरं तं तङ्खणे’नुस्सरिंसु॥
अथ सुगतसुतो सो चिन्तितं संविदित्वा,
अगमि सविधमेसं सोकदिनाननानं।
असुणि च जिनधातुं वालुकारासिमज्झे,
नीहितमपि अदिट्ठं पूजितं जम्पतीहि॥
सयितमथ यतीसो दिब्बचक्खुप्पभावा,
रतनगिरिनिकुञ्जे नागराजं अपस्सि।
विहगपतिसरीरं मापयि तम्मुहुत्ते,
विततपुथुलपक्खेन’न्तळिक्खं थकेन्तं॥
जलधिमतिगभीरं तं द्विधा सो करित्वा,
पबलपवनवेगेन’त्तनो पक्खजेन।
सरभस महिधावं भीमसंरम्भयोगा,
अभिगमि भुजगिन्दं मेरुपादे निपन्नं॥
जहितभुजगवेसो तङ्खणे सो फणिन्दो,
पटिभयचकितत्तो संखिपित्वान भोगे।
सरभस मुपगन्त्वा तस्स पादे नमित्वा,
विनयमधुरमित्थं तं मुनीसं अवोच॥
सकलजनहितत्थं एव जायन्ति बुद्धा,
भवति जनहितत्थं धातुमत्तस्स पूजा।
अहमपि जिनधातुं पूजयित्वा महग्घं,
कुसलफलमनप्पं सञ्चिणिस्सं’ति गण्हिं॥
अथ मनुजगणानं सच्चबोधारहानं,
वसतिभवनमेसा नीय्यते सीहळं तं।
मुनिवरतनुधातुं तेन देहीति वुत्तो,
भुजगपति करण्डं धातुगब्भं अदज्जि॥
विहगपतितनुं तं संहरित्वान थेरो,
जलचरसतभीमा अण्णवा उप्पतित्वा।
सकलपथविचक्के रज्जलक्खिं’व धातुं,
नरपतितनुजानं जम्पतीनं अदासि॥
इति कतबहुकारे संयमिन्दे पयाते,
सुगतदसनधातुं मुद्धना उब्बहन्ता।
महति विपिनदेवादीहि मग्गे पयुत्ते,
विविधमहविधाने ते ततो निक्खमिंसु॥
मुदुसुरभीसमीरो कण्टकादिव्यपेतो,
विमलपुलिनहारी आसी सब्बत्थ मग्गो।
अयनमुपगते ते दन्तधातुप्पभावा,
निगमनगरवासी साधु सम्मानयिंसु॥
कुसुमसुरभिचुण्णाकिण्णहत्थाहि निच्चा,
सकुतुकमनुयाता कानने देवताही।
अचलगहणदुग्गं खेपयित्वान मग्गं,
अगमुमतुरिता ते पट्टनं तामलित्तिं॥
अचलपदरबद्धं सुट्ठितोदारकूपं,
उदितपुथुलकारं दक्खनीयामकञ्च।
सयमभिमतलङ्कागामिनिं नावमेते,
सपदि समुपरूळ्हं अद्दसुं वाणिजेहि॥
अथ दिजपवरा ते सीहळं गन्तुमिच्छं,
सरभस मुपगन्त्वा नाविकस्सावदिंसु।
सुतिसुखवचसा सो साधुवुत्तेन चेसं,
पमुदितहदयो ते नावमारोपयित्थ॥
जलनिधिमभिरूळ्हेस्वेसु आदाय धातुं,
समभवुमुपसन्ना लोलकल्लोलमाला।
समसुरभिमनुञ्ञो उत्तरो वायि वातो,
विमलरुचिरसोभा सब्बथा’सुं दिसा’पि॥
नभसि असितसोभे वेनतेय्यो’व नावा,
पबलपवनवेगा सत्ततं धावमाना।
नयनविसयभावातीततीराचलादिं,
पविसि जलधिमज्झं फेणपुप्फाभिकिण्णं॥
