जिनवंसदीपं
॥नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स॥
महादयो यो हदयो’दयो’दयो
हिताय दुक्खानुभवे भवे भवे,
अकासि सम्बोधिपदं पदं पदं
तमाभिवन्दामि जिनं जिनं जिनं। (यमकबन्धनं)
पहाय यत्था’भिरतिं रतिं रतिं
रमन्ति धम्मेव मुनी मुनी मुनी,
विमुत्तिदं सब्बभवा भवा’भवा
तमाभिवन्दे महितं हितं हितं। (यमकबन्धनं)
निपीतसद्धम्मरसा रसा’रसा
सुपुञ्ञखेत्तो’रसतं सतं सतं,
गता विधूता विनयेन येन ये
तमाभिवन्दे’सिगणङ्गण’ङ्गणं। (यमकबन्धनं)
जिना’नतम्भोरुह हंसराजिनी
जिनोरसानं मुखपञ्जरा’लि नी,
सदत्थसारं सरसं विसूद नी
उपेतु मे मानसमेव वाणि नी।
कम्मावसेसा विचितो’पजात्या
गन्था’हिसङ्खारविबन्धका मे,
पणाम पुञ्ञातिसयेन’नेन
मा पाकदाना’वसरा भवन्तु।
सुवण्णवण्णस्स जिनस्स वण्णं
वण्णेय्य कप्पम्पि कजितो सुवण्णो,
कप्पस्सि’वोसान मनत्तताय
न पापुणे बुद्धगुणान मन्तं।
निद्धन्त चामीकर चारु रूपं
सरस्सती भूसण भासनंच,
अनञ्ञ साधारण ञाणमस्स
अवाविया’चिन्तिय मपक्पमेय्यं।
कुहिं असाधारण रूप लीला
कुहिं असाधारण वाणि लीला,
कुहिं असाधारणञाण लीला
कुहिं नु मे मन्दमतिस्स लीला।
विभाविमानी परवम्हिनो ये
इस्सा’भिमानेन विभञ्ञमाना,
गवेसयन्ती’ध परस्स रन्धं
तेसं पसंसागरहाहि किम्मे।
पसत्थ सत्थागम पारदस्सी
ये साधवो साधु गुणप्पसन्ता,
गन्थस्स निम्माणपरिस्समं नो
जानन्ति तेयेव इधप्पमाणा।
आदिच्चवंसप्पभवस्स तस्स
जिनस्स सत्थागमकोविदेहि,
वुत्तोपि पुब्बाचरियेहि येसु
गन्थेसु सङ्खेपवसेन वंसो।
न तेहि सक्का सुगतस्स वंसं
किञ्चापि विञ्ञातु मसेसयित्वा,
सम्पुण्णवंसस्स विभावनाय
तस्मा समुस्साहित मानसेन।
अभिप्पसन्नो रतनत्तयम्हि
पसत्थवंसप्पभवो पभुनं,
विभुसणो विस्सुतकित्तिघोसो
यो भाति लङ्काय मुळारभाग्यो।
अमन्दचागा’भिरतस्स
पुनन्दु नामस्स दयाधनस्स,
बुद्धे पसादातिसयस्स तस्स
अज्झेसनञ्चापि पटिग्गहेत्वा।
नस्साय पुब्बाचरियो’पदेसं
सोतून मत्थाय मया हिताय,
निरुत्तिया मागधिकाय सम्मा
विधीयते’दं जिनवंसदीपं।
सद्धासिनेहानुगताय पञ्ञा-
दसाय सोतूहि मनोविमाने,
पदीपितो’यं जिनवंसदीप-
दीपोहरेपापतमप्पबन्धं।
पुरङ्गपुण्णा सिरिजम्बुदीपे
सम्पत्तिभारेन दिवा’वतिण्णा,
या देवराजस्स’मरावती’वा-
मरावतीनाम पुरी पुरे’सी।
विज्जाधरानञ्च विहङ्गमानं
विबन्ध वेहासगतिं बहास,
यस्मिं पुरस्मिं जितवेरि चक्कं
पाकारचक्कं विय चक्कवाळं।
सञ्चुम्बितम्होज रजो पबन्ध-
सुपिञ्जरापा परिखाहिरामा,
पुरित्थि पाकार नितम्बभागे
समुब्बही कञ्चन मेखला’भं।
रत्तिन्दिवा रत्तमणि’न्दनील-
मणिप्पभारञ्जित राजधानि,
बबन्ध या’मन्दसुरिन्दचाप-
समुज्जलाकासतलब्बिलासं।
यहिंवधूनं वदनम्बुजेहि
कतावमानं हरिणङ्कबिम्बं,
पभाहि नीलोपलतोरणातं
सोकाभीभूतंच विवण्णमाप।
सरोरुह’न्ती मणिमन्दिराभा-
सञ्चुम्बितं पुण्णससङ्कबिम्बं।
सङ्काय रामाजनता’भिरामा
करे पसारेसि पुरम्हि यस्मिं।
यत्थ’ङ्गनानं पटिबिम्बितानि
आदासभित्तीसु मुखम्बुजानि,
आसुं विघाताय मधुब्बतानं
विलोचनालीन मनुग्गहाय।
सम्मत्त मातङ्ग धराधरेहि
यस्मिं अभिस्सन्द मदस्सवन्ति,
तुरङ्ग रङ्गेही तरङ्ग माला
समाकुलेवा’सि विधूत धूली।
निक्खित्तवीणा मणिनुपुरानं
विलासिनीनं मुदुपाणि पादे,
मत्तालिमाला कलनादिनी किं
नालङ्करुं यत्थ कतावकासा।
धवत्थिनीनं कुचसारसेहि
नेत्तालिभारा’नननीरजेहि,
या हासवीचीहि पुरी रजन्या
रराज समफुल्लसरोजिनी’व।
चन्दप्पभा चुम्बित चन्दकन्त
पासाणधारा मणिचन्दिकासू,
चन्दाननानं यहि मङ्गनाहं
परिस्समस्सो’पसमाय’हेसुं।
यस्मिं पूरे उद्धमधो विनद्ध-
जुतिप्पबन्धो मणिमन्दिरानं,
समुब्बही गेरुक पङ्क दिद्ध-
वितान पच्चत्थरणब्बिलासं
सुवण्ण मुत्ता मणि वंसवण्णा-
पवाळ रूपी वजिरेहिञ्चा’पि,
या सत्तधञ्ञेहि धनेहि फीता
अहू पुरि धञ्ञवती’व नारी। (सिलेसबन्धनं)
पसारिता’नेकदिसामुखेसु
विचित्तवत्था’भरणादिपूरा,
यत्था’पणा निज्जितकप्परुक्खा
करिंसु लोकाभिमतत्थसिद्धिं।
परागरत्ता मधुपातिमत्ता
सम्हिन्नवेला घननीलवाला,
हंसासया पञ्चसराभिरामा
यस्मिं तळाका विय कामभोगी। (सिलेसबन्धनं)
पुरन्तरस्मिं रतनग्घिकानं
रंसिप्पबन्धेहि हतन्धकारे,
कुन्दारविन्दब्भुदयेनयस्मिं
रत्तिन्दिवाभेद मवेदि लोको।
मातङ्गजीमूतघटाय घण्टा-
टङ्कारगम्भीररवाय यस्मिं,
पलम्भीता मत्तसिखण्डिमाला
अका विकालेपि अखण्डकीळं।
पुरम्हि यस्मिं चरणम्बुजेहि
वधूजतो बन्धितनूपुरेहि,
विकास कोकासन सीस बद्ध
मत्तालि सेस’म्बुजिनी अजेसि।
रसातलं नागफणावनद्धं
नभोतलं विज्जुलतावनद्धं,
या छादिता रूपियजातरूप-
धजावलीहा’जिनि राजधानी।
नानत्थसारं मितधातुवण्णं
छन्दारहं पाणगणा’भिरामं,
कविप्पसत्थं सरसं सिलेसा-
लङ्कारपज्जं’व पुरं यमासि। (सिलेसबन्धनं)
पुरम्हि तस्मिं करुणानिधानो
बुद्धङ्कुरो ब्राह्मणसारवंसे,
असङ्खकप्पान मितो चतुन्नं
लक्खादिकानं उदपादि पुब्बे।
भोवादिवंसे’कदिवाकरस्स
पुञ्ञानुभावो’दयमङ्गलेहि,
जातस्स खो सम्पति जम्बुदीपो
विलुम्पयी मङ्गलवासलीलं।
जातक्खणे तस्स सरीरजेन
गन्धेन वण्णेन सके निकेते,
हतप्पभा चन्दनतेलदीपा
सण्ठानमत्तेहि विजानियासुं।
विमुत्तदोसाहि सुखेधिताहि
धातीहि कुम्भोरुपयोधराहि,
भतो कुमारो सुकुमारकायो
खेपेसि सो कानिचि वासरानि।
महामहेचा’थ पवत्तमाने
सवेद वेदङ्ग विदू विदूहि,
कारापयुं ते पितरो’रसस्स
नामं सुमेधो’ति पदत्थसारं।
उळारभाग्येन समं कुमारे
संवद्धमाने जननी न तित्तिं,
पायासि नीलामकललोचनालिं
मुखम्बुजं तस्स’भिचुम्बमाना।
सुखेधित’ङ्गावयवो कुमारो
विमानभुम्या मणिनिम्मिताय,
परोदि मातापितरो’भियाचं
बिम्बं कनिजं जानुयुगेन गच्छं।
सुवण्णबिम्बो’पमचारुरूपो
समाचरं धातिभुजा’वलम्बं,
विञ्ञासपाद’ङ्गुलिमञ्जरीहि
सलीलमावासमलङ्करित्थ।
निजेन तेजेन च जिवलोकं
यसेन’पुब्बाचरिमं फुसन्तो,
तिरोकरित्वा रविचन्दसोभं
संवड्ढि धीरो उभतो सुजतो।
सो सत्तमा याव पितामहस्स
युगा सगब्भासयसुद्धिको’सि,
निहीनजच्चो’ति न जातिवादा
खित्तो’पकुट्ठो भवि विप्पसेट्ठो।
वेदन्तयं सो सनिघण्टु सत्थं
सकेटुभं साक्खरभेद सत्थं,
साधब्बतब्बेदि’तिहास सत्थं
अवेदि वेदङ्गयुतं प सत्थं।
अज्झायको मन्तधरो पवीणो
कलासु लोकायतलक्खणेसु,
पपूरकारि पदको कवीनं
तेता’सि वेय्याकरणो गणिसो।
कन्दप्पदप्पा’नलधुमराजि-
लीलावलम्बि निजमस्सुराजि,
न केवलं कोमलगण्डभागं
मनम्पि थीनं मलिनीकरित्थ।
तन्देभवण्णायतन’ण्णवम्हि
नरूपतण्हातरणि नरानं,
पायासि चक्खायतनप्पियाहि
तीरन्तरं चित्तनियामकट्ठा।
द्विजो सुमेधो सुविसुद्धमेधो
मातापितुन्नं निधनावसाने,
पुञ्ञानुभावप्पभवं अगार-
मज्झावसं कामसुखं’नुभुञ्जी।
निसज्ज पासादतले’कदा सो
पल्लङ्कमाधाय रहोगतोव,
पुनब्भवुप्पत्ति सरीरभेदो
दुक्खो’ति चिन्तेसि सभावचिन्ती।
जातो स’हं जातिजरारुजादि-
धम्मो’म्हि तस्मा भवदुक्खसुञ्ञं,
निच्चं अजातिं अजरं अरोगं
गवेसितुं वट्टति निब्बुति’न्ति।
यथापिदुक्खे सति च’त्थिसातं
तदञ्ञमुण्हे सति सीतमत्थि,
भवम्हि सन्ते विभवो’पि एवं
निब्बाणमत्थी तिविधग्गिसन्ते।
सावज्जधम्मे इहविज्जमाने
संविज्जते भो निरवज्जधम्मो,
अजाति होति सति जातिया’ति
एवं विचिन्तेसि सदत्थविन्ती।
दिस्वा यथा गुथगतो तळाकं
न तस्स दोसो न तमोतरेय्य,
किलेसधोवे अमतम्हि सन्ते
तथा न सेवेथ न तस्स दोसो।
पापारिरुद्धो सति खेममग्गे
न तस्स दोसो न सुखं वजेय्य,
पापारिरुद्धो सति खेममग्गे
तथा नगच्छेय्य न तस्स दोसो। (यमकबन्धनं)
यथापि वेज्जे सति घोररोगी
न तस्स दोसो त लभे तिकिच्छं,
रागादिरोगी सति बुद्धवेज्जे
धम्मोसधं ने’च्छति कस्स दोसो।
यो कण्ठबद्धं कुणपं पहाय
यथासुखं गच्छति सेरिचारी,
तथेवि’मं कुच्छित पूतिकायं
यंनून गच्छेय्यमहं जहित्वा।
उच्चारठानम्हि जना’नपेक्खा
कत्वा करीसानि कयथा वजन्ति,
तथा सरीरं कुणपेहि पूरं
यंनून गच्छेय्यमहं जहित्वा।
नावं यथा जज्जरमापगाहिं
वजेय्य नेता अतपेक्खकोव,
तथा नवद्वारसवं सरीरं
यंनून गच्छेय्यमहं जहित्वा।
चोरेहि गच्छं अवहारभीत्या
खेमं सुमेधो पुरमोतरेय्य,
तथा सरीरं कुसलावहारं
यंनून गच्छेय्यमहं जहित्वा।
नेक्खम्म सङ्कप्प परो’पमाहि
अनुस्सरित्वे’वमुळारवीरो,
हतो’रपारे तिभवे असारे
विहासि उक्कण्ठितमानसो सो।
सुवण्ण मुत्ता मणि रूपियादि-
धनेहि धञ्ञेहि च पूरितानि,
अवापुरित्वान,थ कोसकोट्ठा-
गारानि तं दस्सयि रासिवड्ढो।
पितामहानं पकपितामहानं
मातापितुन्नं विभवा पनेत्थ,
अनप्पकाथावरजङ्गमाते
संदिस्सरे धीर सुमेधविप्प।
सो सत्तमा याव पवेणिवट्टा
विभावयित्वा विभवस्सरासिं,
धनागमस्सापि धनब्बयस्स
पमाण’माचीक्खिपमाणदस्सिं।
कुटुम्बमेतं पटिपज्जमानो
कामेसु देवोविय इन्द्रियानि,
इच्छानुरूपं परिचारयस्सु
इच्चेव मारोचयि रासिवड्ढो।
अमुं महन्तं धनधञ्ञरासिं
समाविनित्वे’क कहापणम्पि,
ना’दाय मातापितरोप्य’हो तो
गता यथाकम्म मितो परत्थ।
तब्बत्थुसारग्गहणातिसूरो
वोस्सग्गसन्तो अथ सत्तसारो,
रञ्ञो समारोचिय एतमत्थं
भेरिं चरापेसि सके पुरम्हि।
सन्तप्पयि भेरिविरावगन्ध-
माघाय सम्पत्तजाता’लिजातं,
भोवादि नानारतनादिभोग-
मधूहि सत्ताह’मनाथनाथो।
तदग्ग यञ्ञालय वारिवाह-
धारानिपातद्धनवुट्ठिहेतु,
महा जनस्सा’धिकवत्थुतण्हा-
तटानि भिन्नानि मनोदहेसु।
सुखेधितो कामसुखं पहाय
घरा’भीनिक्खम्म ततो सुमेधो,
अज्झोगहेत्वा हिमवन्त’माप
धम्मेसको धम्मकपकब्बत’न्तं।
वितक्कमञ्ञाय’थ देवरञ्ञा
व्यापारितो मापयि विस्सकम्मो,
तहिं विवेकक्खमक मस्समञ्च
मनोरमं चङ्कमभुमिभागं।
तमस्समं पब्बजितेहि सुञ्ञं
उपेच्च सोञ्चारमवापुरित्वा,
ञत्वा तदन्तोलिखित’क्खरानि
खारिंपरिक्खारभरंअवेक्खि।
निवत्थवत्थंनववदोसुपेतं
विवज्जियावज्जियवज्जदस्सि,
धारेसितंबारसधानिसंस-
मनोजपुप्फत्थरवाकचीरं।
पुन्नागपुप्फत्थरका’भिरामं
अंसे विधाया’जिनचम्मखण्डं,
कत्वा जटामण्डल मित्तमङ्गे
तिवङ्क मादाय’थ खारिकाजं।
भुजङ्गभोगो’रुभुजेन धीरो
आदाय चालम्बनदण्डकोटिं,
समग्गही तापसवेसमेवं
विरत्तचित्तोक विभवेव भवे’पि।
सो चङ्कमी चङ्कममोतरित्वा
सिलातलस्मिञ्च दिवा निसज्जि,
सायं पविट्ठो वसि पण्णसालं
निपज्जि कट्ठत्थरसेसमञ्चे।
पचचूसकालम्हि पबुज्झितो सो
आवज्जयित्वा’गमनप्पवत्तिं,
विवेककामस्स ममे’त्थ वासो
कामं घरावाससमो सिया’ति।
अदुञ्हि पण्णच्छदनं कपोत-
पादारुणं बेलुवपक्कवण्णा,
भूमीपि भित्ती रजतावदाता
मञ्चो’पि चित्तत्थरवारुरूपो।
सुभाक मनापा मम पकण्णसाला
सादीनवा दुप्परिभारिया’यं,
पणीतभिक्खा परियेट्ठि मूल-
दुक्खस्स नत्थि’ति पमाण मन्तो।
अगारसञ्ञाय पटिक्खपित्वा
तञ्च’ट्ठदोसा कुलपण्णसालं,
दसङ्ग साधारण रुक्खमूलं
फलाफखलाहार मुपेच्च भोजी।
सुमेधसो सो दिवसानि सत्त
महापधानं पदहं सुमेधो,
पत्तो अभिञ्ञासु वसिसु पारं
सब्बंक समापत्तिसुखं अविन्दि।
तस्मिंखणे कानन देवताहि
साधू’ति निग्घोसितपीतिघोसो,
अब्भुग्गतो तस्स यसेन सद्धिं
विसुद्धविज्जाचरणु’ब्भवेन।
विज्जाधरा तग्गुणदीपकानि
मुतिङ्गवीणाधनिबन्धवानि,
गायिंसु गीतानि’व नच्चमानो
हिमाचलो सम्पति सम्पवेधि।
मुद्धङ्कुरं भुधरकुटबाहु-
सतेहि तन्निज्झर चामरेहि,
विधूयमानेहि विधूतपापं
कतोपहारेव महासरा’पी।
अकालमेघद्धनि भेरिराव-
व्यापारिता मत्तसिखण्डिसण्डा।
अज्झावसन्तं वनसण्डमज्झं
महिंसुचा’खण्डनतण्डवेन।
मन्दा’निला’मन्दभुजा’वलम्ब-
सुनीलसाखामणिविजनीहि,
लतङ्गना’लिङ्गितसालसामी
संविजयुं वितदरम्पि धीरं।
कपीतना’सोक तमाल नीपा
कपीतना’सोक तमाल नीपा, (समत्तपादभ्यास महा यमकं)
कपीतना’सोक तमाल नीपा
कपीतना’सोक तमाल नीपा।
न वेललिता किं पसवका’वतंसा
लताविताना मधुपालिसाली,
लताविताना मधुपा’लिसाली
न वेल्लिता किं पकसवा’वतंसा।(समुग्गभेद यमकं)
पुप्फावली कन्दल पाटलग्गा
कलापिनी सा वनराजिनीला,
पुप्फाकुली कन्दन पाटलक्खी
कलापनीला वर राजिनीव। (अद्धगोमुत्तिका बन्धनं)
नतासिरो मञ्जरिकासुरम्हा
नतासिरो पञ्जलिकाव रम्मे,
वने निबद्धं रमितो विभासि
विनेय्य बन्धूरचीतो पहारो। (पादगोमुत्तिका बन्धनं)
रजोकिरन्ता’वनता लतासुं
लाजोकिरन्ता वनिता नताव,
द्विजोअरञ्ञं वसिता पिताघो
गजोतरन्तोव लता वितानं। (सिलोकगोमुत्तिका बन्धनं आकुलजालमितिपि)
मतङ्गजिन्दा न मसक्करिंसु
पादानि नत्वान पदिपधामं,
पञ्ञाधवं पीन तपं फलेहि
हिमद्दिपादे परिसुत्तमञ्हि। (कब्बनाम गब्भ चक्कं)
मेत्ताय छत्तं’व फणं फणिन्दो
धारेसि सीसे वसिनो चचार,
नथामवा’काव’बलेसु किञ्चि
मेधाय नन्दो थिरवाचि खेमे। (कविनाम गब्भ चक्कं)
नो’सितेहि’स्स सन्तास’नू’न तोस वतो दो,
दायतो वसतो न’नुसन्तासस्स हितेसिनो। (गाथद्धविसय पटिलोम यमकं)
योका’सा’वास कायो काम’काम’मकाम’का,
सकायना’नाय’कास वाम ना ग गना’मवा। (सब्बतो भद्द बन्धनं)
दयाय वसितो दाये यापजासिव मासदा,
यजारहं रञ्जमानो वसिहंसो चिरंवसि। (अद्धब्भम बन्धनं)
मधुमद मधुकर विरुते विरुते
मलयज सुरहीत पवने पवने
हिमवति विकसित पदुमे पदुमे
अधिसुख मनुभवि सवसि सवकसि। (पादन्त यमकं)
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकलकविजन हदयानन्ददाननिदाने जिनवंसदीपे दूरेनिदाने सुमेधब्राह्मणापदानपरिदीपो।
पठमो सग्गो।
(मन्दा’क्कन्ता) मरपुरसिरिं सब्बसम्पत्तिसारं
जम्बुद्दीपा’सम सरसिजे कण्णिका सन्निकासं,
रम्मं रम्मव्हय पुरवरं पारमीपारदस्सी
बुद्धो दीपङ्कर दसबलो सब्बलोकेकदी। ()
तस्मिं काले विपुलकरुणा नारिसञ्चोदित’त्तो
नाना खीणासव परिवुतो चारिकं सञ्चरन्तो,
संवत्तेन्तो सुनिपुणतयं धम्मचक्कं कमेन
पत्वा तस्मिं पटिवसति सोदस्सनव्हे विहारे। ()
सुत्वा दिपङ्कर भगवतो नागरा कित्तिसद्दं
सम्बुद्धो सो इतिपि अरहं त्यादिना’ब्भुग्गतं तं,
गाहापेत्वा तुवटतुवटं वत्थभेसज्ज पानं
तन्नित्ता’सुं पमुदितमता गन्धमकालादिहत्था। ()
पत्वा दीपङ्करतरिहरिं गन्धमालादिकेहि
पूजेत्वात’ञजलिमुकुलिका एकमन्तं निसिन्ना,
धम्मं सुत्वा सवणसुभगं बुद्धपामोक्खसङ्घं
संयाचित्वा मुदितहदया स्वात्तया’पगञ्जुं। ()
सज्जेत्वा ते दुतियदिवसे सज्जना दानसालं
उस्सापत्ता धजकदलियो पुण्णकुम्भे ठपेन्ना,
कुब्बन्ता’पि धवलसुळिनु’क्खेप लाजोपहारं
एवं तस्सा’गमन मयनं लङ्करोन्ता विहासुं। ()
अब्भुग्गन्त्वा अथ हिमवता सो सुमेधो तपस्सि
गच्छं तेसं उपरि नभसा वाकचीरं धुनन्नो,
दिस्वा पीतिप्पमुदितजते अञ्जसं सोधयन्ते
सञ्झामेघो रिव परिलसं धतरित्थे’कमन्तं। ()
संसोधेन्ता कललविसमट्ठान सङ्कारधानं
कस्मा तुम्हे पटिपथमिमं’लङ्करोथा’ति पुच्छि,
भन्ते दीपङ्करतरहरि’दानि निस्साय रम्मं
बुद्धो हुत्वा विहरति महाधम्मसङ्खं धमन्तो। ()
सो सम्बुद्धो परिवुतमहाभिक्खुसङ्घो यतो नो
गामक्खेत्तं पविसति ततो’लङ्करोमा’ब्रुविंसु,
बुद्धूप्पादो किमुत सुतरं दुल्लभो बुद्धसद्दो
इच्चेवंसो सुमरिय अलङ्कत्तुकामो’सि मग्गं। ()
झाना’भिञ्ञा रततकवचु’ज्जोतमान’त्तभावो
सद्धाये’सो अचलसदिसो इद्धिमा तापसो’ति,
सल्लक्खेत्वा कललविसमं दुग्गमग्गप्पदेसं
सज्जेतुं ते सपदि मुदिता साधवो तस्स’दंसु। ()
नानापुप्फं जलजथलजं ओचिनित्वा वनम्हा
तेत्वा देवासुरभवनतो कोविळारादिपुप्फे,
आनेत्वा’हं भुजगभवता फुल्लकण्डुप्पलानि
छेकोस्मी’ति विथरिय पथं इद्धिया संविधातुं। ()
कत्वे’वं मे हदयमकुळं तोविकासेय्य तस्मा
वेय्यावच्चं विसदमतिनो कायिकं संविधाय,
अज्जेवा’हं विपुलकुसलं सञ्चिनिस्स’न्ती धीरो
संसोधेतुं कललकलुसं अञ्जसं आरभित्थ। ()
पस्सन्तानं विमलनयनो’भास जिमूतगब्भे
बुद्धोबुद्धो’त्य’भिहितवचो विज्जुराजीव चारी,
तस्मिं पङ्के निजकरतल’मेभाजपच्छिहि धीमा
पंसुं दत्वा रजतधवलं वालुकं वोकिरन्तो। ()
तस्मि ठाने कल्ललुलिते सुट्ठु ना’लङ्कतेव
सद्धिं दीपङ्कर’नधिवरो’नेकखीणासवेहि,
पत्तो ब्रह्मा’मरनरफणिसिद्धविज्जाधरानं
संवत्तन्ते सुविपुलमहे पाटिहीरे उळारे। ()
हेम’म्भोजो’पमसुवदनं मण्डितं लक्खण्हो-
सीत्या’नुब्यञ्जनविलसितं केतुमालाविलासं,
सत्थारं तं दिसिदिसि पभानिच्छरन्त’ञ्जसम्भि
आगच्छन्तं विय मणितले मत्तमातङ्गराजा। ()
ओलोकेत्वा विमलनयनञ्चन्दनिलुप्पलानि
उम्मिलेत्वा रतनफलकं अक्कमन्तोव पिट्ठिं,
नानाखीणासवपरिचुतो कद्दमं ना’क्कमित्वा
सम्बुद्धोयं वजतु इति मे दीघरत्तं हिताय। ()
सल्लक्खेत्वा खर’जिनजटावाकचीरानि केसे
ओमुञ्चित्वा विसमकलले पत्थरित्वा’त्तभावं,
सेतुं कत्वा परमपणिधी कोमिनी चोदित’त्तो
पञ्चा’भिञ्ञारतनमणिमा स्वा’चकुज्जो निपज्जि। ()
सुत्वा गाथापदम्पि न मे भारियं संकिलेसे
विद्धंसेत्वा वरसिवुरं पत्तुमिच्छे सचा’हं,
संविज्जन्ते तिभवभवने दुक्खिता’नन्तसत्ते
सो’भं एको कथमधिगमे धम्म मञ्ञातवेसो।()
यन्नूना’हं परहितरतो सम्मदञ्ञाय बोधिं
आरोपेत्वा निखिलजनतं’नुत्तरं धम्मनावं,
उत्तारेत्वा वरसिवपुरं वट्टदुक्खोदधिम्हा
पच्छा दीपङ्करमुनि यथा निब्बुतिं पापुणिस्सं। ()
इच्चेवं सो पुमरिय समोधानयित्वा’ट्ठधम्मे
संसारम्हा’वतरणमहासेतुरूपो पजानं,
मुद्धाबद्ध’ञ्जलिपुटजटो पङ्कपिट्ठे निपन्नो
सम्बोधत्थं पणिधिमकरि ताव तप्पादमूले। ()
उस्सिसठो सपदि भगवा पञ्चवण्णप्पसादं
उम्मीलेत्वा नयनयुगलं फुल्लनीलुप्पलाभं,
दिस्वा नीलोपलमणिमयं वातपानञ्चयं’व
उग्घाटेन्तो इसिवरम्हापङ्कजं पङ्कपिट्ठे। ()
एतस्सि’जझिस्सति इति अयं पत्थना’नागतंस-
ञाणं सम्मा पतिनिय इतो कप्पलक्खाधिकानं,
आवज्जेन्तो उपरि चतुरासङ्खियानन्त्य’वेदि
पत्वा बोधिं अहमिव सिया गोतमो नाम बुद्धो। ()
तुम्हे सम्पस्सथ इति इमं तापसं सङ्घमज्झे
वत्वे’वं सो पदमसदिसं धम्मराजा ददन्तो,
सम्हिन्दित्था’धरकिसलया’लत्तकं नागतंय-
पञ्ञामुद्दा’ङ्कितपदसतं वत्तसन्देसगब्भं। ()
वासट्ठानं कपिलनगरं नाम मासामहेसि
माता सुद्धोदननरपति ते पिता’दिच्चवंसे,
बिम्बा बिम्बा धरवति पिया हेम बिम्बा भिरामा
तस्मिंकाले तनुजरतनं राहुलो हेस्सते ते। ()
हेस्सन्ते ते पठमदुतियस्सावका सारिपुत्त-
मोग्गल्लाना द्विजकुलभवा भुरिपञ्ञिद्धिमन्तो,
आनन्दाख्यो यति पति रुपट्ठायकोसाविकानं
खेमाथेरि परम युगलं उप्पलब्बण्णथेरि। ()
अस्सत्थो ते विजयविटपी त्वञ्च खो गोतमव्हो
छब्बस्सानी पदहिय घरा निक्खमित्वा सकम्हा,
पायासग्गं परिविसिय भो त्वं सुजाताय दिन्नं
बोधिं बुज्झिस्ससि इति धुवं बोधिमूले निसज्ज। ()
सत्था सञ्झाघनपटलतो मुत्तविज्जुल्लते,व
सन्दस्सेत्वा निजभुजलतं चीवरब्भन्तरम्हा,
पख्याकासि जलधररवा’कारगम्भीरघोयं
निच्छारेत्वा सुरधनुरिवो’भास छब्बण्णरंसि। ()
अम्हे दीपङ्करभगवतो सासने ना’वबुद्धा
लच्छामा’ति तव परिमुखे’वा’यतिं मोक्खधम्मं,
तस्मिं पत्ता’खील सुरनरापत्थयुं तङ्खणेवं
पूजेत्वा’तञ्जलिसरसिजे पादपीठम्हि तस्स। ()
बुद्धो ब्रह्मामरनरसिरो चुम्बितङ्घी सरोजो
सम्पूजेत्वा’ट्ठहि जटिलकं पुप्फमुट्ठीहि तम्हा,
पक्कामि सो कनकसिखरीहारि किञ्जक्खभारे
उब्भूत’म्होरुहवनसिरे अप्पयन्तो पदानि। ()
रम्मं रम्मं महीय जटिलं पुप्फमुट्ठीहि कत्वा
खीणा खीणासववसिगणा दक्खिणं पक्कमिंसु,
देवा’देवा पवुरमकरुं वन्दनामानपूजं
दीपं दीपङ्करदसबलञ्चा’नुगन्त्वा निवत्ता। ()
तम्हा ठाना गतसति जने सन्निसिन्नस्स तस्स
पल्लङ्केना’मरनर परिच्चन्त पुप्फासनम्हि,
जातिक्खेत्ता तहिमुपगता देवता एतमत्थं
आरोचेसुं महितवरणा अञ्जलिमञ्जरीहिं। ()
पुब्बे पुप्फासनुपरि समारूळ्हबुद्धङ्कुरानं
अद्धाने’वे’तरहि भवतोचा’सनारोहणम्हि,
एकालोका दसहि गुणिता लोकधातु सहस्सी
संवत्तन्ते त्वमनवरतं हेस्ससे तेन बुद्धो। ()
तासं वाचं सवणमधुरं देवतानं निसम्म
भिय्यो चित्तप्पभववीरियो पीतिविप्फारितत्तो,
पुब्बे सत्तुत्तमपरिचिता बोधिसम्भारधम्मा
आवज्जेसि कति इति सुधी धम्मधातुं सहेतुं। ()
ओकुज्जित्वा धरणिठपितो पुण्ण कुम्भो सुमेध
विस्सन्देत्वा सलिलमखिलं किन्तुपच्चाहरेथ,
एवं दत्वा धनसुतकलत्त’ङ्गपच्चङ्गजीवे
निब्बिन्नो मा भवि’ति पठमं पारमिं’धिट्ठहि सो। ()
ना’पेक्खित्वा यथरिव निजं जीवितं जीवितं’व
रक्खन्तो सञ्चरति चमरि चामर चन्दिकाभं,
एवं सीलं वरसिवपुरद्वारमारक्ख धीर
अज्झिट्ठासि इति सदुतियं पारमिं सुद्धसीलो। ()
संविग्गो यो चिरपरिवसं घोरकाराघरम्हि
मुत्तीं तम्हा’गमयति यथा होहि नेक्खम्मनित्तो
निब्बिन्नो त्वं तथरिव भवे बन्धनागाररूपे
अज्झिट्ठासि ततियम्पि सो पारमिन्त्ये’कचारी। ()
हीनुक्कट्ठं कुलमनुघरं भिक्खको भिक्खु भिक्खं
अण्वाहिण्डं लभति नचिरं संवरट्ठो यथे’वं,
सम्बोधत्थ भज पटिबले पण्डिते पुट्ठपञ्हो
अज्झिट्ठासि त्वमिति मतिमा पारमिं सो चतुत्थिं। ()
निच्चुस्साहो विचरति यथा केसरी सेरिचारी
एवं ठाने गमनसयनेचा’सने त्वं सुमेध,
उस्सोळ्ही त्यासिथिलवीरियो होति सम्बोधनत्थं
अज्झीट्ठासि थिरवीरियवा पञ्चमिं पारमिं सो। ()
इट्ठानिट्ठं पथविरिव भो सब्बमानावमानं
नापज्जित्वा मनसिविक्तिं त्वं सहन्तो खमन्तो,
सम्बोधत्थं परवधखमो होहि’ती खन्तिवादी
अज्झिट्ठासि परहितरतो छट्ठमिं पारमिं सो। ()
वीथिं नातिक्कमति नियमं ओसधीतारका’यं
एवं सन्तुत्तम परिचितं सच्चवाचं सुमेध,
त्वं मावितिक्कमि करहचि बोद्धुकामो सुबोधिं
अज्झिट्ठासि’त्य’वितथकथि सत्तमिं पारमिं सो। ()
तम्हाठाना बलवपवने वायमाने’पि थोकं
कप्पट्ठासि तचलति यथा पब्बतो सुप्पतट्ठो,
त्वं तिट्ठाहि तथरिव अधिट्ठानधम्मेसु दळ्हं
अज्झिट्ठासी’त्यवलसदिसो च’ट्ठमिं पारमिं सो। ()
ओतिण्णेसु उदकरहदो भो निहीनुत्तमेसु
सीतत्तं सम्फरति हि समं वारिना भावयेनि,
मेत्तायेवं तिभवभवने सब्बसत्तेसु तुल्यं
अज्झिट्ठासि समुति नवमिं पारमिं मेत्त चित्तो। ()
इट्ठानिट्ठे सति पटिहते वत्थुजाते यथाहि
मज्झत्ता’यं वसुमतिवधू होति दुक्खे सुखेक वा,
एवं भो त्वं भव समतुलासन्तिभो’पेक्ख को’ति
अज्झिट्ठासि सवसि दसमिं पारमिं भुरिमेधो। ()
आलोलेन्तो तिदसपमितं पारमिसागरं सो
सत्ताधिसो निसितमतिमा ञाणमत्था’चलेन,
आवज्जेसि वसुमतवधु साधुकारं’व देन्ति
संकम्पि सम्पति सतिमतो धम्मतेजेन तेन। ()
भीरूच्छम्ही घणपथविया कम्पमातायि’माय
पत्वा दीपङ्करभगवतो रम्मवासी समीपं,
सम्पुच्छिंसु वसुमति भुसं कम्पि तंकिस्सहेतु
आवज्जेत्वा समुति मुनिनो तम्पवत्तिं कथेसि। ()
निक्कङ्खा ते पुनपि नगरा नागरा तं उपेच्च
सम्पूजेसुं चरणयुगलं गन्धमालादिकेहि,
कत्वा तेन’ञ्जलिसरसिजे येन दीपङ्करे’णो
उट्ठासि सो पुरिसतिसहो सन्नीसिन्नासनम्हा। ()
मा ते रोगो भवि पटिभयं मा भवि छम्भितत्तं
सङ्कप्पो ते परमपणिधि सिज्झतं खिप्पमेव,
इत्थञ्चा’सिथुतिपदसतं जातिखेत्ता गता तं
पुप्फादीहि महीय जटिलं निज्जरा ब्याहरिंसु। ()
अब्भुग्गन्त्वा पवनपदविं देवतानं मनानि
बोधात्वो हिमवति सकं अस्समं तापसो सो,
पत्तो अत्थाचलमुपगमी तङ्खणे रंसिमाली
सङ्कोचेत्वा सरसिजवनं संहरित्वा’ंसुजालं। ()
रम्मं दीपङ्करभगवतो रम्मवत्या’भिधानं
वासट्ठानं जनकजननी द्वे सुदेवस्सुमेधा,
निच्चोपट्ठायकयतिवरो सागतोमङ्गलोच
तिस्सोचा’सुं पठमदुतियस्सावका थेरनागा। ()
नानाखीणासवपरिवुतो चा’सि नन्दा सुनन्दा
तस्सा’हेसुं पठमदुतियस्साविका अग्गभूता,
कायो’सितिरतनपमितो पिप्फलिनामबोधि
अट्ठासि सो पचुरजनतं तारयं वस्सलक्खं। ()
सत्था दीपङ्करव्हो सुरनरसरणोदीपदीपोचिरस्सं
दीपेवो धम्मदीपं तिभुवनभवने वीत’विज्जन्धकारं
अग्गिक्खन्धो’वभासं विहरिय परिनिब्बायि खीणासवा’पि
खीणस्नेहापदीपायथरिव अरिया सावका निब्बुता’सुं। ()
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकलकविजन हदयानन्ददाननिदाने जितवंसदीपे दूरेनिदाने सुमेध तापसस्स मूलपणिठानट्ठपनपवत्ति परिदीपो दुतियो सग्गो।
लोकं (’वसन्ततिलको) कुमुदाकरं मा
कोण्डञ्ञनामभगवा’थ पबोधयत्तो,
जातो तदा वरमती विजितावि राजा
सम्पन्न चक्करतनो’भवि चक्कमत्ति। ()
सङ्घस्स बुद्धपमुखस्स उळारदानं
दत्वा विधाय पणिधिं वरबोधिया सो,
रज्जं पहाय जिनसासनमोतरित्वा
झानान्य’लत्थ पटिलङ्वरप्पदानो। ()
तस्सा’सि रम्मवतिनाम पुरं सुनन्दो
राजा अहोसि जनको जननी सुजाता,
भद्दस्सुभद्दसमणा वरसावका’सुं
तिस्सो’पतिस्स’समणि वरसाविकायो। ()
लक्खायुको विजयबोधि विसालसाल-
कल्याणि नाम तदुपट्ठहि चा’नुरुद्धो,
तस्सा’ट्ठ सीतिरतनप्पमितं सरीरं
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन समयेनि’ह’नङ्गभङ्गो
उप्पज्जि मङ्गलजिनो जनमङ्गलाय,
बुद्धङ्कुरो’तिरुचिरो सुरुची समञ्ञो
आसि तदा’वतिसुरो द्विजवंसकेतु। ()
दत्वा ससावकजितस्स दिनानि सत्त
पत्थेसि बोधिमसमं गवपानदानं,
पब्याकतो भगवता भवना’हीगन्त्वा
पब्बज्जितो सुखमविन्दि समाधिजं सो। ()