अथ अभवि समुद्दो भीमसंवट्टवाता,
भीहतसिखरिकूटाकारवीचिप्पबन्धो।
सवनभिदुरघोरारावरुन्धन्तलिक्खो,
भयचकितमनुस्सक्कन्दितो सब्बरत्तिं॥
उदयसिखरिसीसं नूतनादिच्चबिम्बे,
उपगतवति तस्सा रत्तिया अच्चयम्हि।
सलिलनिधिजलं तं सन्तकल्लोलमालं,
असितमणिविचित्तं कोट्टिमं’वावभासि॥
अथ विततफणाली भिंसना केचि नागा,
सुरभिकुसुमहत्था केचि दिब्बत्तभावा।
रुचिरमणिपदीपे केचि सन्धारयन्ता,
निजसिरसि करोन्ता केचि कण्डुप्पलानी॥
फुटकुमुदकलापे जत्तुनेके वहन्ता,
कणककलसमाला उक्खिपत्ता च केचि।
पवनचलितकेतुग्गाहका केचि एके,
रुचिर कणक चुण्णापुण्णचङ्गोटहत्था॥
सलळितरमणियं केचि नच्चं करोन्ता,
सलयमधुरगीतं गायमाना’व केचि।
पचुरतुरियभण्डे आहनन्ता’व एके,
मुनिवरतनुधातुं पूजितुं उट्ठहिंसु॥
रुचिरकचकलापा राजकञ्ञाय तस्सा,
मुनिवरदसनं तं निग्गतेविन्दुलेखा।
उजुरजतसलाका सन्निभे मुञ्चि रंसी॥
अतुलितमनुभावं धातुया पेक्खतं तं,
पमुदितहदयानं तङ्खणे पन्नगानं।
पटिरवहरितानं साधुवादादिकानं,
गगनमपरियन्तं’वासि वित्थारितानं॥
पविसि सुगत दाठाधातु सा मोळिगब्भं,
पुन गगनतलम्हा ओतरित्वान तस्सा।
फणधरनिवहा ते तं तरिं वारयित्वा,
महमकरुमुदारं सत्तरत्तिन्दिवंहि॥
अचलमिव विमानं अन्तलिक्खम्हि नावं,
गतिविरहितमम्होरासिमज्झम्हि दिस्वा।
भयविलुलितचित्ता जम्पती ते समग्गा,
दसबलतनुजं तं इद्धिमन्तं सरिंसु॥
सपदि मुनिसुतो सो चित्तमेसं विदित्वा,
नभसि जलधराली मद्दमानो’भिगन्त्वा।
विहगपतिसरीरं मापयित्वा महन्तं,
भयचकितभुजङ्गे ते पळापेसि खिप्पं॥
इत्थं बुद्धिसुते भुजङ्गजनितं भीतिं समेत्वा गते,
सा नावा पवना पकम्पितधजा तुङ्गं तरङ्गावलिं।
भीन्दन्ती गतिवेगसा पुथुतरं मेघावलीसन्निभं,
लङ्कापट्टनमोतरित्थ सहसा थेरस्स तस्सिद्धिया॥
चतुत्थो परिच्छेदो।
संवच्छरम्हि नवमम्हि महादिसेन,
पुत्तस्स कित्तिसिरिमेघनराधिपस्स।
ते जम्पती तमथ पट्टनमोतरित्वा,
देवालये पटिवसिंसु मनोभिरामे॥
दिस्वान ते द्विजवरो पथिके निसायं,
सन्तप्पयित्थ मधुरासनपानकेहि।
रत्तिक्खये च अनुराधपुरस्स मग्गं,
छायापतीनमथ सो अभिवेदयित्थ॥
आदाय ते दसनधातुवरं जिनस्स,
सम्मानिता द्विजवरेन’थ पट्टनम्हा।
निक्खम्म दूरतरमग्गमतिक्कमित्वा,
पद्वारगाममनुराधपुरस्स’गञ्छुं॥
यं धम्मिकं नरवरं अभितक्कयित्वा,
जायापती विसयमेतमुपागमिंसु।
तं व्याधिना समुदितेन महादिसेन,
लङ्किस्सरंसुचिरकालकतं सुणिंसु॥
सोकेन ते सिखरिनेव समुग्गतेन,
अज्झोत्थटा बहुतरं विलपींसु मुळ्हा।
कायिंसु तेसमथ मुच्छितमानसानं,
सब्बा दिसा च विदिसा च घनन्धकारा
सुत्वान कित्तिसिरिमेघनराधिपस्स,
रज्जेठितस्स रतनत्तयमामकत्तं।
वस्सेन निब्बुतमहादहना’व कच्छा,
ते जम्पती समभवुं हतसोकतापा॥
सुत्वान मेघगिरिनाममहाविहारे,
भिक्खुस्स कस्सचि नराधिपवल्लभत्तं।
तस्स’न्तिकं समुपगम्म कतातिथेय्या,
धातुप्पवत्तिमवदिंसु उभो समेच्च॥
सुत्वान सो मुनिवरो दसनप्पवत्तिं,
हट्ठो यथामतरसेन’हिसित्तगत्तो।
गेहे सके सपदि पट्टवितानकेहि,
वड्ढेसि धातुममलं समलङ्कतम्हि॥
तेसञ्च जानिपतिकानमुभिन्नमेसो,
कत्वान सङ्गहमुळारतरं यथिच्छं।
वुत्तन्तमेतमभिवेदयितुं पसत्थं,
लङ्काधिपस्स सविधं पहिणित्थ भिक्खुं॥
राजा वसन्तसमये सह कामिनीहि,
उय्यानकेळिसुख मेकदिने’नुभोन्तो।
आगच्छमानमथ तत्थ सुदुरतो’च,
तं विप्पसन्नमुखवण्णमपस्सि भिक्खुं॥
सो संयमि समुपगम्म नराधिपं तं,
वुत्तन्तमेतमभिवेदयि तुट्ठचित्तो।
सुत्वान तं परमपीतिभरं वहन्तो,
सम्पत्तचक्करतनो’व अहोसि राजा॥
लङ्किस्सरो द्विजवरा जिनदन्तधातु,
मादाय जानिपतयो उभये समेच्च।
एस्सन्ति लङ्कमचिरेन इतीरितं तं,
नेमित्तिकस्स वचनञ्च तथं अमञ्ञि॥
राजा ततो महतिया परिसाय सद्धिं,
तस्सानुराधनगरस्स पुरुत्तराय।
आसाय तं सपदि मेघगिरिं विहारं,
सद्धो अगञ्छि पदसा’व पसन्नचित्तो॥
दिस्वा ततो सुगतधातुमलब्भनेय्यं,
आनन्दजस्सुनिवहेहि च तारहारं।
सिञ्चं विधाय पणिधिं बहुमानपुब्बं,
रोमञ्चकञ्चुकधरो इति चिन्तयित्थ॥
सो’हं अनेकरतनुज्जलमोळिधारिं,
पूजेय्यमज्ज यदि दुच्चजमुत्तमङ्गं।
लोकत्तयेकसरणस्स तथागतस्स,
नो धातुया महमनुच्छविकं करेय्यं॥
एतं पहूतरतनं सधनं सभोग्गं,
सम्पूजयं अपि धरावलयं असेसं।
पूजं करोमि तदनुच्छविकं अहं’ति,
चिन्तेय्य कोहि भुवनेसु अमूळ्हतित्तो॥
लङ्काधिपच्चमिदमप्पतरं ममासि,
बुद्धो गुणेहि विविधेहि पमाण सुञ्ञो।
सो’हं परित्तविभवो तिभवेकनाथं,
तं तादिसं दसबलं कथमच्चयिस्सं॥
इत्थं पुनप्पुन तदेव विचिन्तयन्तो,
आपज्जि सो धितियुतो’पि विसञ्ञिभावं।