तस्सु’न्तरं पुरवरं पितरो’त्तर’व्हा
आसुं सुदेवसमणो वसि धम्मसेनो,
तस्सा’ग्गसावकयुगं सकसाविकानं
भद्दंयुगं अभवि सिवलिचा’प्य’सोका। ()
तं पालितो जिनमुपट्ठहि अट्ठ’सीति
हत्थो’सि तस्स वजिरूपमरूपकायो,
बोधी’पि नागतरु सावकसन्तिपाता
आसुं तयो नवुतिवस्ससहस्समायु। ()
तस्सा’परेन सुमनो करुणानिधानो
नाथो मनोजमथनो उदपादि लोके,
बुद्धङ्कुरो’भवि तदा’तुलनागराजा
तेज’ग्गिजालजलितो अतुलिद्धिमा सो। ()
नागो’पि नागभवनम्हि ससावकस्स
बुद्धस्स दिब्बतुरियेहि कतुपहारो,
दत्वान दानमतुलं पणिधिं अकासि
बुद्धो भविस्ससि तुवन्ति अहासि बुद्धो। ()
खेमव्हयं पुरमहू जनको सुदन्तो
राजा जनेत्ति सिरिमा निजसावकानं।
अग्गा भविंसु सरणो वसि भावितत्तो
सोणा तदग्गसमणि’सि तथु’पसोणा। ()
तस्सा’सि नागतरु बोधि उदेनतेरो-
पट्ठायको नवुतिवस्ससहस्समायु,
उब्बेधतो नवुतिहत्थमितं सरीरं
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन उदपादि’ह रेवताख्यो
देवादिवन्दितपदो भुवि देवदेवो,
सत्तुत्तमो भवि तदा अतिदेवनामो
भोवादिवंसतिलको चतुवेदवेदी। ()
बद्धञ्जली सिरसि धम्मकथं निसम्म
गन्त्वान तं सरणमुत्तरमुत्तरियं।
दत्वा’हिपत्थयि सुखोधिमथो महेसि
बुद्धो भविस्ससि तुवन्ती विसाकरित्थ। ()
तस्सा’सि धञ्ञवतिनाम पुरं जिनस्स
माता महेसि विपुला विपुलो पिता’सि,
सब्रह्मदेववरुणो भवि सङ्घमज्झे
भद्दा च भद्दयुगलं दुविधं सुभद्दा। ()
तं सम्भवो वसि उपट्ठहि नागबोधि
रुक्खोप्य’सितिरतनं भवि अत्तभावो,
आयुप्पमाणम्पि सट्ठिसहस्सवस्सं
आसुं तयो अरियसावकसन्निपातात।
तस्सा’परम्हि समये जनपारिजातो
उप्पज्जि सोभितजिनो जितपञ्चमारो,
अज्झायको सकलवेद मुळारभोगी
बुद्धङ्कुरो भवि तदा’जितनामवप्पो।
धम्मं निसम्म सरणेसु पतिट्ठहित्वा
सङ्घस्स बुद्धपमुखस्स उळारदानं,
दत्वा पधानपणिधान मकासि धीरो
त्वं लच्छसि’ति वरबोधि महासि सत्था। ()
रम्मं सुधम्ममहु तस्स पुरं सुधम्मो
राजा अहोसि जनको जनिका सुधम्मा
तस्सा’ग्गसावकयुगं असमो सुनेत्तो
तस्साविका’ग्गयुगलं नकुला सुजाता। ()
नागस्स नागतरु बोधि सरीरमट्ठ-
पण्णासहत्थपमितं तमतोमथेरो,
सोपट्ठही नवुतिवस्ससहस्समायु
आसुं तयो अरिय सावक सन्निपाता। ()
उप्पज्जि तस्स अपरेन अनोमदस्सि
बुद्धो पबुद्धकमलामलनीलनेत्तो,
बुद्धङ्कुरो जितसुरारि तदानि यक्ख-
सेनापती भवि महिद्धिमहानुभावो। ()
सम्बोधि मग्गपुरिसो पणिधानयं सो
सङ्घस्स बुद्धपमुखस्स उळारदानं,
पादासि तिसु सरणेसु पतिट्ठहित्वा
बुद्धो भविस्ससि तुवन्ति जिनो’ब्रुवितं। ()
ठानञ्हि चन्दवतिनाम यसोधराख्या
माता महेसि यसवा जनको जनिन्दो,
तस्स’ग्गसावकयुगं निसभो अतोमो
द्वे सुन्दरी च सुमना चरसाविका’सुं। ()
बोधी’पि तस्स ककुधो मुनिदेहमट्ठ-
पण्णासहत्थपमितं वरुणाभिधानो,
थेरो उपट्ठहि च लक्खपमाणमायु
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन पदुमो दिपदानमिन्दो
जातो पबुज्झितमनोपदुमो पजानं,
धीरो बभूव वरवारणकुम्भभेदी
सीहो तदा रुचिरकेसरभारगीवो। ()
बुद्धं निरोधसुखवेदियनं वतम्हि
सत्ताहमक्खिपदूमेहि तमच्चयित्वा,
चित्तं पसादिय पुना’गतसावकेसु
सीहो विभासि पटिलद्धवरप्पदानो। ()
तस्सा’सि चम्पकपुरं पदुमाभिधानो
राजा अहोसि जनको असमा जनेत्ती,
सालोपसालयतयो वरसावका’सुं
रामा’पि तस्स परमासमणि सुरामा। ()
नामेनु’पट्ठहि वसि वरुणो तमट्ठ-
पण्णासहत्थमित मस्स सरीरमा’सि,
बोधि’पि सोणतरु लक्खपमाणमायु
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन वरदो मुनि नारदव्हो
पापन्धकारनिकरं भीदुरो’दपादि,
बुद्धङ्कुरो भवि तदा’खिलझातभिञ्ञा-
लाभी पवत्तफलभोजि तपोधनीसो। ()
कत्वानु’ळारपणिधान मुळारविरो
दत्वा ससावकजिनस्स उळारदानं,
पूजेसि तं सुरभिना हरिचन्दनेन
सत्थापि सम्पति वियाकरणं अदासि। ()
तस्सा’सि धञ्ञवतिनाम पुरं सुमेधो
राजा अहोसि जनको जननी अनोमा,
द्वे भद्दसालजितमित्तवसि वसिन-
मग्गो’न्तरा समणि फग्गुणि भिक्खुनीतं। ()
वासेट्ठभिक्खु तदुपट्ठहि रूपकायो
तस्सा’ट्ठसितिरतनं महसोणसाखी,
बोधिद्दुमो नवुतिवस्ससहस्समायु
आसुं तयो अरियसावकसन्तिपाता। ()
तस्सा’परेन पदुमुत्तर धम्मराजा
जातो तिलोकपदुमो पदुमप्पितङ्घी,
अड्ढो उळारविभवो महरट्ठियो सो
बुद्धङ्कुरो भवि तदा जटिलाभिधानो।()
सम्बोधिया’धिगम पच्चयपत्थनं सो
विरोविधाय पदुमुत्तरपादमूले,
सङ्घस्स बुद्धपमुखस्स तिचिवरानि
पादासि तीसुरतनेसु अभिप्पसन्नो। ()
तस्सा’सि हंसवतिनाम पुरं जिनस्स
आनन्दभुपति पिता जनिका सुजाता,
द्वे तस्स देवलसुजातवसि वसिनं
अग्गा भविंसु समणिस्वामितासमा’ग्गा। ()
लक्खायुको सजयबोधिक विसालसाल
रुक्खो उपट्ठहि मुनिं सुमनाभिधानो,
तस्स’ट्ठ’सितिरतनप्पमितं सरीरं
आसुं तयो भगवतो गणसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन समयेन सुमेधनामो
लोकम्हि पातुभवि लोकहिताय सत्था,
बुद्धङ्कुरो किर तदान्यु’भतो सुजातो
स्वा’सितिकोटिविभवो’त्तर माणवो’सि। ()
विस्सज्जियान विभवं तिंसतिकोटिं
दत्वान दानमस्मं सुगते ससङ्घे,
पब्बज्जितो परमबोधि मपत्थयित्थ
ब्याकासि सोमुनि त’मिज्झनभाव’मद्धा। ()
रम्मं सुदस्सनमहू नगरं सुदन्तो
तस्सा’सि भूपति पिता जननी सुदत्ता,
सङ्घेसु’होसु सरणो वसि सब्बकामो
रामा यमानि परमान्य’भवुंक सुरामा। ()
बोधी’पि नीपतरु सागरनामथेरो
’पट्ठासि तं नवुतिवस्ससहस्समायु,
तस्सा’ढसितिरतनु’ग्गतमासि गत्तं
आसुं तयो सतिमतो गणसन्तिपाता। ()
तस्सा’परेन समयेन जनप्पदीपो
जातो सुजातभगवा जितपञ्चमारो,
सम्पन्नसत्तरततो वरचक्कवत्ति
राजा बभूवि’ह महापुरिसो तदासो। ()
धम्मा’मतेन मुदितो रतनद्वयस्स
दत्वा ससत्तरतनं चतुदीपरज्जं,
पब्बज्जि बोधिपणिधिं पणिधाय धीमा
ञत्वा महामुनि तमिज्झनभावमाह।
रम्मं सुमङ्गलमहू पुरमुग्गताख्यो
राजा पिताभवि पभावतिनाम माता,
अग्गाभविंसु च सुदस्सनदेवथेरा
नागा गणस्सदसि नागसमालथेरि। ()
तं नारदोमुनिरु’पट्ठहि च’त्तभावो
पण्णासहत्थपमितो भविवेणुबोधि,
तस्सा’भवी नवुतिवस्ससहस्समायु
आसुं तयो धीतिमतो गणसन्निपाता। ()
तस्सा’परेनि’ह निरूपमरूपसारो
जातोबभूव पियदस्सिसमन्तदस्सि,
धीरो तदन्य’भवि कस्सपमाणवो सो
वेदेसु तीसु कुसलो कुसलं गवेसि। ()
सो कोटिलक्खपरिमाणधतब्बयेन
सङ्गस्स बुद्धपमुखस्स महाविहारं,
कत्वा पदासि अभिपत्थितबुद्धभावो
बुद्धो’पि तप्पणिधिसिद्धि सिया’त्य’भासि। ()
चन्दामहेसि जननी जनको पुदिन्नो
राजा बभूव पुरमस्स अनोमनामं,
आसुं तदग्गयुगलानि सुजातधम्म-
दिन्ना गणस्सदसि पकालितसब्बदस्सि। ()
तं सोतव्हसमणो समुपट्ठहित्थ
बोधी पियङ्गु भगवा’सि असितिहत्थो,
अट्ठासिक सो नवुतिवस्ससहस्सम’स्स
आसुं तयो मतिमतो गणसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन समयेनु’दपादि लोके
लोकत्थसाधनरतो मुनिर’त्थदस्सी,
सत्तुन्तमो’पि निरतिक्कमधम्मसिमो
तेजिद्धिमा इसि तदा’सि सुसिमनामो। ()
आनीय दिब्बभवना कुसुमानि तस्स
मन्दारवानि सुपतिट्ठितपादपीठे,
सम्पूजियान पणिधानमकासि सत्था
त्वं मादिसो’ब्रुवि भविस्ससि चा’यतिन्ति। ()
तस्सा’सि सोभितपुरं भविसागरव्हो
राजा पिता जनतिदेवि सुदस्सनाख्या,
सन्तोपसन्तसमणा वरसावका’सुं
धम्मा तदग्गसमणिप्य’भवुं सुधम्मा। ()
तञ्चा’भयो मुनिरूपट्ठहि सोप्य’सीति-
हत्थुग्गतो सतसहस्सपमाणमायु,
चम्पेय्यसाखि भवि बोधि सुबोधिहेतु
आसुं तयो अरियसवकसन्निता। ()
तस्सा’परेन उदपादि’ह धम्मदस्सी
निस्सीमधी’नधिवरो भवपारदस्सि,
सो तावतिंसभवतम्हि महानुभावो
बुद्धङ्कुरो भवि तदा किर देवराजा।()
दिब्बानि गन्धकुसुमानि कथागतस्स
चक्कङ्कितोरुचरणम्बुरुहासनम्हि,
पूजेसि दिब्बतुरियेहि च बुद्धभावं
सो पत्थयं मुनितमिज्झ नभावमाह। ()
ठानियमासि सरणं सुगतस्स तस्स
राजा पिता’सि सरणो जननि सुनन्दा,
अग्गाभविंसु पदुमोवसि फुस्सदेवो
खेमा च भिक्खुसमणिस्व’पि सब्बनामा। ()
थेरो सुनेत्तविसुतो तदुपट्ठहि सो
लक्खायुको’सि जयबोधि ञ्च बिम्बिजालो,
तस्सा’प्य’सितिरतनप्पमितं सरीरं
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन समयेनि’ग सिद्धबोधि
सिद्धत्थनामविदितो उदपादि सत्था,
बुद्धङ्कुरो भवि तदा’खीलङझानलाभी
भोजि पवत्तितफलं वसि मङ्गलाख्यो। ()
सम्पन्नगन्धरसिकं परिपक्कमेकं
आनीय सो विपकुलजम्बुभलं वनम्हा,
पादासि तस्स पणिधीकतबुद्धभावो
तञ्चानुभुय भगवापि वियाकरित्थ। ()
वेहारमासि नगरं जयसेननामो
राजा अहोसि जनको जननी सुफस्सा
भिक्खूसु तस्स वसि सम्बहुलो सुमित्तो
द्वे सीवलि ञ्च समणीसु वरा सुरामा। ()
तं रेवतोमुनि मुनिन्दमुट्ठहित्थ
बोधी’पि तस्स कणिकारमभीरुहो’सि,
लक्खायुको स’नरसारथि सट्ठिहत्थो
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेनि’ह समुब्भवि निस्सनामो
सत्था पसत्थचरणो चतुरो’घतिण्णो,
बुद्धङ्कुरो भवि तदानि सुजातराजा
राजञ्ञमोळिमणिलङ्कतपादपीठो। ()
हित्वा स’रज्जमिसिवेयधरो सुधीरो
दिब्बेहि’नेककुसुमेहि जिनं वजन्तं,
पूजेसि मुद्धनि तमापवितानसोभं
सत्था’पि तप्पणिधिसिद्धि सिया’त्य’भासि। ()
खेमं पुरञ्हि जनको जनसन्धनामो
राजा जनेत्ति पदुमा निजसङ्घमज्झे,
द्वे ब्रह्मदेवुदय विस्सुतथेरनागा
फुस्सा च अग्गयुगलान्य’भवुं सुदत्ता। ()
तं सम्भवोवसि वसिन्दमुपट्ठहित्थ
तस्सा’सनव्हतरु बोधि स’सट्ठितत्थो,
अट्ठासि वस्सगणनाय महेसि लक्खं
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन भवसागरपादस्सि
फुस्सो महामुनिरि’हकब्भुदपादि लोके,
धीरो तदानि विजितावि जितारिवग्गो
राजा बभूव सुरराजनिभो’रुतेजो। ()
सम्बोधि मग्गपुरिसो पणीधाय फीतं
रज्जं विवज्जिय स’पब्बजितो जनस्स,
अञ्ञाय तीणिपिटकानि कथेसि धम्मं
व्याकासि फुस्सभगवा’पि’व पुब्बबुद्धा। ()
तस्सा’सि कासिनगरं जयसेननामो
राजा पिता’सि जनति सिरिमा महेसि,
सङ्घेसु’भोसु’पि सुरक्खितधम्मसेता
चाला तदग्गयुगलानि तथू’पञ्चाला। ()
बोधिद्दुमा’मलकसाखि सरीरमट्ठ-
पण्णासहत्थपमितं सभियाभिधानो,
सोपट्ठही नवुतिवस्ससहस्समायु
आसुं तयो भकवतो गणसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन सनरामरसत्तसारो
सत्था विपस्सि’ह समुब्भवि सब्बदस्सी,
कम्मेन केनचि महिद्धिमहानुभावो
बुद्धङ्कुरो’भवि तदा’तुलनागराजा। ()
अङ्गीरसस्स घनकञ्चनहद्दपीठं
पादासि तस्स खवितं रतनेहि नाना,
सो बुद्धभावमहिपत्थिय बोधिसत्तो
व्याकासि तत्थसुनिसज्ज जिनो विपस्सि। ()
तस्सा’सि बन्धुमतिनामपुरं तदेव-
नामो पिता जननि बन्धुमती महेसि,
द्वे खण्डतिस्सवसिनो वरसावका’सुं
चन्दा च भद्दयुगलं भवि चन्दमित्ता। ()
देहं असितिरततं तमसोकथेरो-
पट्ठासि बोधिविटपी भवि कण्हवण्टा,
वासंअका मुनिर’सीतिसहस्सवस्सं
आसुं तयो अरियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेन अधिसीलसमाधिपञ्ञो
सत्था समुब्भवी सिखी जनकप्पसाखी,
धीरो तदा’भवि अरिन्दमनामराजा
सद्धो पहूतरततो रतनत्तयम्हि। ()
भिक्खञ्च सत्तरतनाभरणाभिरामं
ञत्वान हत्थिरतनं सुगते ससङ्घे,
सो बुद्धभावमहिपत्थयि सत्तसारो
व्याकासि लच्छसि सुखोधिपदन्ति सत्था। ()
बुद्धस्स चारिणवती नगरं अहोसि
माता पभावति पिता अरुणव्ह राजा,
सङ्घेसु’भोसु अभिभुवसि सम्भवो च
अग्गाभविंसु मखिलापदुमाभिधाना। ()
खेमङ्करो जिनमुपट्ठहि सत्ततिंस-
हत्थुच्छितो विजयबोधि च पुण्डरिको,
सो सत्ततिंसतिसहस्स मितायुको’सि
आसुं तयो तदियसावकसन्निपाता। ()
तस्सा’परेनि’ह समुब्भवि केतुमाला-
ब्यामप्पभापरिलसं मुनिवेस्सभू’ति,
बुद्धङ्कुरो किर तदानि सुदस्सनव्ह-
राजा बभूव परराजगजिन्दसीहो। ()
सङ्घस्स बुद्धपमुखस्स सचीवरं सो
दत्वान दानमतुलं जिनसासनम्हि,
सब्बञ्ञुबोधिमभिपत्थिय पब्बजित्थ
बुद्धो भविस्ससि धुवन्ति तमाहसत्था। ()
तस्सा’प्य’नोपमपुरं भवि सुप्पतीतो
राजा पिता यसवती जनिका महेसी,
सोणुत्तरा च निजसावकसाविकानं
दामा मतिद्धिपरमा परमा समाला। ()
बोधी’पि तस्स भवि सालमहीरूहो’प-
सम्पन्नभिक्खु तदुपट्ठहि सट्ठिहत्थो,
सत्था विहासि समसट्ठिसहस्सवस्सं
आसुं तयो तदियसावकसत्तिपाता। ()
तस्सा’परेनि’कह समुब्भवि सच्चसन्दो
वेनेय्यबन्धु भगवा ककुसन्धनामो,
बुद्धङ्कुरो भुवि तदा’भवि खेमराजा
दानप्पबन्धजलसेकसुधोतहत्थो। ()
सो पत्तचीवरपभूतिकमन्नपानं
दत्वा ससावकजिनस्स घरा’भिगन्त्वा,
पब्बज्जि बोधिपणिधिं पणिधाय राजा
सत्थासया’त्य’वच तप्पणिधानसिद्धि। ()
खेमवहयं नगरमस्स पिता’ग्गिदत्तो
विप्पो विभावि अभवि जनिका विसाखा,
सञ्जिवथेरदुतियो विधुरो च थेरो
सामा तदग्गयुगलं भवि चम्पकाख्या। ()
तं बुद्धिजो जिनमुपट्ठहि तस्स गत्तं
ताळिसहत्थमितमासि सिरिसबोधि,
ताळिसहायनसहस्सपमाणमायु
एको’व तस्स भवि सावकसन्निपातो। ()
तस्सा’परम्हि समये करुणानिधानो
लोकाभिभू कनकभुधरहारिरूपो,
उप्पज्जि कोणगमनोमुनि पब्बताख्यो
भुमिस्सरो भवि महापुरिसो तदानि। ()
सङ्घस्स बुद्धपमुखस्स उळारदानं
दत्वा महग्घवरचिवरसाटके च,
सो पकब्बजित्थ अभिपत्थित बुद्धभावो
बुद्धो भविस्ससि तुवन्ति तमाहसत्था। ()
नामेन सोभवति तम्पुरमुत्तराख्या
माता पिता’वनिसुरो भवि यञ्ञदत्तो,
हीयोसोत्तरवसी समणि समुद्दा
तस्सो’त्तरा च परमा परिसासु’भोसु। ()
तं सोत्थिजो जिनमुपट्ठहि तिंसहत्थो
अङ्गीरसो भवि उदुम्बरसाखि बोधि,
सो तिंसहायनसहस्समितायुको’सि
एको’व तस्स भवि सावकसन्तिपातो। ()
तस्सा’परेनि’ह महामुनि कस्सपाख्यो
लोकम्हि पातुभवि खग्गविसाणकप्पो,
बुद्धङ्कुरो भुवि तदा’भवि जोतिपालो
वेदेसु तीसु सकलासु कलासु छेको। ()
कल्याणमित्तदुतियो सुगतं उपेच्च
सुत्वान धम्ममथसासन मोतरित्वा,
सब्बञ्ञुभावम्हिपत्थयि माणवो सो
व्याकासि कस्सपमुनी’पि मुनी’च पुब्बा। ()
बाराणसि नगरमासि पिता च माता
द्वे ब्रह्मदत्तधनवत्य’भिधानवन्तो,
भिक्खुसु तस्स समणिस्व’पि तिस्सभार-
द्वाजा च भद्दयुगलात्य’नुलोरुवेला। ()
तं सब्बमित्तसमणो समुपट्ठहित्थ
निग्रोधसाखी जयबोधि स’वीसहत्थो,
तस्सा’सि विसतिसहस्स पमाणमायु
एको’व’हू अरियसावकसन्नीपातो। ()
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिता विरचिते सकलकविजन हदयानन्द दाननिदाने जिनवंसदीपे दूरेनिदाने बोधिसत्तस्स सेसपणिधातट्ठपन पवत्ति परिदीपो ततियो सग्गो।
दीपङ्करादिचतुवीसति बुद्धपाद-
मूलेसु लङपणिधान महानिधानो,
लक्खाधिकं चतुरसङ्खियकप्पसङ्खं
पुञ्ञाभिसन्दमभिसङ्खरि बोधिसत्तो। ()
एत्थन्तरे विविधबाहिरवत्थुजातं
सिस’क्खिमंसरुधिरानि च पुत्तदारे,
सो जिवितम्पि कपणडिकयाचकानं
वीरो परिच्चजि पजाय हितत्थमेव। ()
दानाधिमुत्तिपरियेसन विप्पवेसो
पत्वा तपोवनमकित्ति तपोधनस्स,
तिहं अलत्थ सकटाहमलोणडाकं
यस्सा’भिभूतजठरस्स जिघच्छितत्ता। () (अकित्तिचरियं)
कन्तारमग्ग पटिपन्न मनातपत्तं
पच्चेक बुद्धमहिपस्सिय सङक्खविप्पो,
फुट्ठं सकिच्चपसुतो सूरियातपेन
यो छत्तुपाहणमदासि सुधोतपाणि। () (सङ्खचरियं)
दुब्भिक्खपीळनभयेन कलिङ्गरट्ठा
संयाचतं यदुपगम्म धनञ्जयव्हो,
सोण्डाय गय्ह निजमञ्जन नागराजं
यो दक्खिणोदक निसेकमकासि राजा। () (कुरुधम्मचरियं)
हुत्वान यो महसुदस्सन चक्कवत्ती
राजा कुसावतिपुरम्हि दिवा च रत्तो,
वत्थत्तपानमुपतेसि चरापयित्वा
भेरिंक असेसकपण्डिकयाचकानं। () (महासुदस्सनचरियं)
यो सत्तभुमिभुजसासि पुरोहितो’पि
राजूहि लद्धमखिलं धनधञ्ञरासिं,
सम्पत्तयाचकजनस्स परिच्छजित्वा
पुञ्ञप्पबन्धमभिसञ्चिनि बोधिहेतु। () (महागोविन्दचरियं)
धम्मानुसासि निमिनाम महीभुजो’पि
सालं विधाय मिथिलाय चतुम्मुखं यो,
अच्छिन्नमत्थिजनपक्खिचतुप्पदानं
दानं पवत्तयी पुरा ददतं वरिट्ठो। () (निमिराजचरियं)
यो एकराजसुतचन्दकुमारभूतो
मुद्धाभिसेक करणाय जनेहि गच्छं,
संवेजितो सविभवे तिभवे’पि यञ्ञा-
वाटं विधाय’भिपवत्तयि दानवट्टं। () (चन्दकुमारचरियं)
यो वत्थुसारगहणेन अतित्तरूपो
भुमिस्सरो’पि सिविनाम सुराधिपस्स,
जच्चन्धवेसगहितस्स विलोचनानि
उप्पाटयित्व पददं लभि दिब्बचक्खू। () (सिविराजचरियं।)
दानाधिमुत्तिपरमो ससपण्डितो यो
मित्तेनु सासिय अधिट्ठितुपोसथङ्गो,
अङ्गारमुद्धनि पपात सजीवितासं
हित्वा द्विजस्स तनुमंसपदातुकामो। () (ससपण्डितचरियं। इतिदानपारमीं)
यो मातुपोसककरि भिसमुद्धरत्तो
अन्धाय हत्थिदमकेन करेणुकाय,
सोण्डाय सुट्ठुगहितो’प्य’विकण्डितस्स
सीलस्स खण्डनभया नजनेसि कोपं। () (मातुपोसकचरियं)
यो भुरिदत्तभुजगो’परिवम्मिकट्ठो,
सीलब्बतं विसधरो समधिट्ठहित्वा,
पेळाय खित्तभुजगे अहिगुण्ठिकम्हि
सीलस्स कुप्पनभयेन जहासि कोपं। () (भुरिदत्तचरियं।)
सीलब्बतादिविभवो जलितिद्धिमा यो
चम्पेय्यनामभुजगो अहिगुण्ठिकम्हि,
इच्छानुरूपविचरो चमरी’व वालं
सीलं जुगोप नपि तब्बधके चुकोप। () (चम्पेय्यचरियं।)
यो चूलबोधिविसुतो समदिट्ठहत्वा
सीलब्बतं वनमुपेच्च वसं पियाय,
तायं पसय्ह गहिताय’पि कासिरञ्ञा
सीलब्बिसोधनपरो पजहित्थ रोसं। () (चूलबोधिचरियं)
यो भिंसरूपि महिसो’पि वलिमुखस्स
आगुं तितिक्खमखीलं परिसुद्धसिलो,
रुक्खट्ठयक्खवचनानि पटिक्खिपित्वा
तं सीलभङ्गभयतो भयतो मुमोच। ()
यो वुय्हमानमपनीय नदीपवाहा
मित्तद्दुहिं पुतसजीवितदानहेतु,
रञ्ञा मुमोच वधियं अविकोपनेन
सीलस्स रूरुहरिणो’पि हरिस्सवण्णो, () (रूरुमिगराजचरियं।)
यो दन्तकट्ठसकलेहि जटाकुलेहि
कुद्धेन कुटजटिलेन कताहिसापो,
मातङ्गनाममुनि सीलधनं जुगोप
सम्पातसापरिपुमिद्धिबलेन रक्खं। () (मातङ्गचरियं।)
मग्गावतिण्णमधमं कल्हाभीलासा-
सङ्घट्टितोभयरथङ्गमधम्मयक्खं,
कोपग्गिना नपरिझापयमिद्धिमा यो
सीलं ररक्ख खलु धम्मिकयक्खराजा। () (धम्माधम्म देवपुत्तचरियं।)
यो पोरिसादवसगस्स जयद्दिसस्स
रञ्ञो पटिञ्ञमधिकिच्च विजिवितासो,
खीत्तायुधो तदुपगम्म अलीनसत्तो
यक्खं दमेसि ननु सीलवतं निदाना। () (अलीनसत्तचरियं।)
यो सङ्खपालभुजगो निजभोगपूर-
व्याभङ्गिभारतरवाहिति भोजपुत्ते,
कारुञ्ञमाप अभिगन्तुमपादताय
सीलस्स भङ्गभयतो’पि हुतासतेजो। () (सङ्खपालचरियं। इति सीलपारमिं।)
सङ्खारधम्मखणभङ्गसभावदस्सि
उस्सावबिन्दुविलयं’व युधञ्जयो यो,
राजा जनस्स रुदतो पविहाय रज्जं
नेक्खम्मपारमिमपुरयि पब्बजित्वा। () (युधञ्जय चरियं।)
यो सोमनस्सविसुतो कुरुराजपुत्तो
दुस्सीलकुटजटिलब्बचनं पटिच्च,
रञ्ञा नियोजितवधो वधकावकासं
लद्धानुसासिय’भिनिक्खमि चत्तरज्जो। () (सोमनस्स चरियं।)
यो कासिराजतनुजो’पि अयोघराख्यो
ईहं भतो चिरमयोघरवासहीरू,
रज्जं पहाय परमं पितरा पदत्तं
नेक्खम्मपारमिपरो वनमोतरित्थ। () (अयोघरचरियं।)
यो पञ्चकामगुणदीपनतो’पदिट्ठ-
सम्भत्तमित्तवचनम्पि पटिक्खिपित्वा,
निद्धन्तकञ्चननिभच्छवि कञ्चनाख्यो
पत्वा तपोवनमपब्बजि बन्धवेहि। () (भिसचरियं।)
पक्खित्तदद्दुलनहारुरिवा’नलम्हि
सङ्खारधम्मविसये पटिवट्टितत्तो,
यो सोणभुसुरसुधी विभवं पहाय
पब्बज्जितुं सपरिसो पवनं जगाम। () (सोणपण्डितचरियं। इति नेक्खम्म पारमि।)
यो सेणको सुधि पसिब्बकगब्भसायिं
विप्पस्सि मोहकलुसिकतमानसस्स,
सप्पं सुघोरमुपदस्सिय दीघदस्सी
पञ्ञासुपारमिमपूरयि भुरिमेधो। () (सेणकपण्डित चरियं।)
यो यं महोसधसमाख्यसुधी सुधीसो
उम्मग्गसंवुतनिसग्गवतिसमो’पि,
उम्मग्गतो’व सबलं मिथिलाधिनाथं
पञ्ञापजापतिपति रिपुतो मुमोच। () (महोसधचरियं इति पञ्ञा पारमी।)
वालेनु’ळारवीरियो वीरियेन घोरं
संसारदुक्खमिव यो किसकालको’पि,
गम्भीरसागरजलं सपजानुकम्पी
उस्सिञ्चितुं सततमारहि सत्तसारो। () (कालक चरियं)
राजामहादिजनको जनकुन्दचन्दो
गम्भीरभुरिसलिलं सलिलाकरं यो,
सूरो’रुबाहुवीरियो वीरियं ततार
संसारसिन्धुतरणे तरणीसरूपो। () (महाजनकचरियं। इति वीरियपारमि।)
यो खन्तितिन्तहदयो यतिखन्तिवादी
छेदापिते’पि सकलं सकलत्तभावे,
समपूतखन्तिजलमेवभूसं सिसेच
व्यापादपावकपदित्तकलाबुराजे। () (खन्तिवादी चरियं)
यो धम्मपालनपरो सुसु धम्मपालो
कारापिते’पि वधकेह’सिमालकम्मं,
आसन्नतापनिरयम्हि पतापराजे
खन्तिं पवत्तयि मनप्पितखन्तिमेत्तो। () (धम्मपाल चरियं। इति खन्तिपारमी।)
यो अन्तरीपगभयंकरसुंसुमार-
मुद्धासमप्पितपदो कपिराजभूतो,
दिन्नं पटिञ्ञमनुकुब्बमनञ्ञलब्भं
नज्जा पपात परतीरमसच्चभीरू। () (कपिराज चरियं)
यो सच्चपारमिपरो वसि पच्चनामो
सच्चेन सच्चमहीसन्धिय सच्चदस्सी,
पोरिं समग्गकरणिं सिरिजम्बुदीपे
सम्पालयं सकललोकमवोच वाचं। () (सच्चसव्भय चरियं।)
यो वट्टपोतकदिजो अविरूळ्हपक्ख-
पादो’तिखुद्दककुलावकगब्भसायी,
सच्चेन सोळसकरिसमितप्पदेसे
दावग्गिनिब्बुतिमका थिरमायुगन्तं। () (वट्टपोतक चरियं।)
यो गिज्झकाकबकबाणकभक्खभुत-
बन्धु निदाघरवितापपरिक्खया’पे,
रित्ते सरम्हि परिमोचयि मच्छराजा
सच्चेन’कालजलदागमपच्चयेन। () (मच्छराज चरियं।)
दुट्ठाहिदट्ठविसवेगविमुच्छितं यो
मण्डब्बतापसवरो’रसयञ्ञदत्तं,
कत्वान सच्चकिरियं करुणाय कण्ह-
दीपायनो मुनि मुमोच तमापदम्हा। () (कण्हादीपायन चरियं।)
यो पोरिसादवसगो सुतसोमराजा
रज्जे तियोजनसते सकजीविते’पि,
सच्चं ररक्ख ननु सच्चपरो निरासो
दिन्नं पटिस्सवमुभिन्नमपानुकुब्बं। () (सुतसोमचरियं। इति सच्चपारमी।)
निब्बिन्नरज्जविभवो भवभीरूताय
यो मूगपक्खबधिराकति मूगपक्खो,
नीते निखातुमपकि सीवथिकावकासे
दळ्हं अधिट्ठितवतं वत नोजहासि। () (तेमियचरियं। इति अधिट्ठान पारमी।)
मेत्तविहारपरमो पितुरन्धयट्ठि
यो सोमसोम्मयदयो’पि सुवण्णसामो,
वाळेहि सम्परिवुतो पवने विहारि
मेत्ताख्यपारमिमपूरयि पापभीरू। () (सुवण्णसामचरियं।)
यो एकराजविसुतो भुवि कासिराजा
मेत्ताकलत्तदुतियो सकजीविते’पि,
अवछिन्नरज्जविभावे पटिपक्खराजे
मेत्ताय सम्फरि समं परिभाविताय। () (एकराजचरियं। इति मेत्ता पारमी।)
या लोमेहंसविसुतो’पि तुलासरिक्खो
मानावमाननकरेसु सुखे च दुक्ख,
वासं चवट्ठिपरिकिण्णसुसानमज्झे
वेरं अवेरमनुपेच्च ररक्खु’पेक्खं। () (लोमहंसचरियं। इति उपेक्खाक पकारमिं)
सो बोधिया’भिनियतो परिपक्कञाणो
बुद्धङ्कुरो’पचितपारमिताबलेन,
निज्झामतण्ह’सितकञ्जक्खुप्पिपास-
लोकन्तरोरुनिरयेसु न जातु जातो। ()
नालत्थ पण्डकनपुंसकमूगपक्ख-
छच्चन्धजातिबधिरित्थिजळत्तभावं,
सो मक्खिकामकसकुत्थकिपिल्लिकादि-
जात्या नपातुभवि कीटपटङ्गजात्या। ()
नालत्थ गन्धगजतो पुथुलत्त भावं
नालत्थ वट्टसुसुका सुखुमन्त भावं,
नालत्थ उम्दनमम्मनकत्त भावं
नालत्थ एवमतिहीनतरत्त भावं।
नाहोसि मातुवधको पितुघातको वा
नाहोसि सङ्घभिदुरो अरहन्तघातो,
नाहोसि दुट्ठहदयेन तथागतस्स
नाहोसि संजननको रुधिरस्स काये। ()
कम्मं फखलं तदुभयं पटिबाहिनो ये
उच्छेददिट्ठिगतिका विहरिंसु तेसं,
लद्धिं कदाचि नपरामसि सद्दहानो
कम्मं फलं नियतबोधिपरायणो सो। ()
यस्मिं भवे भवति नामचतुक्कमत्तं
तत्रा’पि पुञ्ञकरणत्थ मसञ्ञसत्ते,
अट्ठानतो नपटिसन्धिमगण्हि सुद्धा-
वासेसु पञ्चसु कदाचि पपञ्चभीरू। ()
बुद्धङ्कुरो नियतबोधिपदो कदाचि
दीघायुकेसु’पिभवेसु सुखानपेखो,
कत्वा’धिमुत्तिवचनं इध जीवलोके
निब्बत्ति सो तिदसपारमिपूरणत्थं। ()
इच्चेवं सो पुरिसनिसभो दुप्पवेसस्स बोधि-
पासादस्सा’वतरणसमत्तिंसतिस्सेणिरूपं,
निप्फादेन्तो परहितरतो पारमीधम्मजातं
संसारे संसरि चिरतरं घोरदुक्खं तितिक्खं। ()
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकलकविजन हदयानन्द दाननिदाने जिनवंसदीपे दुरेनिदाने पारमिधम्माभिसङ्खरण पवत्ति परिदीपो चतुत्थो सग्गो।
अत्थवत्तपदं नानावण्णमण्णवजान्वितं,
पत्थ्यावत्तमिवाहोसि जेतुत्तरपुरं पुरे। () (सिलेस बन्धनं।)
परिखामेखलादाम बद्धपाकारसोणिनी,
रराज राजधानी सा वधूव पतिमण्डिता। ()
मणिसिङ्गंसुमालाभि बालंसुमालिविब्भमं,
ससङ्कमण्डलं तस्मिं पलम्हेसा’भीसारिका। ()
इन्दिरामन्दिरा’मन्दमणिमन्दिरसालिनी,
हेमद्धजावलि तस्मिं किळापयि कलापिनो। ()
रराज नागराजानं कप्पिताभरणेहि च,
दाठाहि दानधाराहि मेघवच्छन्ता’व सा पुरी। ()
तुरङ्गनिकरोण्डुतधुलिधूसरितम्बरं,
निवारितातपंरङ्गवितानस्सिरिमाहरि। ()
नीलसेवालधम्मिल्ला सम्फुल्लकमला’नना,
तहिमुप्पललोल’क्खी हंसपीनपयोधरा। ()
किञ्जक्खराजिरसानारुद्धरोधनितम्बिनी,
भिङ्गालिमणिमञ्जिरा नारी’वा’सुं सरोजिनी। () (सिलेस बन्धनं।)
केवकलं कप्परुक्खेहि विना सा राजधान्य’हु,
विसाणाराजधानी’व सब्बसम्पत्तिसालिनी। ()
कदाचि पुरिसाजञ्ञो राजा’होसि पुरे तहिं,
वेस्सन्तरो’तिनामेन विस्सुतो भुवनत्तये। ()
कुमारो’व समानो सो दानकीळापरायणो,
कायूपगानि धातीनं रतनाभरणानि’पि। ()
खण्डाखण्डं करित्वान नवक्खन्तुं कपरिच्चजि,
एवं बाहिरवत्थूनिददन्तो अट्ठवस्सिको। ()
पासादमभिरीहित्वा सोनिसज्जा’भियाचनं,
दस्सामी’ति विचिन्तेसि सिसक्खिमंसलोहितं। ()