संवीजितो सपदि चामरमारुतेन,
खिन्नेन सेवकजनेन अलत्थ सञ्ञं॥
थोकम्पि बीजमथ वा अभिरोपयन्ता,
मेधाविनो महतिया’पि मसुन्धराय।
कालेन पत्त तव पुप्फफलदिकानि,
विन्दन्ति पत्थितफलानि अनप्पकानि॥
एवं गुणेहि विविधेहि’पि अप्पमेय्य,
धम्मिस्सरम्हि महमप्पतरम्पि कत्वा।
कालच्चयेन परिणाम विसेसरम्मं,
सग्गापवग्गसुखमप्पटिमं लभिस्सं॥
इत्थं विचिन्तिय पमोदभरातिरेक,
सम्पुण्णचन्दिमसरिक्खमुखो नरिन्दो।
सब्बञ्ञुनो दसनधातुवरस्स तस्स,
पूजेसि सब्बमपि सीहळदीपमेतं॥
भिक्खू’पि तेपिटक जातकभाणकादि,
तक्कगमादि कुसला अपि बुद्धिमन्तो।
वत्थुत्तयेकसरणा अपि पोरवग्गा,
कोतुहला सपदि सन्निपतिंसु तत्थ॥
राजा ततो महतिय परिसाय मज्झे,
इच्चब्रुवी मुनिवरो हि सुसुक्कदाठो।
दाठा जिनस्स यदि ओसधितारका’व,
सेता भवेय्य किमयं मलिनावभासा॥
तस्मिं खणे दसनधातु मुनिस्सरस्स,
पक्खे पसारिय दुवे विय राजहंसी।
वित्थारितं’सुनि वहा गगनङ्गनम्हि,
आवट्टतो छवि जवेन मुहुत्तमत्तं॥
पच्चग्घमत्थरणकं सितमत्थरित्वा,
भद्दासनम्हि विनिधाय मुनिन्दधातुं।
तं जातिपुप्फनिकरेन थकेसि राजा,
वस्सच्चयम्बुधरकूटसमप्पभेन॥
उग्गम्म खिप्पमथ धातु मुनिस्सरस्स,
सा पुप्फरासिसिखरम्हि पतिट्ठहित्वा।
रंसीहि दुद्धधवलेहि विरोचमाना,
सम्पस्सतं अनिमिसे नयने अकासि॥
तं धातुमासनगतम्हि पतिट्ठपेत्वा,
खीरोदएणेपटलप्पटिमे दुकुळे।
छादेसि साटकसतेहि महारहेहि,
भिय्यो’पि सो उपपरिक्खितुकामताय॥
अब्भुग्गता सपदि वत्थसतानि भेत्वा,
सेतम्बुदोदरविनिग्गतचन्दिमा’व।
ठत्वान सा उपरि तेसमभासयित्थ,
रंसीहि कुन्दविसदेहि दिसा समन्ता
तस्मिं खणे वसुमती सह भूधरेहि,
गज्जित्थ साधुवचनं’व समुग्गिरन्ती।
तं अब्भूतं विय समेक्खितुमम्बुरासि,
सो निच्चलो अभवि सन्ततरङ्गबाहु॥
मत्तेभकम्पितसुपुपफितसालतो’व,
भस्सिंसु दिब्बकुसुमानि’पि अन्तळिक्खा।
नच्चेसु चातुरिययमच्छरियं जनस्स,
सन्दस्सयिंसु गगने सुरसुन्दरी’पि॥
आनन्दसञ्जनितताररवाभिरामं,
गायिंसु गीतममतासनगायका’पि।
मुञ्चिंसु दिब्बतुरियानि’पि वादितानि,
गम्भीरमुच्चमधुरं द्विगुणं निनादं॥
संसिब्बितं रजतरज्जुसतानुकारी,
धारासतेहि वसुधम्बरमम्बुदेन।
सब्बा दिसा जलदकुटमहगघियेसु,
दित्ताचिरज्जुतिपदीपसतावभासा॥