सुखेधितो महासत्तो सुक्कपक्खे’व चन्दिमा,
पालेसि दसधम्मेन पत्वा रज्जसिरिं पजं। ()
निसज्जो परिपासादे सो राजा एकदा रहो,
कामानं सङ्किलेसञ्च वोकारादीनवं सरि। ()
पब्बज्जाहिरतो राजा निब्बिन्तो विभवेभवे,
सम्पत्तिसारमादाय हित्वा रज्जसिरिं वरं। ()
मत्तमातङ्गराजा’व अग्गिपज्जलकानना,
रुदतो ञातिसङ्घस्स अगारस्मा’भि निक्खमी। ()
चम्पकासोकवकुलतरुसण्डसुमण्डितं,
सिखण्डिमण्डलाखण्डकीळं कोकिलकूजनं। ()
अनेकमिगपक्खीनमासयं सलिलासयं,
वीकासकुसुमामोदप्पवासितसमीरणं। ()
मधुमत्ता’लिङ्धङ्कारनिब्भर’म्बुरुहाकरं,
सम्पातनिज्झरा’रावगम्भीरभुरिभूधरं। ()
पववेकक्खमं वङ्कपब्भारं गिरिगब्भरं,
दुप्पवेसपकथं वङ्कगिरिनामतपोवनं। ()
पत्वा लद्धे’सिपब्बज्जा कविलासो सो महीभुजो,
चरन्तो ब्रह्मचरियं चिरस्सं वीतिनामयि। ()
तस्सरञ्ञो महेसिपि मद्दीनाम सुखेधिता,
पुत्तधीतूभिसद्धिं तं तपोवनमुपाविसि। ()
महिच्छो पूजकोविप्पो तदा बीगच्छदस्सनो,
येन वेस्सन्तरोसत्तसारो तेनुपसङ्कमि। ()
अत्थो कम्मकरेही’ति जराजज्जरितस्स मे,
पुत्तञ्चधीतरं याची धीरं पत्वा दयापरं। ()
उभो कण्हाजिनं जालिं ससेनहभारभाजनं,
सम्मासम्बोधिकामो सो तण्हादासब्यमुत्तिया। ()
दक्खिणोदकसम्पुतजूजक’ञ्जलिभाजने,
समप्पयित्थ बन्धित्वा अगमा’दाय निद्दयो। ()
दानाधिमुत्तीवीमंसी विप्पाकप्पेनु’पागतो,
संयाचि देवराजा’थ मद्दिदेविं पतिब्बतं। ()
दक्खिणोदकनिद्धोतहत्थो सो दक्खिणोदकं,
कत्वा देवेसविप्पस्स देविं देवो परिच्चजि। ()
सत्तक्खत्तुं पकम्पित्थ तस्स पारमितेजसा,
साधुसाधूति पत्तानुमोदन्ती’व महीवधू। ()
इच्चेवं पुरिसारञ्ञो परिपाचिनपारमी,
मणिरंसिस्मुज्जोत पासादसतलङ्कते। ()
मन्दमन्दानिलोण्डूत पञ्चवण्णद्धजालीनं,
मणिकिंकिणिजालानुरावसोतरसायने। ()
दिब्बेहि नच्चगीतेहि वादितेहि मनोरमे,
कन्दप्पमण्डपाकार रङ्गमण्डपमण्डिते। ()
दिब्बन्तदिब्बराजूनं इन्दचापसतेहि’व,
चूळामणीमरीचिही सम्बाधीकळित’म्बरे। ()
अच्छराहि कुचञ्चन्दनमितङ्गीहि दूरतो,
विधूतचन्दिकाराजि चारुचामर मारुते। ()
सुत्तप्पबुद्धपोसो’व तुसिते तिदसालये,
ततो चवित्वा निब्बत्ति हुत्वा सन्तुसित’व्हयो। ()
दिब्बेसु पञ्चकामेसु वसन्तो तुसितालये,
पञ्चिन्द्रियानि लोकेकलोचनो परिचारयि। ()
तदा दससहस्सेसु चक्कवाळेसु देवता,
एकत्थ सन्निपतिता सुत्वा बुद्धहळाहळं। ()
तेनो’पसङ्कमित्वान येना’सि पुरिसुत्तमो,
कत्वा तब्बदनम्भोजं नयनालिकुलालयं। ()
चूळामणिमयुखम्बुतिद्धोतचरणासने,
बद्धञ्जलिपुटम्भोजमकुलाति समप्पयुं। ()
चक्कवत्तिपदं सक्कमारब्रह्मपदतया,
नखो मारिस पत्थेत्वा पारमी परिपाचिता। ()
वेनेय्यबन्धुभुतेन सम्मासम्बोधिमिच्छता,
तया मारिस किच्छेन पूरिता दसपारमी। ()
सदेवकस्स लोकस्स हिताय मातुकुच्छियं,
उप्पज्जतूति याचिंसु तंधीरं करुणापरं। ()
सतवस्सायुहेट्ठापि उद्धं सहसहस्सतो,
यस्मा अकालो बुद्धानं तस्मा कालं विपस्सि सो। ()
यस्मा अञ्ञेसु दीपेसु सम्बुद्धा नोपपज्जरे,
जायन्ति जम्बुदीपस्मिं तस्मा दीपं विपस्सि सो। ()
यस्मा मिलक्खदेसेसु नूप्पज्जन्ति तथागता,
जायरे मज्झिमे देसे तस्मादेसं विपस्सि सो। ()
यस्मा नजायरे वेस्ससुद्दत्वयेसु जायरे,
खन्तिये ब्राह्मणे बुद्धा कुलं तस्मा विपस्सि सो। ()
यस्मा अनञ्ञविसया कुच्छि सम्बुद्धमातुया,
तस्मा आयुपरिच्छेदवसेन पस्सि मातरं। ()
लोकेकलोचनो एवं कत्वा पञ्चावलोकनं,
तासं पटिञ्ञं पादासि करुणापुण्णमानसो। ()
तप्पादतामरसचुम्बित मोळिमाला
सम्पत्तदेवपरिसा’न्तरधायि ताव,
ओगय्ह नन्दनवनं तुसिताधिराजा
तम्हा चवी मतिदयादयिनासभायो। ()
इति मेधानन्दाभिधानेनयतिना विरचिते सकलकविजन हदयानन्ददानतिदाने जिनवंसदीपे दुरेनिदाने वेस्सन्तरचरियप्पभुतिदेवाराधना पवत्ति परिदीपो पञ्चमो सग्गो।
जिनवंसदीपे दूरेनिदान भागो पठमो।
या सत्तसारपभवा सिरिजम्बुदीपे
फीता’मरावतिपुरी’व पुरीवतंसा,
आदिच्चवंसिकनरिन्दपवेणि भूमि
लक्ख्यालया कपिलवत्थुपुरी पुरे’सि। ()
वण्णेहि कण्णसुखसद्दरसेहि जात-
रूपेहि अत्थविसरेहि यतीहि युत्ता,
या राजधानि पुथुपाणगणप्पदेहि
आसी (वसन्ततिलका) रचना यथेव। () (सिलेस बन्धनं।)
पाचीदिसाभुजलताय महीयुवत्या
सन्नद्धसङ्खवलयस्सिरिमावहन्तं,
यस्सा सुधासुपरिकम्मकतं रराज
पाकारचक्कमचलं मकुटानुकारं। ()
यस्सा रराज परिखा नगरिन्दिराय
किञ्जक्खिञ्जरिततीरदसाभिरामा,
संसिब्बितालिवित्तीमणितन्तुपन्ती
पाकारसोणिभरतो गलितम्बरं’व। ()
कन्दप्पदप्पमदिरामदमत्तधुत्ता
मन्दानिलेरितसुनीललतावितानं,
यस्मिं विलोलनयनञ्जलिपियमानं
आपानभुमिनिभमोपवनंभजिंसु। ()
मत्तङ्गनाय नवयोब्बनगब्बिताय
रङ्गालयग्गमणिदप्पणबिम्बितेहि,
या राजधानि घनपीनपयोधरेहि
सोम्माननेहि भजि मानसवापिसोभं। ()
सङ्कप्पिताभरणरंसि सतेरताली
दाठाबलाकविसरा मदवुट्ठिधारा,
यस्मिं पुरे घरमयूरकुलं अकाले
कीळापयिंसु वरवारणवारिवाहा। ()
पाकारचक्कबहिनिग्गत मुग्गरागं
यस्मिं तुरङ्गनिकरुद्धटधूलिजालं,
रच्छावतारजनताय खणं जनेसि
भीतिं पदित्तपलयानलजालसोभं। ()
यस्मिं विमानमणिसिङ्गजुतिप्पबन्ध-
सञ्चुम्बितं जितरविं हरिण्डकबिम्बं,
नारीजनाननसरोजकतावमानं
कोधाभिभुतमिव वण्णविकारमाप। ()
यत्थिस्सरेहि समधिग्गहितानि तुङ्ग-
केलासकुटधवलाति मनोहराति,
निच्चं सुधासुपरिकम्मकतानि चा’सुं
लक्खीनिकेतननिभानि निकेतनानि। ()
यत्थिन्दनिलमणिमापितमण्डपग्गे
हेमद्धजावलिपरिब्भमणंक पुरम्हि,
जीमूतकूटपमुखे सतविज्जुमाला-
लीलावहं विरहिनीनमघं जनेसि। ()
सञ्झानुरागमणितोरणदीधितीहि
भिन्नन्धकारनिकरा’खिलनागरानं,
या राजधानि जनयन्तिपि तुङ्गतुट्ठिं
पीत्या नवासि रजनीस्म भिसारिकानं। ()
सेवालकेसरसमाकुलतीरभागा
सम्फुल्लरत्तपदुमुप्पलकल्लहारा,
हंसालिसारससमोसरणाभिरामा
यस्मिं सुनिम्मलजला कमलाकरासुं। ()
यस्मिंपुरे कुलवधूवदनम्बुजानं
लद्धुं निरूपमसिरिं भुसमुस्सहन्ता,
यावज्ज सेतसरसिरुहसीतरंसी
अञ्ञोञ्ञबद्धपटिघा’व वजन्ति नासं। ()
यस्मिं सुवण्णमकणिरूपियवंसवण्ण-
मुत्तापवाळचजिरेहि महारहेहि,
नानापणा सुखुमकासिकसाणहङ्ग-
कोसेय्यखोमवसनेहि’भवुं पपुण्णा। ()
चक्कासिसत्तिधनुकुन्तगदादिभत्था
सन्नद्धहेमकवचा विजितारिवग्गा,
सङ्गामसागरसमुत्तरणातिसुरा
योधा यहिं पुरवरे अकरिंसु रक्खं। ()
फूट्ठा क वाटनिकटे मणिमन्दिरानं
कप्पासपट्टधवला सरदब्भराजी,
यस्मिं खणं जवनिकासिरिमादधाना
थीनं जुगोप मधुपेहि मुखम्बुजानि। ()
निब्बिद्धवीथिविसरेहि सुसज्जितेहि
निच्चुस्सवाय पुरमुस्सिततोरसेहि,
भोगिन्दभोगनिकरेहि रसातलं’व
यं सम्पसारितफणेहि बभुव रम्मं। ()
यस्मिंपुरे विवटमन्दिरजालकानं
उद्धूतधुलिमलिनीकळितालकानं,
नारिनमिन्दुरुचीरानन दप्पणेसु
लोकस्स लोचनमणि पटिबिम्बिता’सुं। ()
गम्भीरसङ्खपटभद्धनिभूरिघोसं
केलासकूटधवलालयफेणपिण्डं,
यं पुण्णसत्तरतनं पुरखीरसिन्धुं
लक्खी अलङ्करि तुरङ्गतरङ्गवेगं। ()
रेणुप्पबन्धमलिनं कवनराजिनीलं
मधवातिमत्तमधुपं पदुमाभिरामं,
यं राजहंसभजितं अवतिण्णलोकं
आसि पुरं विकचकञ्जवनं यथेव। () (सिलेसबन्धनं।)
यस्मिंपुरम्हि रतनुज्जलनीलकण्ठा
रागावमद्दितधरा’विवटद्विजालि,
आसुंपयोधरभरा’विरळप्पदेसा
सम्पत्तवुट्ठिदिवसावियमातुगामा। () (सिलेसबन्धनं।)
धम्मानुधम्मपटिपत्ति परायणस्स
संसारभीरुकजनस्स तपोवनाभा,
या राजधानि पचुरन्धपुथुज्जनानं
आपानभुमिव बभूवु’भयप्पकारा। ()
बुद्धङ्कुरस्स रविवंसपभङ्करस्स
सम्मा सुखानुभावनाय सुभुमिभुता,
भो यादिसि कपिलवत्थुपुरि पुरे’सि
धम्मस्सभावमधुना परिदीपये सा। ()
तस्मिं बभूव नगरे नगराधिराजे
राजा सुनीतिचतुरो चतुसङ्गहेहि,
धम्मेन सब्बजनरञ्जनको कदाचि
सुद्धोदनव्हविसुतो रविवंसकेतु। ()
दिस्वा’वतारकलुसिकतमत्तभावं
उक्कण्ठिते’व कमला कमलापतिस्स,
भूपालिपालिभजितं चरणारविन्दं
संसेवि यस्स रविवंसधजस्स रञ्ञो। ()
यस्सा’वनीसकविनो कविकण्ठभुसा
वाणिवधू मधुरकोमकलकत्तवाणी,
पत्वा चतुम्मुखमुखम्बुजकाननम्हा
हंसीव मानसतळाकमलङ्करित्थ। ()
सब्बारिदप्पमथनोपरि एकधत्वा
अज्झत्तिकारिपराजियमप्पसय्हं,
संसुद्धचित्तनिकसे निसितेन ताव
पञ्ञायुधेन अवधित्थ महीभुजो यो। ()
यस्मा महीपतिमहीधरतो उपेक्खा-
वेळातलावधि दयासलिलेन पुण्णा,
मेत्तासवन्ति पभवा मुदितुमिमाला
अज्झोत्थरित्थ भुवनत्तयगंजनोघं। ()
सम्पन्नदानसदनम्बुधरेहि यस्स
दानाधिमुत्तिपरमस्स मनोदहेसु,
तण्हातटानि कपणद्धिकयाचकानं
हिन्नानि सत्तरतनम्बुनिपातनेन। ()
यस्सिन्दनीलनयनं रजतावदात-
दन्तं सुवण्णवदनञ्च पवाळसीसं,
मुत्तामयङ्गवयवं रतनेहि नाना
देहं सुमापितमिवासि पितामहेन। () (सीलेसबन्धनं)
यस्सातिपण्डरयसोविसरो’सधीसो
सङेक्काचिताननसरो’रिनराधिपानं,
सोकन्धकारभिदुरो रिपुराजिनीनं
आसागरन्तपथविं परिधिकरित्थ। ()
राजञ्ञछप्पदकुलं सकलं पदेस-
रज्जाधिपच्चमकरन्दरसाभिलासं,
यस्सत्तभावकमलाकरफुल्लितानि
संसेवि चारुचरणम्बूरुहानि भत्या। ()
सेतातपत्तमिव विस्सुतकित्तिपुञ्जं
कत्वा’सिपत्तमिव पावकभीमतेजं,
यस्मिं सरज्जमनुसासति सेसभूपा
छत्तासिभूसितकरा सककिङ्करा’व। ()
द्वारानि’नेककपण्डिकयाचकानं
उग्घाटितोप्य’विरतं रतनालयेसु,
सद्धादिसत्तधनरक्खणतप्परो सं
द्वारत्तयं पिदहि यो कपिलाधिनाथो। ()
यस्सुस्सितद्धनुएणो पबलारिवग्गं
विस्सट्ठाबाणविसरब्बिसमुब्बहन्तो,
भस्मिकरि करिकरायतपीनबाहु-
सप्पो सुफोठितजियापरिफन्दजिव्हो। ()
लक्खीनिधाननगरण्णवपातुभूतो
मन्तिन्दकूटसिखरीवलयावुतो यो,
वालग्गमत्तम्पि राजसिणेरुराजा
कोधानिलेन रिपुरञ्ञमकम्पियो’सि। ()
भस्मिकताखीलविपक्खनरिन्दकट्ठो
कोधानलो सरसमीरणभावितोपि,
निब्बायि पग्घरितबप्पजलेहि यस्स
लोलब्बिलोचनघटेहि विपक्खथीनं। ()
सन्नीतिमग्गजलितुग्गमतिप्पदीपो
कित्तिप्पबन्धधवलीकतजिवलोको,
राजिन्दमोळिमणिलङ्कतपादपीठो
धम्मेन रज्जमनुसासि चिरं सराजा। ()
तस्सतिपीवरपयोधरभद्दकुम्भ-
द्वन्दातिभारविरळीकतमज्झभागा,
निद्दोसबालरविमण्डलचारुगण्डा
दिब्बच्छराजितविराजितरूपसोभा। ()
सम्फुल्लनीलकमलामलनीलनेत्ता
ओलम्बमानमणिकुण्डललम्बकण्णा,
मुत्तावलिवदसनावलि हंसधेनु-
हेलापहासगमना मुदुचारुवाणी। ()
बिम्बाधरा जलधरायतकेसपासा
सोवण्णदप्पणनिभाननचन्दबिम्बा,
सन्नीरपुप्फमकुळोपमचारुजङ्घा
कन्दप्प मङ्गलसिलातलसोणिभागा। ()
नाभालवाळरुहनीलतमालवल्ली-
लीलाविनद्धनवकोमलरोमराजी,
लावण्णवारिधितरङ्गभुजा’भिनील-
सुब्भुलतामकरकेतनचापरूपा। ()
भुपालवंसकमलाकरराजभंसि
मायावधु इव सुजम्पतिनो सुजाता,
चन्दस्सकोमुदि’व विज्जुरिव’म्बुदस्स
रञ्ञो’तिचारुचरितासि पिया महेसि। ()
तस्मिं नगोपमघरे नगरे तदासि
आसाळ्हिमङ्गलमहो दिवसानिसत्त,
मिलासुगन्धपरमं विगतासवं तं
नक्खत्तकीळमकरित्थ महेसि माया। ()
वुट्ठाय सत्तमदिनागतपुण्णमाय
पातो सुगन्धपरिवासितवारिना सा,
कत्वा सिनानमतुलं कपण्डिकानं
दानं अदासि चतुलक्खधनब्बयेन। ()
वत्थाहतेहि सुनिवत्थसुपारुता सा
भुत्वा’ग्गभोजनमधिट्ठितुपोसथ’ङ्गा,
निद्दातुरा सुपिनमोवरकं पविस्स
कल्याणमद्दस सिरीसयने निपन्ना। ()
नेत्वा निपन्नसयनं हिमवन्तपस्से
हेट्ठा विसालतरसाळमहीरुहस्स,
नं सट्ठियोजनकचारुमनोसिलायं
आरोपयिंसु चतुरो किर देवराजा। ()
नेत्वा मनुस्समलसंहरणाय तम्हा’
नोतत्तनामरहदं सुनहापयित्वा,
देवित्थियो सपदि दिब्बमयेहि नेसं
वत्थेहि गन्धकुसुमेहि अलङ्करित्वा। ()
तत्थुब्भवो लसति रूपियपकब्बतो यो
तस्सोदरे’तिरुचिरे कनकब्बिमाने,
पाचीनसीसवति दिब्बमयम्हि सम्मा
पञ्ञापितग्गसयनम्हि सयापयिंसु। ()
ओरुय्ह सेतवरवारणराजवेसो
बुद्धङ्कुरो रुचिरकञ्चनपब्बतम्हा,
आरुय्ह सज्झुधरणिधरमुत्तराय
सोण्डाय सेतसरसिरुहमुब्बहन्तो। ()
पत्वा विमानवथकुञ्चनदं नदित्वा
कत्वा पदक्खिणमलङ्कतमातुसेय्यं,
भेत्वान तायपन दक्खिणपस्समन्तो
कुच्छिं पविट्ठसदिसो सुपिनेन दिट्ठो। ()
मायाय राजवधुया रुचिराननाय
आसाळ्हिपुण्णमियमुत्तर’साळ्हभेन,
बुद्धङ्कुरस्स पठमेन महाविपाक-
चित्तेन सम्पति अहू पटिसन्धिगब्भे। ()
बुद्धङ्कुरस्स पटिसन्धिगतस्स गब्भे
मायाय चारुचरिताय च खग्गहत्था,
निस्सेसुपद्दवनिराकरणाय रक्खं
गण्हिंसु ताव चतुरो सुरराजपुत्ता। ()
मायाय भत्तुपरमाय ततोप्पभुति
नूप्पज्जि किञ्चि पुरिसेसु सरागचित्तं,