आधुयमान मलयावल काननन्तो,
समथुल्ल पुप्फज परागहराभिहारि।
सेदोद बिन्दुगण संहरणप्पवीणो,
मन्दं अवासि सिसिरो अपि गन्धवाहो॥
राजा तमब्भुतमवेक्खिय पाटिहीरं,
लोकुस्सवं बहुतरञ्च अदिट्ठपुब्बं।
चिप्फारितक्खियुगलो परमप्पमोदा,
पूजं करित्थ महतिं रतनादिकेहि॥
सो धातुमत्तसिरसा’थ समुब्बहन्तो,
ठत्वा समुस्सित सितातपवारणम्हि।
चित्तत्थरे रथवरे सितवाजियुत्ते,
लक्खिनिधाननुराधपुरं पवेक्खि॥
देविन्द मन्दिर समे समलङ्कतम्हि,
राजा सकम्हि भवने अतुलानुभावो।
सीहासने पटिक कोजव सन्थतम्हि,
धातुं ठपेसि मुनिनो ससितातपत्ते॥
अन्तो’व भुमिपति धातुघरं महग्घं,
कत्वान तत्थ विनिधाय मुनिन्दधातुं।
सम्पूजयित्थ विविधेहि उपायनेहि,
रत्तीन्दिवं तिदिवमोक्ख सुखाभिकङ्खी॥
तेसञ्च जानिपतिकानमुभिन्नमेव,
तुट्ठो बहूनि रतनाभरणादिकानि।
गामेच इस्सरकुलेक नीवासभुते,
दत्वान सङ्गहमकासि तिसीहळिन्दो॥
सङ्गम्म जानपद नेगम नागरादी,
उक्कण्ठिता सुगतधातुमपस्समाना।
लोकुत्तमस्स चरितानि अभित्थवन्ता,
उग्घोसयिंसु धरणीपतिसन्निधानि।
धम्मिस्सरो सकललोकहिताय लोके,
जायित्थ सब्बजनताहितमाचरित्थ।
वित्थारिता बहुजनस्स हिताय धातु,
इच्छाम धातुमभिपूजयितुं मयम्पि॥
सो सन्निपातिय महीपति भिक्खुसङ्घ,
मारामवासिमनुराधपुरोपकण्ठे।
अज्झासयं तमभिवेदयि सत्थुधातु,
पूजाय सन्निपतितस्स महाजनस्स॥
थेरो तहिं महति भिक्खुगणे पनेको,
मेधाबलेन असमो करुणाधिवासो।
एवं तिसीहळपतिस्स महामतिस्स,
लोकत्थचारचतुरस्स निवेदयित्थ॥
यो आचरेय्य अनुजीविजनस्स अत्थं,
एसो भवे’नुचरितो महतं सभावो।
धातुं वसन्तसमये बहि नीहरित्वा,
दस्सेहि पुञ्ञमभिपत्थयतं जनानं॥
सुत्वान संयमिवरस्स सुभासितानि,
पुच्छित्थ सो नरवरो पुन भिक्खुसङ्घं।
धातुं नमस्सितुमनेन महाजनेन,
ठानं किमेत्थ रमणीयतरं सिया’ति॥
सब्बे’पि ते अथ निकाय निवासि भिक्खू,
ठानं सकं सकम वण्णयुमादरेन।
अञ्ञोञ्ञभिन्नवचनेसु च तेसु राजा,
नेवाभिनन्दि न पटिक्खिपि किञ्चिवाक्यं॥
मज्झत्ततानुगतमानसताय किन्तु,
राजा अवो च पुन भिक्खुगणस्स मज्झे।
अत्तानुरूपमयमेव मुनिन्दधातु,
ठानं खणेन सयमेव गमिस्सतीति॥
राजा ततो भवनमेव सकं उपेच्च,
धातुप्पणाममभिपत्थयतं जनानं।
खिप्पंमुखम्बुजवनानी विकासयन्तो,