सा पञ्चकामसुखिनी अकिलन्तकाया
लाभेनुळारयससाप्यभिवड्ढितासि। ()
पञ्ञायि धोतरतने जनिकाय अन्तो
कुच्छिं गतो यथरिवावुतपण्डुसुत्तं,
तं कुच्छिना परिहरी दसमासमत्तं
पत्तेन तेलमिव राजिनि अप्पमत्ता। ()
पातो’व पाटिपदगे दिवसे पबुद्धा
रञ्ञो कथेसि सुपिनं अथ सो नरिन्दो,
वेदङ्गवेदचतुरे चतुसट्ठमत्ते
पक्कोसयी द्विजवरे द्विजवंसकेतू। ()
लाजुत्तराय परिभण्डकताय भुम्या
पञ्ञापितेसु सुखुमत्थरणत्थतेसु,
भद्दासनेसु भवनम्हिनिसिन्नकानं
नेमित्तिकानमवनीपति भुसुरानं। ()
पक्खित्तसप्पिमधुसक्खिरखीरमिस्स-
पायासपुण्णहरिरूपियभाजनेहि,
वत्थाहतानि धनधञ्ञचयञ्च धेनू
दत्वान दिट्ठसुपिनस्स फखलं अपुच्छि। ()
माचिन्तयित्थ तव राजिनिया जनिन्द
कुच्छिम्हि तम्पति पतिट्ठहि पुत्तगब्भो,
अज्झावसिस्सति सञ्चेपन चक्कवत्ति
राजा भविस्सति अगारमसंसयं सो। ()
हित्वा ससत्तरतनं चतुदीपरज्जं
सो पब्बजिस्सति सचे भवना’भिगन्त्वा,
बुद्धो भविस्सति धुवं चतुसच्चबुद्धो
इच्चब्रुविंसु सुपिनत्थविदू विदू ते। ()
सा गब्भभारवठरिकतमज्झभागा
गन्तुं सकं कुलघरं कुलकञ्जहंसि,
इच्छामहन्ति पटिवेदयि देवि रञ्ञो
सो सम्पटिच्छि वचनं करवीकवाण्या। ()
तम्हा महानगरतो नगरङ्गपुण्णं
सो याव देवदहनामिकराजधानी,
मुत्ता’वदातपुळिनत्थरणेहि राजा
लाजोपहारविधिना कमलुप्पलेहि। ()
सन्तीरपुप्फकलसेहि समप्पितेहि
मन्दातिलेरितपटाक धजावलीहि,
कारापयी कनकरूपियतोरणेहि
अद्धानमग्गसमलङ्करणं’तखिप्पं। ()
वन्दी’भिगीतथुतिमङ्गलगीतिकाहि
पञ्चङ्गिकेहि तुरियेहि कतुपहारं,
तस्मिं सुमण्डितपसाधितमञ्जसम्हि
दिब्बव्चरासिरिविडम्बनरूपसोभं। ()
देविं सुवण्णसिविकाय सुसज्जिताय
आरोपयित्व खचिताय मणीहि नाना,
पेसेसि भुपति पुरक्खतञातिसङ्घं
सद्धिं सहस्ससचिवेहि सुखेधितं सो। ()
सम्थुल्लपुप्फफलपल्लववत्तभार-
रुक्खाकुलं घनसुनीललतावितानं,
हिन्तालतालनळकीचकनाळिकेर-
सन्नीरपूगतिणपादपपन्तिसालिं। ()
सेवालनीलसलिलानिलसीतलेहि
ओतिण्णकहंसविसरेहि समुल्लसत्तं,
झङ्काररावमुखरालिकुलाकराल-
किञ्जक्खजालभरितम्बुरुहाकरेहि। ()
पुप्फाभिगन्धसुरभीकतगन्धवाहं
अद्दक्खिसब्बजनलोचनपीयमानं,
निन्दन्तनन्दनवनं वनजायतक्खी
सा लुम्बिनीवनमनङ्गविमानभूतिं। ()
सा राजिनी नवदलङ्गुलिपन्तीचारु-
साखाभुजोपहितमञ्जरिचामरेहि,
सन्नद्धकोमललतावनितानमग्गे
अत्तुपहारकरणाय कतावकासा। ()
सेनाय चारुचरणम्बुरुहोद्धटेहि
रेणूहि धूसरितमग्गमनक्कमन्ति,
सद्धिं सकाय परिसाय ततोतरित्वा
तं लुम्बिनीवनमुपाविसि रामणेय्यं।()
तं राजिनिं वनवधु जितहंसगामिं
आमोदमन्दमलयानिलहत्थगेहि,
सम्भावयित्थ मुखरालिकुलाभिकिण्ण-
रेणुप्पबन्धहरिसङ्खसतेहि मग्गे। ()
गच्छन्तिया चरणनूपुरनादपास-
बद्धानमुन्नतसिरोमिगपोतकानं,
उम्मीलितायतविलोचनपन्तिपक्खे
दस्सेसि नीलनलिनीवनराजिसोभं। ()
उद्धं समग्गसिखरेहि कतावकास-
मग्गन्तरेहि कलिकाकुसुमाकुलेहि,
नानालताकुलमहिरुहतोरणेहि
उय्यानभुमि उपहाररते’व भुय। ()
उक्खित्तपिञ्छभरमन्तसिखण्डिमाला-
कीळाहि कोकिलकुलङनिकाहळेहि,
उय्यानभुमि मकरङजरङ्गभुमि-
लीलं भजित्थ भमरद्धनिवल्लकीहि। ()
निच्चं वसन्तसमयस्सिरिमुब्बहन्तं
तंखोवनं वनवधूहदयानुतापी,
पत्तो निदाघसमयोपि जनेसि तुट्ठिं
तस्सा सिरिसकुसुमालिकुलावतंसो। ()
तस्मिं निदाघसूरियातपतापिताम्भं
रित्तालवाळमिवकालमकालमेघो,
चिन्तातुरं हदयमत्तसखीजनोपि
पीणेसि गब्भपरिपाकभरं वाहन्त्या। ()
कट्ठावसिट्ठतरवो परिहीनपत्ता
तस्साधरक्खिदसनज्जुतिसङ्गमेन,
आसुं नवङ्कुरपलासविकासपुप्फ-
संवेल्लिता’व रमणीयवनप्प देसे। ()
गिम्हाभीतापपरिपीळितङ्धल्लिकानं
गम्भीररावमुखरीकतदायराजि,
दुक्खातुरब्बिरहिनीपमदाजनस्स
आसि विलापबधिरीकळिते’व साळा। ()
तस्मिं विकासकलिकावलिहारिहारा
किञ्चापि पक्कफखलवल्लरिकण्ठभुसा,
नासक्खि पूगतरुपन्ति सुमण्डिताय
मायाय ताय सिरिमाभरितुं घटन्ती। ()
उय्यानमुब्भमितमत्तमधुब्बतेहि
चम्पेय्यपुप्फमकुलेहि समाकुलंतं,
उद्धुतधुमपटलेहि मनोभवस्स
दीपेहि वासभवकनं’व लसन्तमासि। ()
गब्भूपगं भमरकेसकलापभारा
बुद्धङ्कुरं परिणतङ्कुरलोमहंसा,
वन्दन्तियो विय तहिं थबकञ्जलीहि
मन्दानिलेरितलतावनिता कनता’सुं। ()
गब्भूपगस्स परिपक्कफलेहि नाना
पुञ्ञानुभावपभवोतुसमुब्भवेहि,
मायाय गब्भबलिकम्मनि तप्परे’व
उय्यानभुमि जनतं भवि तप्पयन्ति। ()
गब्भूपगस्स हि महापुरिसस्स गब्भ-
वुट्ठानमङ्गलमहुस्सववासरम्हि,
उय्यानभुमि सकलोतुसमुब्भवेहि
आसि विकासकुसुमेहि समाभिकिण्णा। ()
सालुम्बिनीवनसिरिं कलहंसघोसं
समफुल्लपुप्फसुरभिंफलसम्भवोजं,
पञ्चिन्द्रियेहि गिरिनिज्झरसितवातं
पच्चक्खपञ्चविधकामरसंअविन्दि। ()
निय्याससारसुरहिंफखलपल्लवेहि
झंकारितालिकुलकुजितकोकिलेहि,
सम्फुल्लपुप्फनिकरेहि समाभिकिण्ण
मद्दक्खिसायुवतिमङ्गलसाळसालं। ()
सम्फुल्लसाळकलिकंतयतालिमाला
सञ्चुम्बितंकुवलयामललोचनाय,
साखंसुकोमलकरङ्गुलिपल्लवेहि
मायामहेसिसमलङ्करि वितमाया। ()
भारोनता’व रुचिरङ्गुलिपल्लवानं
झङ्काररावमुखरालिकुलाभिरामा,
साखा विकासकुसुमेहिसमाकुला सा
ओलम्बयट्ठि भवि गब्भभरातुराय। ()
तस्सा चलित्थ पवनो चललोचनाय
कम्मुब्भवो वरतिरोकरणेहि ताव,
देविं निरूपमसिरिं सुपरिक्खिपित्वा
तम्हा पटिक्कमि जनो कळितावकासो। ()
ब्रह्मामरासुरनरोरगपूजनीयं
बत्तिंसलक्खणसमुज्जलरूप सारं
निद्धोतजातिमणिसन्निभसुद्धगत्तं
सत्तुत्तमं सपदि देवि ठिता विजायि। ()
दुग्गन्धमुत्तमलसोणितमक्खितङ्गा
जायन्त्य’सेसमनुजा मनुजेसुने’वं,
चङ्गोटकम्हि जिनधातुरिवाधिवासो
थूपम्हि सोण्णपटिमारिव मातुगब्भं। ()
निस्सेणितोव पुरिसो रतनासनम्हा
थेरोव धम्मकथिको ठितको’तरन्तो,
सम्मा पसारिय उभो मुदुपाणिपादे
सो निक्खमित्थ कुणपेहि अमक्खितङ्गो। ()
तत्रोपगम्म चतुरो चतुरानना तं
जालेन कञ्चनमयेन विसुद्धचित्ता,
आदाय मातुपुरतो तनयं ठपेत्वा
चन्दानने भवतु नन्दमना’त्य’वोचुं। ()
आदिच्चवंसकमलाकरभाकरस्स
बुद्धङ्कुरस्स सुभसीतलवारिधारा,
निक्खम्म ताव नभसा निजमातुया च
गाहापयुं उतुमुभोसु कलेबरेसु। ()
तेसं करेहि चतुरो सुरराजपुत्ता
गण्हिंसु सण्हसुखुमाय’जिणप्पवेण्या,
तेसञ्हि पाणितलतो पणिपातपुब्बं
गण्हिंसु तं दुकुलचुम्बटकेन’मच्चा। ()
तेसं करेहि पथवितलमोतरित्वा
ठत्वा पुरत्थिमदिसं असमो विपस्सि,
उद्धं अधो चतुदिसानुदिसा च एवं
एकङ्गनं भवितदा’खिललोकधातु। ()
तुम्हेहि उत्तरितरो भुवसे तीसु
नत्थीति मत्थकजटामकुटप्पितेहि,
कत्वानिजञ्जलिपुटेहि निपच्चकारं
ब्रह्मामरासुरनरा तमभित्थविंसु। ()
सोच’त्तना सममदिस्व दिसासु तासू
तप्पादवीतिहरणेन पदानिसत्त,
गन्त्वान उत्तरदिसा’भिमुखो अवन्या
अब्भुग्गतम्बुरुहमुद्धनि तिट्ठमानो। ()
अग्गो’हमस्मि अहमस्मि जनस्स जेट्ठो
सेट्ठो’हमस्मि अयमन्तिम’जाति मय्हं,
धीरो ममेतरहि नत्थि पुनब्भवो’ति
निच्छारितासभिवचो नदि सीहकनादं। ()
वेसाखेमासे सुहकुजदिने पुण्णमायं विसाखे
नक्खत्तेयोगे सुरगुरुगते सो कुळीरव्हरासिं,
सञ्जातो नाथो परमकरुणाभावनाभावतत्तो
मायाकुच्छिम्हा कुसुमितलतावेललितुय्यानभुम्या। ()
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकल कविजन हदयानन्ददाननिदाने जिनवंसदीपे अविदुरेनिदाने पच्छिमभविक महाबोधि सत्तुप्पत्ति पवत्तिपरिदीपो छट्ठोसग्गो।
अथरम्मतरा’सि जातिखेत्त-
परियापत्त’वकासलोकधातु,
कमलुप्पल (मालभारिनी) हि
तदुपट्ठानगताहि देवताहि। ()
कमलासनदेवदानवानं
भुवने’कत्थ समागमो तदा’सि,
जिनचक्कपटिग्गहस्स ठानं
अविवादेन सदेवमानुसानं। ()
पटिलाभनिमित्तमादिसन्ती
वत सब्बञ्ञुतञाणसम्पदाय,
दससङ्खसहस्सिलोकधातु
अभिकम्पी पहटे’व कंसपाती। ()
जननुस्सववासरम्हि तस्मिं
निजदेहज्जुतिपिञ्जरो’दपादि,
दससङ्खसहस्सचक्कवाळ-
कुहरालोककरो महावभासो। ()
अपताळितचम्मनद्धभेरी-
विकतीनं सयमेव वज्जनम्पि,
तदनुत्तरधम्मदेसनाय
भवि ठानं अनुसावणस्स लोके। ()
घणकाहळवंससङ्खवीणा-
भरणानं सयमेव वज्जनम्पी,
अनुपुब्बविहारभावनानं
पटिलाभाय निबन्धनं बभूव। ()
परिमुत्तिवरत्तपासकारा-
घर,योसङ्खलिकादिबन्धनेहि,
मिगपक्खिनरानमस्मिमान-
विगमस्सा’सि निदानमादिभुतं। ()
भुवनेसु महाजनस्स रोगा-
पगमेना’दिसनं अहोसुखन्ति,
चतुरारियसच्चदस्सनेन
भवि ठानं चतुसच्चदेसनाय। ()
विविधब्भुतरूपगोचरानं
भुवि जच्चन्धजनस्सलोचनानं,
पभवो पभवो’सि दिब्बचक्खु
पटिलाभाय तिलोकलोचनस्स। ()
थुतगीतिसुधारसस्स पानं
बधिरानं सवणञ्जलीपुटेहि,
अतिमानुसदिब्बसोतधातु-
पटिवेधाय निदानमासि तस्स। ()
भुवि जातिजळादिपुग्गलानं
तदहे’नुस्सतिया सुपातुभावो,
भवि पुब्बमुपट्ठितस्सतिस्स
सतिपट्ठाननिबोधनाय ठानं। ()
विसिखाचरणं सरोजचारु-
पदविञ्ञासवसेन पङ्गुलानं,
पुरिमं चतुरिद्धिपादवेग-
पटिलाभाय निमित्तमासि लोके। ()
मधुरेन सरेन जातिमूगा
थुतिगीतान्य’वदिंसु वन्दिनो’व,
भुवि खुज्जजनो’जुगत्तलाभो
कुटिलत्ता’पगमाय ठानमासि। ()
सरणं पुरिसासभो सियानो
भवतो दुग्गतितो विमुत्तिया’ति,
करिनो’पि करिंसु कुञ्चनादं
तुरगा हेसमकंसु पीतिये’व। ()
विसदा पटिसम्भिदा चतस्सो
पटिविज्झिस्सति चा’यतिं सचा’यं,
सकपट्टनमेव तन्निदाना
तरणी सीघमुपागमुं विदेसा। ()
सयमेव विरोचनं तदानि
रतनानं भुवनाकरुब्भवानं,
रविवंसरविस्स धम्मरंसी
विसरस्सु’ज्जलनाय ठानमासी। ()
तुरियानि सकंसकं निनादं
अकरुं तग्गुणदीपकानिवा’त्र,
विवटा विदिसादिसा सकित्ति-
विसरोकासकते’व’हिप्पसत्ता। ()
सकलस्स किलेसपावकस्स
परिनिब्बानसभावदीपनेन,
निरयेसु हुतासजालमाला
तदहे निब्बुतिमाप जातिखेत्ते। ()
परिसासु विसारदस्स तस्स
चतुवेसारदञाणलाभहेतु,
भुवनेसु तदामहानदीनं
अनभिस्सन्दनमासि कुन्नदीनं। ()
उदपादि पभा निराकरित्वा-
बिललोकन्तरियेसु अन्धकारं,
हतमोहतम’ग्ग मग्गञाण-
ज्जुतिलाभाय निबन्धनं तमासि। ()
सुविमुत्तिरसो सिया’व तस्स
चतुरासितसहस्सधम्मखन्धो,
मधुरं चतुरोदधीनमासि
सलिलं सन्ततरं तरङ्गरित्तं। ()
विदिसासु चतुद्दिसासु चण्ड-
पवनस्सा’पि अवायनं तदानि,
भवि पुब्बनिमित्तमत्तनो’पि
भटदिट्ठ्याभवदट्ठिभेदनाय। ()
नवपल्लवपत्तसेखरानं
विटपीनं कुसुमाहिकिण्णभावो,
भवि पुब्बनिबन्धनं विमुत्ति
कुसुमेहा’तुमदेहभूसणाय। ()
कुमुदाकरबोधकस्स चन्द-
किरणस्सा’तिविरोचनं तदासि,
सतिबुद्धसुधाकरो’दयम्हि
जनसन्दोहमनोपसादहेतु। ()
विमलत्तमनुण्हता निदाघ-
सूरियस्सू’पसमो निमित्तमग्गं,
भवि चेतसिकस्स कायिकस्स
पटिलाभाय सुखस्स तम्हिजाते। ()
गगना’गनगादितो’तरित्वा
पथविसङ्कमणं तदा खगानं,
सरणागमनस्स ठानमासि
जिनधम्मं सुनिसम्म सज्जनानं। ()
नभसा’भिपवस्सनं तदानि
चतुदीपेसु अकालवारिदानं,
परिसासु अखण्डधम्मवुट्ठि-
पतनस्सा’सि निबन्धनं जिनम्हा। ()
छणमङ्गलकीळणं तदानि
तिदसानम्पि सकेसके विमाने,
उपगम्म तहिंतहिं उदान
समुदानस्सनिदानमा’सि बोधिं। ()
विवटा सयमेव मन्दिरानं
पिहितञ्चारकवाटवातपाना,
भवदुक्खनिरोधगामिमग्ग-
पटिलाभाय निमित्तमाहरिंसु। ()
तदहे मधुरामिसस्स पेत्ती-
विसयेस्वाहरणं खुदातुरानं,
भवि कायगतासतामतस्स
पटिलाभाय निमित्तमत्तनो’पि। ()
दिवसे जननुस्सवे पिपासा-
विगमो दीनजनस्स पेतलोके,
सुखितत्तस्स उपेच्चबुद्धभावं। ()
पटिपक्खजनस्स मेत्तिलाभो
तदहे वायसवायसारिनम्पि,
भविठानमनन्तसत्तलोक-
विसयब्रह्मविहारभावनाय। ()
सतिमग्गफलुब्भवे यथेव
भवभीत्यापगमो तथागतानं,
सति जातमहामहे भयं वा
नतिरच्छानगतानमासि तासो। ()
पियभावुपसङ्कमो पजानं
हदयानन्दकराय खो गिराय,
जिनधम्मकथाय सावकानं
विय सामग्गिरसस्स पातुभावो। ()
सितकित्तिलताय रोपिताय
भवतो’स्मिं भुवनालवाळगब्भे,
विय निम्मितयन्तवारिधारा
जलधारा धरणीतलुट्ठहिंसु। ()
भमरावलिभारपञ्चवण्ण-
कमलच्छन्नमहीतलं रराज,
जलजं थलजं परागहारं
भुवि सब्बत्थ अपुप्फि पुप्फजातं, ()
विटपीसु लतासु खन्धसाखा-
सतपत्तानि तदा सुपुप्फितानि,
नरवीर’भिरूपदस्सनाय
भूसमुम्मीलितलोचनानि’वासुं। ()
उपरूपरि सत्तसत्त हुत्वा
सतपत्तानि सीलातलुब्भवानि,
तव अब्भुदयो सुदुल्लभोति
कथयन्तिवि’ह कपातुभावतो नो। ()
निजपारमितालताय कत्ति-
लतया’लङ्कतपुप्फहासरूपा,
समलङ्करि यावता भवग्गं
धजमाला जननुस्सवे तिलोकं। ()
अवकुज्जसरोरुहाभिरामं
नभवम्भोजवनस्सिरिं बबन्ध,
भुवि पोक्खरवस्समीदिसन्ति
वदमानंव पवस्सि धम्मवस्सं। ()
रमणी रमणीयरूपसोभा
अचरुं धम्ममनङ्गरङ्गभूमि,
मधुपा मधुपानमन्दिरानि
तदहे नावसरिंसु धम्मकामा। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमेकं)
कमला कमलालया विवेस
भुवनं भूरिनवावतारहारी,
धरणी धरणीधरावतंसा
उपहारातिभरातुरेव कम्पि। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमकं)
रुचिरं रुचिरङ्गना तदानि
अकरुं कीळमनेकचन्दिकासु,
सुवीरं सुचिरंसिकिण्णतारा-
निकरो’भासतरो’सि भाकरो’व। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमकं)
पवनो’पवनो’पवायमानो
पविनोदेसि परिस्समं जनस्स,
वनदा वनदाहवुपसन्तिं
अकरुं सब्बधि सस्ससम्पदञ्च। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमकं)
विसदा विसदा सकित्तिरामा
मुखरङ्गालय मापकोविदानं,
सुजना’सुजना भजिंसु तस्स
चरणान्यङ्कितचक्कलक्खणानि। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमकं)
वसुधं वसुधम्पती समग्गा
दसधम्मेन’नुसासयुं तदानि,
हदयं यदयङ्गमाय वाण्या
असतं मित्तदुही विधानयिंसु। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमकं)
तिमदा’तिमदा गजाधिपापि
मिगराजूहि तदा समाचरिंसु,
पबला’पबला मिगा तदञ्ञे
पटिसत्थारमकंसु अञ्ञमञ्ञं। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमकं)
भुवने भुवनेकलोचनस्स
जननस्मिं दिवसे समुज्जलानी,
निहनिता’निहितायुधाति भितिं
जनयुं पापिमतोव नेतरेसं। () (अब्यपेत पठमदुतिय पादादियमकं)
परिवादितदिब्बभेरिवीणा-
तुरियं दस्सितदिब्बनच्चभेदं,
गगनं सुररङ्गमण्डलाभं
तिदसानं उपहारसारमासि। ()
सोवण्णवण्णवधुया गरुगब्भगस्मिं
तंनन्दनब्बनसमानवनङ्गतस्मिं,
भुतब्भुतन्वितमहे नयनञ्जनस्मिं
जातम्हि तम्हि तनुजे भवि भद्दभत्ति। () (मालाबन्धनं)
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकलकविजन हदयानन्दननिदाने जिनवंसदीपे अविदूरेनिदाने विविधपुब्बनिमित्तपातुभावप्पवत्ति परिदिपो। सत्तमोसग्गो।
विसुद्ध (वंसट्ठ) मसेसबन्धवो
कुमारमादाय तिलोकलोचनं,
अगंसु तम्हा कपिलव्हयंपुरं
पुरीवतंसं समलङ्कतञ्जसं। ()
तदा अभिञ्ञासु वसिसु पारगो
समाधिविक्खम्भितसब्बकिब्बिसो,
विहासि सुद्धोदनभुमिभत्तुनो
कुलूपगो देवलनामतापसो। ()
तपोधनो सो पविवेककामवा
दिवाविहारत्थमुपागतो दिवं,
तमत्थमञ्ञातुमपुच्छि देवता-
पवत्तितं पस्सियमङ्गलुस्सवं। ()
तवेवुपट्ठायकभुमिभत्तुनो
वरोरसो मारिय मारवाहिनिं,
पराजयं लच्छति बोधिमायतिं
महुस्सवो तम्पति वत्तते, ब्रवुं। ()
इमाय वुत्तन्तकथाय चोदितो
तपोधनो इद्धिबलेन इद्धिमा,
सुरालये अन्तरधान’नन्तरं
निकेतने पातुरहोसि राजिनो। ()
कुमारनिज्झानमनोरथोक वसि
तहिं सुपञ्ञत्तमहारहकासने,
निसज्ज सुद्धोदनराजिनो’ब्रुवि
तवत्रजं दट्ठुमिधागतोत्य’हं। ()
नरिन्दचूळामणिचुम्बितान्य’थ
पदानि वन्दापयितु तपस्सिनो,
विभुसणालङ्कतमत्तसम्भवं
नराधिपो राजकुमारमाहरि। ()
तदत्तभावेन’हिवादनारह-
स्स’भावतो तस्स रराज सूनुनो,
पवट्टयित्वा जटिलस्स सम्पति
जटासु चक्कङ्कितपादपङ्कजं। ()
कुमारमादाय समप्पितञ्जलिं
विधाय पादेस्वनिसम्मकारिनो,
सचे ठपेय्युं जटिलस्स सत्तधा
फलेय्य मुद्धा जटितोजटाय’पि। ()
सकासनुट्ठाय अथे’सिभूमिया
निहच्च सो दक्खिणजानुमण्डलं,
अका महाकारुणिकस्स गारवं
सिरोविरूळ्हञ्जलि पुप्फमञ्जरी। ()
उदिक्खमानो वसिना समप्पितं
तमञ्जलिं भत्तिभरेन भूपति,
अथो’नमेत्वा तनुमीसकं सकं
पवन्दि पादम्बुरुहानि सुनुनो। ()
सिया’व बुद्धो पुरिसासभो अयं
नदस्सनं तस्स सिया ममन्ती सो,
निरूपमं रूपसिरिं समेक्खिय
पयासि निट्ठं उपधारयं वसि। ()
ववत्थयित्वेवमुळारबुद्धिमा
वितिण्णकङ्खो हसमीसकं रुदं,
नरिन्दमोरोधपुरक्खतं वसी
तदवसीदापयि संसयण्णवे। ()
तमाहरित्वान पकवत्तिमब्भुतं
पुरक्खतो’रोधजनस्स राजिनो,
यतिस्सरो संसयसल्लमुद्धरं
सबन्धवे’नुस्सरि कालदेवलो।()
सकेकुले नाळकनामदारको
सयम्भुनो लच्छति दस्सनं इति,
तमत्थमञ्ञा समुपेच्च तंकुलं
त्वमाह पब्बज्जिति भागिनेय्यकं। ()
निरामयं पञ्चमवासरम्हि सो
वरोरसं वासितगन्धवारिना,
पवत्तमाने भवने महामहे
नहापयि भूपति बन्धुमज्झगो। ()
पसत्थमन्वत्थभिधान मत्तनो
कुमारमारोपयितुं परोसतं,
सवेदवेदङ्गपभेदकोविदे
द्विजे निमन्तापयि सो नराधिपो। ()
सुरिन्दरूपो सुरमन्दिरोपमं
तमिन्दिराधारनरिन्दमन्दिरं,
जनिन्दसीहो’पगता’वनीसुरे
अमन्दपूजाविधिना’भिराधयि। ()
अनेनसिद्धा समतिंसपारमी-
सदत्थसम्पत्तिपरत्थकारिना,
तथा’त्थ सङ्खातधनं निधानगं
इमम्हि सिद्धं सहजातिया यतो। (५)
द्विजेहि तन्तिब्बचनद्वयारहं
समाससंखित्तपदत्थसंहितं,
सुतस्स सिद्धत्थ’भिधानमत्तनो
ततो’भिवोहारसुखाय कारयि। ()
सुयामरामद्धजमन्तिलक्खण-
सुभोजकोण्डञ्ञसुदत्तसञ्ञिनो,
इमे द्विजा राजसुपूजिता तदा
विचक्खणालक्खणपाठका’भवं। ()
सुभासुभं पस्सिय देहलक्खणं
विभावयव्हो इति तेसमब्रुवि,
समुक्खिपित्वा’ङ्गुलिपल्लवद्वयं
जनाधिपं सत्तजना’ब्रवुं द्विधा। ()
सचे महाराज अगारमावसे
वरोरसो ते परिचारितिन्द्रियो,
समङ्गिभुतो रतनेहि सत्तहि
भवेय्य राजा वतचक्कवत्य’यं। ()
महादयो’यं करुणाय चोदितो
घरा’भिगन्त्वा यदि पब्बजिस्सति,
भवेय्य बुद्धो’खिलञेय्यमण्डलं
सयं अभिञ्ञाय नहे’त्थसंसयो। ()
कणिट्ठभूतो वयसा तदन्तरे
पसत्थसत्था’वगमेन जेट्ठको,
समुक्खिपित्वा’ङ्गुलिमेकमब्रुवि
इतीह कोण्डञ्ञसमञ्ञभुसुरो। ()
इमस्स वेनेय्यजनाकतञ्जली
समं फुसन्तानि वसुन्धरातलं,
सुभानि भोपादतलाति सब्बदा
भजन्ति भत्या कमलानिवालिनो। ()
इमस्स खेमन्तमसेसपाणिनो
तिपट्टकन्तारपथावतारणे,
सुसज्जितं चक्कयुगंव पारमी
रथम्हि पादङ्कितचक्कलक्खणं। ()
इमस्स भो कम्बलभेण्डुकोपमं
सुमट्टवट्टायतपण्हिमण्डलं,
सदा पदम्भोजनिवासलक्खिया
तनोति पीनत्थनपिण्डविब्भमं। ()
इमस्स दीघङ्गुलिपन्ति वट्टित-
मनोसिलालत्तकवत्तिकोपमा,
विभाति भो बाहुलताय पारमी-
लताय वा नूतनपत्तपन्तिव। ()
इमस्स पारेवटपाद पाटला
सपाणिपादा तळुणातिकोमला,
उळारपूजाविधिसम्पटिच्छने
पवाळपाति’व समुल्लसन्ति भो। ()
इमस्सरूपस्सिरिमन्दिरोदरे
समप्पमाणाभिनवङ्गुलीहि भो,
पदिस्सरे जालकवाटसन्तिभा
सपाणिपादा ततजाललक्खणा ()
इमस्स उस्सङ्खपदस्स गोप्फका
पदम्बुजानं चतुरङ्गुलोपरि,
पतिट्ठिता पुण्णघटेसुकन्धरा-
विलासमालिङ्गिय राजभासरे। ()
इमस्स देहज्जुतिवारिपूरित-
सरीरकेदारभवा फलत्थिनो,
सुरत्तसाल्योदरसन्निभा सुभा
दुवेणिजङ्घा अभिपीणयन्ती भो। ()
इमस्स भो जानुयुगं परामसं
अनोनमन्तो ठितको महाभुजो,
सहत्तना सम्भवबोधिसाखिनो
विसालसाखाय विलासमादिसे। ()
इमस्स कोसोहितवत्थगुय्हको
अभिन्नकोकासककोसकोसगो,
अनञ्ञसाधारणतादिना’यतिं
अनङ्गसङ्गामपरम्मुखो सिया। ()
इमस्स भो गोतमगोत्तकेतुनो
कलेवरे कञ्चनसत्तिभत्तचो,
सुवण्णवण्णो जिनचीवरस्सपि
तनोति सोभं घनबुद्धरंसिनो। ()
इमस्स जम्बोनदीपिञ्जराय भो
सिरिसपुप्फस्सुकुमारचारिया
रजोनुमत्तं छविया नलिम्पते
सरोजपत्तेरिव वारिबिन्दवो। ()
इमस्स लोमानि कलेवरे वरे
विसुं विसुं कूपगतानि सूनुनो,
विलुम्परे रूपविलासलक्खिया
मनोरमं भो कमणिकञ्चुकस्सिरिं। ()
इमस्स उद्धग्गमुखं मुखस्सिरिं
पदक्खिणावत्त मपेक्खिनो यथा,
तिरोकरे रोमवितान मिन्दिरा-
निकेतनिन्दीवरकाननस्सिरिं। ()
इमस्स भोराज सरोजयोनिनो
यथोजुगत्तं उजुगत्तमायतिं,
अनञ्ञसामञ्ञगुणावकासतो
पजाभिपूजाविधिभाजनं सिया। ()
इमस्स सत्तुस्सदलक्खणं सुभं
समंसमद्दिट्ठसिरावलिं सदा,
दधाति भो पारमिधम्मसिपक्पिनो
सुधन्तचामीकरपिण्डविब्भमं। ()
इमस्स पुण्णोभयकायभागिमं
मिगिन्दपुब्बद्धसरीरलक्खणं,
कुदिट्ठिवादीभसिरोविदारणे
नरिन्दसामत्थियमुब्बहे नकिं। ()
इमस्सु’पेतो घनमंसवट्टिया
चितन्तरंसो मुदुचारुपिट्ठियं,
भवण्णवा कञ्चनपच्चरिसिरं
तनोति सत्तुत्तरणे नराधिप। ()
इमस्स निग्रोधमहीरुहस्सिव
समप्पमाणो परिमण्डलोप्य’यं,
कदाचि दुक्खातपखिन्नदेहिनं
परिस्समं भो पजहे भवञ्जसे। ()
इमस्स राजित्तयरञ्जितो’त्तरिं
करीयमानु’त्तमधम्मनिस्सनो,
सुमट्टवट्टो समवत्तखन्धको
मुतिङ्गखन्धोरिव राज राजते। () (सिलेस बन्धनं)
इमस्स भो सत्तसहस्ससम्मिता
यथा’मतज्झोहरणाभिलासिनो,
रसग्गसा सन्ति रसादनुम्मुखा
रसग्गसग्गी’त्य’भिधीयते ततो। ()
इमस्स’नुब्यञ्जनतारकाकुले
अनन्तरूपायतनम्बरो दरे,
विरोचतेबारसमीससिरिव
नरिन्दसीहस्सहनूपमाहनू। ()
इमस्स ताळिसतिदन्तपन्ति भो
पहूतजिव्हारथिकं चरन्तिया,
मनुञ्ञवाणिवनिताय तत्वते
पसत्थमुत्तावलिलीलमायतिं। ()
इमस्स जव्हावरकण्णिकावहे
मुखम्बुजे सच्चसुगन्धवासिते,
समप्पमाणा दसनावली सुभा
विभाति किञ्जक्खततीव भूपती। ()
इमस्स भो खण्डितसङ्खपण्डरा
द्विजावली निब्बिवरन्तरायतिं,
समुब्भवायुत्तिलताय तायति
मुखालवाळे मुकुलावलिस्सिरिं। ()
इमस्स पीणाननचन्दचन्दिका
सुसुक्कदाठावलि सच्चवादिनो,
पदिस्सते धम्मतळाककीळने
कताभिलासारिवहंसमालिनी। ()
इमस्स चानुत्तरधम्मदेसना-
तरण्यमालोललकाररूपिनी,
पहूतजिव्हा भवसागरा’यतिं
नरिन्द पारं जनता’वतारये। ()
इमस्स भो ब्रह्मसरोपमो सदा
सहस्सधा’यं करवीकरावतो,
मनोहरट्ठङ्गसमङ्गिसुस्सरो
ससोतकानं मणिकुण्डलायते। ()
इमस्स नीलं नयनुप्पलञ्चयं
निरूपमे रूपविलासमन्दिरे,
निरोपितं भो मणिसीहपञ्जर-
द्वयंव भासे कुसलेन केनचि। ()
इमस्स पाठीनयुगं’व दिस्सते
विसिट्ठरूपायतनापगासयं,
सुभं गवच्छापविलोचनोपमं
मणिप्पभं गोपखुमद्वयं सदा। ()
इमस्सा उण्णा भमुकन्तरुब्भवा
ळाटमज्झोपगता विरोचति,
यदत्थि सञझाघनराजिमज्झगं
ससङ्कहीनं ससिमण्डलं तथा ()
इमस्स उण्हीसकसीसलक्खणं
सधम्मरज्जिस्सरियं अनागते,
करियमानस्स हि चक्कवत्तिनो
दधाति उण्हीसकसिसविब्भमं। ()
इमस्स भुमिस्सर सुपक्पतिट्ठित-
पदङ्किते चक्कयुगम्हि दिस्सरे,
अरासहस्सानि च नेमिनाभियो
तिवट्टरेखा सिरिवच्छकादयो। ()
इमेहि बत्तिंसतिलक्खणेहि भो
असीत्यनुब्यञ्जनलक्खणेहि’पि,
समुज्जलन्तो पुरिसासभोत्ययं
भवेय्य बुद्धो भवबन्धनच्छिदो। ()
ससोतमापाथगताय तावदे
द्विजस्स वित्थारकथाय चोदितो,
अपुच्छि राजा किमयं समेक्खिय
अनागते ब्राह्मण पब्बजिस्सति। ()
कदाचि उय्यानगतो महापथे
जरारुजामच्चुविरूपदस्सनं,
विधाय निब्बिन्तमनो भवत्तये
तपोधनं पस्सिय पब्बजिस्सति। ()
इतिह वत्वान सकंसकं घरं
ततो’पगन्त्वा’द्धनिमित्तपाठका,
महल्लका’दानि मयन्ति सुनवो
तमानुपब्बज्जितुमोवदिंसु ते। ()
द्विजेसु वुद्धेसु मतेसु सत्तसु
अयंहि कोण्डञ्ञसमव्हयो सुधी,
महापधानं पुरिसासभो’धुना
करोति सुत्वा करुणाय चोदितो। ()
समानलद्धिहि कुलेसु तेसु हि
चतुहि विप्पेहि सह’न्तपञ्चमो,
अथो’रुवेलं उपगम्म पब्बजि
भविंसु तेपञ्चि’ध पञ्चवग्गिया। ()
कदाचि लद्धा परियन्तसागरं
इमं चतुद्दीपिकरज्जमत्रजं,
जितारिवग्गं विचरन्तमम्बरे
करोमि पच्चक्खमहन्ति चिन्तिय। ()
निमित्तरूपक्खिपथप्पवेसनं
निवारणत्थं तनिजराजसूनुना,
नराधिपो सो पुरिसेहि सब्बथा
दिसासु रक्खावरणं अकारयि। ()
अयं कुमारो यदि चक्कवत्तिवा
भवेय्य सम्बोधिपदं लभेय्यवा,
सकेकुले खत्तियबन्धवेहि सो
पुरक्खतोयेव चरिस्सतं इति। ()
कुमारनामट्ठपनम्हि वासरे
सहस्समत्तेसु कुलेस्व’सितिया,
अदासि पच्चेकजनो पटिस्सवं
पदातुकामोव विसुंविसुं सुते। ()
असेसदोसापगता सुखेधि ता
सुवण्णकुम्भोरुपयोधरो न ता,
अनेकधाती वरवण्णगब्बि ता
सपच्चुपट्ठापयि तङ्खणेपि ता। ()
तळाकतीरम्हि तरङ्गभासुरे
यथेव हंस्या कलहंसपोतकं,
महेसिया’ङ्के सयने सितत्थरे
सुवासरे भुपति पुत्तमद्दस। ()
अदिट्ठपुत्ताननपङ्कजा चिरं
लहुं परिक्खीणवयोगुणा इतो,
चुता’व मायाजननि निरामया
उपाविसि सत्तमवासरे दिवं। ()
महेसिमायाभगिनी तदा महा-
पजापतिगोतमिनामराजिनी,
निजं कुमारं भरणाय धातिनं
विधाय भारं पटिजग्गि तं सयं। ()
तदा’भवुं दीपसिखा जगन्तये
कलेबरो’भासलवेन सुनुनो,
विनट्ठतेजारिव रङ्गदीपिका
विमानदिपेसु कथावका’त्तनो। ()
विचित्तभुम्मत्थरणे अभिक्खणं
सजन्नुकेहा’चरि मन्दिरोदरे,
महावनस्मिं मणिवालुकातले
विजम्भमानोरिव सिहपोतको। ()
सुतस्स कीळापसुतस्स मन्दि रे
भमन्तबिम्बं मणिदप्पणोद रे
निबद्धमद्दक्खि चरन्तमम्ब रे
यथेव चक्कं रतनं महीभु जो। ()
तदङ्घिविञ्ञासवसेन भुमिया
वजन्तमङ्को’पनिधाय भुमिपो,
तदा’भिनिच्छारित मासभिं गिरं