सज्जेतुमाह नगरञ्च विहारमग्गं॥
सम्मज्जिता सलिल सेवन सन्तधूली,
रच्छा तदा’सि पुलिनत्थरणाभिरामा।
उस्सापितानि कणकादिविचित्तितानि,
व्यग्घादि रूपखचितानि च तोरणानि॥
छाया निवारित विरोचन रंसितापा,
नच्चं’व दस्सयति वातधूता धजालि।
वीथि वसन्तवनराजि समानवण्णा,
जाता सुजातकदलीतरुमालिकाहि॥
संसूचयन्ति च सतं नवपुण्णकुम्भा,
सग्गापवग्गसुखमिच्छितमिज्झतीति।
कप्पुरसारतगरागरुसम्भवेहि,
धूपेहि दुद्दिनमथो सुदिनं अहोसि॥
ओलम्बमानसितमुत्तकजालकानि,
सज्जापितानि विविधानि च मण्डपानि।
सम्पादितानि च तहिं कुसुमगघिकानि,
आमोद लुद्ध मधुपावलि कुजितानि॥
गच्छिंसु केचि गहितुस्सव वेससोभा,
एके समुग्गपरिपुरितपुप्फहत्था।
अञ्ञे जना सुरभिचुण्णभरं वहन्ता,
तत्थेतरे धतविचित्तमहातपत्ता॥
लङ्किस्सरो’थ ससिपण्डरवाजियुत्ते,
उज्जोतिते रथवरे रतनप्पभाहि।
धातुं तिलोकतिलकस्स पतिट्ठपेत्वा,
एतं अवोच वचनं पणिपातपुब्बं॥
सम्बोधिया इव मुनिस्सर बोधिमण्डं,
गण्डम्बरुक्खमिव तित्थियमद्दनाय।
धम्मञ्च संविभजितुं मिगदायमज्ज,
पूजानुरूपमुपगच्छ सयं पदेसं॥
राजा ततो समुचिताचरणेसु दक्खो,
विस्सज्जि फुस्सरथमट्ठितसारथिं तं।
पच्छा सयं महतिया परिसाय सद्धिं,
पूजाविसेसमसमं अगमा करोन्तो॥
उक्कुट्ठिनादविसरेन महाजनस्स,
हेसारवेन विसटेन तुरङ्गमानं।
भेरीरवेन महता करि गज्जितेन,
उद्दामसागर समं नगरं अहोसि॥
आमोदिता उभयवीथिगता कुलित्थि,
वातायनेहि कनकाभरणे खिपिंसु।
सब्बत्थकं कुसुमवस्समवस्सयिंसु,
चेलानिचेव भमयिंसुनिजुत्तमङ्गे॥
पाचीनगोपुरसमीपमुपागतम्हि,
तस्मिं रथे जलधिपिट्ठिगते’व पोते।
तुट्ठा तहिं यतिगणा मनुजा च सब्बे,
सम्पुजयिंसु विविधेहि उपायनेहि॥
कत्वा पदक्खिणमथो पुरमुत्तरेन,
द्वारेन सो रथवरो बहि निक्खमित्वा।
ठाने महिन्दमिनुधम्मकथापवित्ते,
अट्ठासि तित्थगमिता इव भण्डनावा॥
ठाने तहिं दसनधातुवरं जिनस्स,
लङ्किस्सरो रतनवित्तकरण्डगब्भा।
सञ्झाघना इव विधुं बहिनीहरित्वा,
दस्सेसि जानपद नेगम नागरानं॥
तस्मिं जने सपदि आभरणादिवस्स,
मच्चन्तपीतिभरिते अभिवस्सयन्ते।
सानन्दिवन्दिजनमङ्गलगीतकेहि,
सम्पादितेसु मुखरेसु दिसामुखेसु॥
हत्थारविन्दनिवहेसु महाजनस्स,
चन्दोदये’च मुकुलत्तनमागतेसु।
ब्रह्मामरादिजनितामित साधुवादे,
तारापथम्हि भुवनोदर मोत्थरन्ते॥
सादन्तधातु ससिखण्ड समानवण्णा,
रंसीहि कुन्द नवचन्दन पण्डरेहि।
पासाद गोपुर सिलुच्चय पादपादिं,
निद्धोत रूपियमयं’व अका खणेन॥
तं पाटिहारिय मचिन्तिय मच्चुळारं,
दिस्वान के तहीमहेसु महट्ठलोमा।
केवा’नयुं सकसकाभरणानि गेहं,
केवा न अत्तपटिलाभमवण्णयिंसु॥
के नोजहिंसु सकदिट्ठिमलानुबद्धं,
के वा न बुद्धमहिमं अभिपत्थयिंसु।
के नाम मच्छरियपासवसा अहेसुं,
वत्थुत्तयञ्च सरणं नगमिंसु केवा॥
लङ्किस्सरो’पि नवलक्ख परिब्बयेन,
सब्बञ्ञुधातुमतुलं अभिपूजयित्वा।
तं दन्तधातुभवनं पुन वड्ढयित्वा,
अन्तेपुरम्हि पटिवासरमच्चयित्थ॥
धातुं विहारमहयुत्तरमेव नेत्वा,
पूजं विधातुमनुवच्छरमेवरूपं।
राजा’थ कित्तिसिरिमेघसमव्हयो सो,
वारित्तलेख मभिलेखयि सच्चसन्धो॥
वारित्तमेतमितरे’पि पवत्तयन्ता,
ते बुद्धदासपमुखा वसुधाधिनाथा।
सद्धादयाधिकगुणाभरणाभिरामा,
तं सक्करिंसु बहुधा जिनदन्तधातुं॥
सत्थारा सम्भतत्थं पुरिमतरभवे सम्पजानं पजानं,
सम्बोधिं तस्स सब्बासवविगमकरिं सद्दहन्तो’दहन्तो।
सोतं तस्स’ग्गधम्मे निपुणमति सतं सङ्गमेसङ्गमेसं,
निब्बाणं सन्तमिच्छे तिभवभयपरिच्चागहेतुं गहेतुं॥
पञ्चमो परिच्छेदो।
यो चन्दगोमि रचितेवरसद्दसत्थे,
टीकं पसत्थमकरित्थ च पञ्चिकाय।
बुद्धप्पभावजन निंच अका समन्त,
पासादिकाय विनयट्ठकथाय टीकं॥
अङ्गुत्तरागमवरट्ठकथाय टीकं,
सम्मोभविब्भम विघातकरिं अकासि।
अत्थाय संयमिगणस्स पधानिकस्स,
गन्थं अका विनयसङ्गहनामधेय्यं॥
सन्तिन्द्रियस्सपटिपत्ति परायणस्स,
सल्लेख वुत्ति निरतस्स समाहितस्स।
अप्पिच्छतादि गुणयोग विभुसनस्स,
सम्बुद्धसासनमहोदयकारणस्स॥
सब्बेसुआचरियतं परमं गतस्स,
सत्थेसु सब्बसमयन्तर कोविदस्स।
सिस्सेनसारितनुजस्स महादिसामि॥
सुद्धन्वयेन करुणादिगुणोदयेन,
तक्कागमादि कुसलेन विसारदेन।
सब्बत्थ पत्थट सुधाकररंसिजाल,
सङ्कासकित्तिविसरेन परिक्खकेन॥
सद्धाधनेन सखिलेन च धम्मकित्ति,
नामेन राजगरुना चरियेन एसो।
सोतुप्पसादजननो जिनदन्तधातु,
वंसो कतो निखिलदस्सिपभावदीपो॥
धम्मो पवत्ततु चिराय मुनिस्सरस्स,
धम्मे ठिता वसुमतीपतयो भवन्तु।
काले पवस्सतु घनो निखिला पजा’पि,
अञ्ञोञ्ञमेत्तिपटिलाभसुखं लभन्तु॥