इदानि मं सावय पुत्तमब्रुवि। ()
निबद्धमन्तोमणिवेदिकातले
मुखेन्दुबिम्बुद्धरणे पयोजयं,
सयं पलम्भेसि अमच्चसूनवो
वयेन मन्दो’पि अमन्दबुद्धिमा। ()
उळारसोकं पितुचित्तसम्भवं
तिलोकदीपो निजपुञ्ञतेजसा,
तमोपबन्धं भुवनो’दरुब्भवं
निराकरि बालरवी’व रंसिना। ()
विकिण्णलाजाकुसुमाकुलञ्जसे
वितानरङ्गद्धजनिब्भरम्बरे,
पुरे तहिं मङ्गलकिच्चसम्मतं
कदाचि रञ्ञो भवि वप्पमङ्गलं। ()
सुगन्धमालाभरणादिमण्डित-
पसाधिता कापिलवत्थवा नरा,
सकिङ्करा कम्मकरा’पि कप्पिता
ततो ततो सत्तिपतिंसु तं कुलं। ()
महच्चसेनायपुरक्खतोहिसो
उळारराजिद्धिसमुज्जलंततो
पयासिकम्मन्तपदेसमत्रजं
कुमारमादायपुरिन्ददोपमो। ()
छणम्हि तस्मिं मनुवंसकेतुनो
मनोरमं मङ्गलनङ्गलादिकं,
सुवण्णपट्टेहि परिक्खटंक महा-
जनस्स’पी रूपियपट्टछादितं। ()
विसालसाखाकुलजम्बुसाखिनो
विधाय हेट्ठा सयने महारहे,
निजं कुमारं सजनो जनाधिपो
समारही सम्पति वप्पमङ्गलं। ()
कुमाररक्खावरणायु’पट्ठिता
तमुस्सवं धातिजना विपस्सितुं,
अपक्कमित्वा बहि साणितो खणं
पमत्तरूपा विचरिंस्वि’तोचितो। ()
परिग्गहेत्वा’नमपान मासने
निसज्ज पल्लङ्क मलत्थ बन्धिय,
जिनङ्कुरो नीवरणेहि निस्सटं
विवेकजं झानमगाधबुद्धिमा। ()
विपस्स पुत्तस्सु’पवेसनं तहिं
दुमस्स छायाय निवत्ततं तथा,
पवन्दि राजा पटिहारिकाकथा-
पचोदितोपुत्तमुपेच्च तङ्खणे। ()
कलासु वुज्जासु च पुत्तमत्तनो
विनेतुकामो विनयक्खमं पिता।
पसत्थसत्थन्तरपारदस्सिनं
कदाचि विप्पाचरियं किरा’नयि। ()
समप्पितं तं गुरुनो करम्बुजे
सदेवलोकस्स गुरुं सगारवं,
महीसुरो सो जलबिन्दुना यथा
सुदुत्तरागाधमहोदधीरसं। ()
सवण्णभेदं सनिघण्टुकेटुभं
अथब्बबेदेनि’निहासपञ्चमं,
तिवेदमुद्देसपदेन दुद्दसं
तथा कलासिप्पतं निबोधयी। ()
अनञ्ञसाधारणपुञ्ञवासना-
विधूतसम्मोहविसुद्धबुद्धिनो,
समत्तविज्जा सकलाकला धिया
कलम्पि नालं बहुभासनेन किं। ()
न केवलं तस्स कलेबरं बहि
विभाति बत्तिंसतिलक्खणेहि भो,
भुसं तदब्भन्तरवत्थु दिप्पते
सुबुद्धसत्थन्तरलक्खणेही’पि। ()
तिलोचनस्सा’पि तिलोकचक्खुनो
अयं विसेसो नयनेहि दिस्सते,
ललाटनेत्तो पुरिमो नसोभति
परो’व अब्भत्तरञाणलोचनो। ()
अनुब्बजन्तो नवयोब्बनस्सिरिं
यसोपबन्धेन सके निकेतने,
पवड्ढि धीरो सकलं कलान्तरं
कलानिधी रंसिचयेनि’व’म्बरे। ()
उपड्ढगण्डाहितदाठिकाय सो
यसोधनो सोळसवस्सिको यदा,
कपोलफुट्ठञ्जनदानराजिया
करि यथा बालदसं व्यतिक्कमि ()
तदा नरिन्दो सुरमन्दिरो’पमं
उतुत्तयानुच्छविकं मनोरमं,
पयोजयित्वान पविणसिप्पिके
सुताय कारापयि मन्दिरत्तयं। ()
निसितसम्बाधतलं निवारित-
सरोनिलं फस्सितसिहपञ्जरं,
महिवतंसं नवभुमिकं घरं
बभुव रम्मं भुवि रम्मनामिकं। ()
ससिकर’म्भोधररावनिब्भर-
वितान मुग्घाटकवाटबन्धनं,
सुरम्मनामं हतघम्ममिन्दिरा-
निवासरम्मं भवि पञ्चभूमिकं। ()
अहिण्हसितुण्भगुणेहि पावुसे
सुखानुलोमं समसत्तभुमिकं,
सुफस्सिता’फस्सितसिहपञ्जरं
सुभं सुभं नाम निकेतनं भवि। ()
वयोनुपत्तस्स नरिन्दसुनुनो
उळारराजिद्धिविलासदस्सने,
कता’भिलासो जनको जनाधिपो
पदातुकामो निजरज्जसम्पदं। ()
वसन्ति चे योब्बनहारिदारिका
नरिन्दसन्देसहरेहि पेसयि
स साकियानं सचिवेहि सासने। ()
निवेदयुं योब्बनगब्बितस्स ते
नकिञ्चिसिकप्पायतन’न्तदस्सिनो,
सुतस्स दाराभरणाय धीतरो
कथन्नु दस्साम मयन्ति खत्तिया। ()
सुतेन तं राजसुतेन चोदितो
पिता चरापेसि पुरम्हि भेरियो,
मम’त्रजो काहति सिप्पदीपनं
इतोपरं सत्तमवासरे इति। ()
वरो कुमारो हि कुमारविक्कमो
कलापसन्नद्ध कलेबरो तदा,
विपस्सतं बन्धुजनानमोसरि
अनप्पदप्पो रणकेळिमण्डलं। ()
धनुद्धरो सो पठमं सके भुजे
सहस्सथामं ससरं सरासनं,
विधाय पोठेसि जियं वसुन्धरा-
विदारणाकारमहारवं रवि। ()
चतुद्दिसा’धरधनुद्धरा ममं
करोन्तु लक्खं निजखाणपत्तिया,
इतीह वत्वा सरवारणेन सो
अभुतपुब्बं सरसिप्पमाहरि। ()
चतुद्दिसायं चतुरो धनुद्धरे
ममे’कबाणेन हणाम’हं इति,
अकासि तददीपयमञ्ञथा’ब्भुतं
स चक्कवेधव्हयसिप्पदीपनं। ()
सरेहि वेण्या’यतयट्ठिरज्जुकं
सरेहि चा’रोहणमण्डपालयं,
सरेहि पाकारतळाकपङ्कजं
सरेहि वस्सं इतिसिप्पमाहरि। ()
महासत्तो लोकप्पभवमसमं सिप्पजातं जनानं
तदा संदस्सेसि मुदितहदया साकिया दारिकायो,
उपट्ठापेसुं ता सुरतिरतिसङ्गामचतुरा
सहस्सानं ताळिसतिपरिमिता नाटिका’सुं घरेसू। ()
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकलकविजन हदयानन्द दाननिदाने जिनवंसदीपे अविदूरेनिदाने लक्खणपटिग्गहण कुमारसम्भरणादि पवत्ति परिदिपो अट्ठमो सग्गो।
इति विहिते सति सिप्पदीपनस्मिं
तदभिमुखे’तरखत्तिया’तिसूरा,
अपगतमानमदाभविंसुमञ्ञो
(तरुणमिगिन्दमुखे)व मत्तदन्ति। ()
विजटित संसयबन्धनो पदातुं
सुमरिय देवदहम्हि सुपक्पबुद्धो,
नरपवरो निजधीतरं कुमारिं
सुविमल कोलियवंसकञ्जहंसिं। ()
तहिमथमन्तिवरेहि मन्तयित्वा
निखिलपवत्तिनिवेदनाय दूते,
पहिणि कविवाहमहे विधियतन्ति
तव तनुजेन ममञ्हि धीतुकञ्ञा। ()
वलयिततारमुपट्ठितो’दयं ते
हिमकरबिम्बमिवो’पविट्ठपीठं,
परिवुतमन्तिगणं पणम्म राजं
कपिलपुरोपगता तमत्थमाहु।
अथ पटिलद्धपटिस्सवेनु’दग्गा
पदयुगमञ्जलिपुप्फमञ्जरीहि,
सुमहिय तं पटिवेदयिंसु रञ्ञो
सकविसयं समुपेच्च राजदूता। ()
उभयकुलम्हि महीभुजा’ञ्ञमञ्ञं
पुनरपि मन्तिवरेहि मन्तयित्वा,
विसदमतीहि निमित्तपाठकेहि
नियमितमङ्गलवासरम्हितम्हा। ()
कनकवितानविनद्धहारिहारं
कुसुमसमाकुलहेमपुण्णकुम्भं,
तिदिवविमानसमानमुल्लसन्न-
रतनविचित्तविवाहमण्डपग्गं। ()
गहितवितानसितातपत्तकेतु-
द्धजमणिविजनिचरुचामरेहि,
पचुरजनेहि कतुपहारमग्गे
सुपरिवुतं चतुङ्गिरनिधजिन्या। (६)
विविधविभूसणभुसितत्तभावं
अभिनवपीनपयोधराभिरामं,
हरिसिविकाय यसोधरं कुमारिं
मणिखचिताय विधाय चा’नयिंसु। ()
वलयितमालतिदामहेममाला
परिमलभावितकुन्तलप्पवेणि,
विरळबकावलिमप्पविज्जुराजिं
जलधरमालमजेसि कोमलाय ()
निरवधिरूपनभोतलम्हि तस्सा
जनमनकुन्दविकासनं बभास,
कुटिलतरालककालमेघराजि-
जटितललाटतलद्धचन्दबिम्बं। ()
मिगमदकुङ्कुमगन्धपङ्कलित्तो
कुलवधुया तिलको ललाटमज्झे,
मकरधजेन निरोपितोरि’वा’सि
तिभुवनभुतजयाय पुप्फकेतु। ()
जननयनञ्जनरूपसम्पदाय
कुलमपदाय रराज निम्मदाय,
परमसिरिं सरुसीरुहाभिरामं
वदनमनङ्गसुवण्णदप्पणाभं। ()
मणिगणमण्डितकुण्डलेहि तस्सा
सवण्युगं घटितावगण्डभागं,
मनसिजसाकुणिकेन खित्तपास-
युगलमिवक्खिविभङ्गमानमासि। ()
सुविमलकन्तिपबन्धसन्दनत्थं
नयननदीनमुभिन्नमन्तराळे,
कनकपणाळिसमप्पिते’व ताय
वरवदनाय रराज तुङ्गनासा। ()
निरुपमरूपविलासमन्दिरस्मिं
सजवनिकानि’व सीहपञ्जरानि,
रुचिरविलासिनिया लसिंसु पम्भा-
वलिसहितानि सुनीललोचनानि। ()
कनककपालनिभं मनोभवस्स
विमलकपोलयुगं सिनिद्धकन्निं,
नवससिमण्डलपुण्डरीकसण्ड-
ससिरिमवरुन्धिमनोहराधराय। (६)
सुचरितपारमितालताय ताय
परिणतरागलताय भूलताय,
अधरयुगं तरुणङ्कुरद्वयं वा
किमिति वितक्कहतो’यमासि लोको। ()
कुलवधुया वदना’लवाळगब्भे
नवकलिकावलिफुल्लिते’वकिञ्चि,
सुमधुरवाणिलताय मन्दहास-
ज्जुतिधवलि दसनवलि रराज। ()
कुवलयनीलविलोललोचनाय
मुखकमला’लिकुलानुकारिनीभु,
नयनमयूखगुणेह’पाङ्गभङ्ग-
निसित्सरेहि अनङ्गचापरूपा। ()
कलरवमञ्जुगिरा तिवट्टराजि
घनकुचभद्दघटाय कम्बुगीवा,
मधुरगभीरविराव रङ्गलेखं
अजिनि सुवण्णमुतिङ्गभेरिसङ्खं। ()
अभिनवपिनपयोधरो’पधानं
सुखुमतरच्छविकोजवाभिरामं,
उरसयनं समलङ्कतं विया’सि
निजपतिसङ्गममङ्गलाय ताय। ()
कुचकनका’चलसम्भवाय नाभि-
कुहरतटाभिमुखाय कन्तिनज्जा,
छठारवलित्तयमिन्दिरोपमाय
अवहरि तुङ्गतरङ्गपन्तिकन्तिं। ()
मणिरसनागुणमन्थराय तस्सा
घनकुचभारकिसो किसोदराय,
हरिसिरिवच्छसुहज्जमज्झभागो
मदधनुमुट्ठिविलासमाहरित्थ। ()
सरसिजतन्तुपवेसनावकास
मवहरि पीनपयोधरन्तराळं,
निजगळभासुरहारनिज्झरेहि
कनकदरिमुखविब्भमं युवत्या। ()
अविकलरूपविलाससिन्धुवेला
विरलविलग्गिनियाक विसालसोणि,
परिहरि राजकुमारिकाय ताय
कुसुमसराभवभुमिभागसोभं। ()
कुलवधुया कमलामलाननाय
कुवलयकोमलनिलरोमराजि,
भुसमभिचुम्बि गभिरनाभिगब्भं।
कमलविवायतमत्तभिङ्गराजि ()
रुचिरतरोरुयुगं सुवण्ण रम्भा-
करिकरपीवरमिन्दिरोपमाय,
भजि मकरद्धजरङ्गमन्दिरस्मिं
हरिमयथम्भयुगस्सिरिं रमाय। ()
मदरयरूपरसद्वयं तुलाय
सुपरिमिताय चतुम्मुखेन तुल्यं,
निजमिहजानुयुगं पवाळपाति-
युगलविवासि अवम्मुखोपनीतं। ()
विसयवितक्कतमाकुलं युवत्या
मदनुपसङ्कमणे मनोविमानं,
जितमदमत्तमयूरकण्ठभूति
जलितपदीपसिखे’व चारुजङ्घा। ()
मणिमयनूपुरभासुरेहि तस्सा
चरणतलेहि पराजितानि थीनं,
मुखपदुमानिव सङ्कुचन्ति मञ्ञे
भमरभरम्बुरुहानि कञ्जनीनं। ()
करचरणङ्गुलिपल्ल’वग्गसाली-
जललवपन्तिनिभा’तिकोमलाय,
अभिनवतम्बनखावली बभूव
मकरधजस्स कते’व पुप्फपूजा। ()
सपरिजनो वनिताय ताय सद्धिं
मणिगणमण्डितमण्डपप्पदेसे,
दिनकरवंसधजस्स राजपुत्त-
स्सुपगमनं अपलोकयं निसीदि। ()
परिवुतबन्धुजनेहि राजपुत्तो
यथरिव देवगणेहि देवराजा,
सपदि तुरङ्गरथं समाहिरूळ्हो
तदभिमुखो यससा जलं पयासि। ()
तहिमुपगम्म ठितस्स मण्डपस्मिं
परिदहितु’त्तरसाटकेन तस्स,
हरिमणिमण्डनमण्डित’त्तभावो
हिमपटलेन हिमाचलो रिवासि। ()
मणिमकुटेन निवत्थकासिकेन
नरपतिसुनु सुमण्डितो रराज,
सुरभवनेन च खीरसागरेन
कनकसिणेरुगिरी’व निच्चलट्ठो। ()
नभसि समाकुलतारकावली’व
उरसि विराजिततारहारपन्ती,
नरपवरो पिवि ताय रूपसारं
अमतमिवा’यतलोचन’ञ्जलीहि। ()
तदहनि राजकुमारपुब्बसेल-
प्पभववराननचन्दमण्डलेन,
मुकुळितलोचननीलनीरजाय
अभविमनोकुमुदाकरप्पबोधो। ()
युवतयुवानमपेक्खतं जनानं
अनिमिसलोचननीलकन्तिगङ्गा,
रुचिरवधूहि विधूतचामरेहि
अनिलविलोलतरङ्गसालिनीव। ()
गगनतलोपरि तारकाकुलम्हि
युवयुवतीनवचन्दचन्दिकेव,
निचितसुवण्णकहापणे वरेजुं
अथमणिमण्डपवेदिकातलम्हि। ()
सकलकलाकुसलो’पगम्मविप्पा-
चरियगणो जयमङ्गलाय तेसं,
सुपरिसमापयि सब्बपुब्बकिच्चं
सपदि पवस्सि अखण्डलावुजट्ठि। ()
करतलतामरसेसु कुण्डिकाय
मणिखविताय पुरोहितो उभिन्नं,
सुभमभिसेकजलं निपातयं ते
पुनहिपयोजयि पाणिपीळणस्मिं। ()
सुरधनुविज्जुलते’व वारिवाहं
रथमभिरुय्ह गहीरमन्दघोसं,
परिवुतखत्तियबन्धवेहि तम्हा
कपिलपुरा’भिमुखाभवुं उभोत ते। ()
अथ समलङ्कतवीथिमज्झिगानं
विवटनिकेतनसीहपञ्जरट्ठा,
अनिमिसलोचनपङ्कजोपहारं
भूसमकरुं कपिलङ्गना पसन्ना। ()
गमनविलासमुदिक्खतं जनानं
रुचिरसिरोपहित’ञ्जलीहि भत्त्या,
मणिकलसप्पितपुप्फमञ्जरीहि
रचितमिवोभयवीथिपस्समासि। ()
तिखिणविलोचनबाणलक्खभावं
निरुपमरूपिनि कामिनीहि नीते,
पतित’नुरागसरेहियेव तासं
हदयविदारणमासि तप्फलं’व। ()
कथमपि कापिलवत्थवा अहेसुं
तदहनि निच्चललोचनुप्पलेहि,
कपिलपुरं तिदसालयावतिण्णा
तिदसगणा’व विपस्सनायु’भिन्नं। ()
तिदिवपुरा निजवेजयन्तनाम-
सुरभवनं’व सुजम्पती सुजाता,
कपिलपुरा पुनरागमिंसु तम्हा
पतिपतिनी निजराजमन्दिरं द्वे। ()
धरणिपतिसुतो पत्तरज्जाभिसेको
कपिलपुरवरे तेसु तिस्वालयेसु,
अपरिमितसुखं ताय बिम्बाय सद्धिं
सुचिरमनुभवि चन्दबिम्बाननाय। ()
विकचकमल (नन्दीमुखि) मञ्जुभाणी
तिविधवयसि दिब्बच्छरारूपसोभा,
अगमि खयवयं सा’पि बिम्बामहेसि
सरथ सरथ सङ्खारधम्मस्सभावं। ()
इति म्बेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकलकविजन हदयानन्ददाननिदाने जिनवंसदीपे अविदूरेनिदाने पाणिग्गहमङ्गलुस्सवपवत्तिपरिदीपो। नवमो सग्गो।
गुणमणिमणिमा सो देवराजा’व राजा
सुखमनुभवमानो वाजियानेन येन,
भमरभरितमाला मङ्गलुय्यानभूमि
तदवसरि कदाचि सालिनी (मालिनी) हि। ()
उपगतसमयो’ति बुज्झनत्थाय बोधिं
सुमरिय सुरपुत्ता बोधिसत्ते वजन्ते,
भवविरतिसमत्थं दस्सयुं मापयित्वा
जरसकटसरूपं जिण्णरूपंक विरूपं। ()
किमिदमितिहपुट्ठो जिण्णरूपं विपस्स
विमतिपरवसो सो सारथिं रूपसारो,
निजहदयनिधाने देवताचोदितस्स
निदहि धनमिवग्घं तस्सधम्मोपदेसं। ()
हरितनळकलापं मङ्गलुय्यानमग्गे
यथरिव’हिमुखट्ठा कुञ्जरि भञ्जमाना,
तथरिव’भिभवन्ती सब्बयोब्बञ्ञदप्पं
खरतरजरता सा अत्तपच्चक्खभूता। ()
मुखकुकवलयगब्भा भट्ठकिञ्जक्खसोभा
भवि कठिनजरारिखण्डदन्तट्ठिपन्ति,
कुटिलपलितजातं तञ्जराया’भिसेके
सिरसि रचितसेतच्छत्तसोभं बबन्ध। ()
अविरळवलियो ता जिण्णरूपस्स चम्मे
पभवबलवतेजोधातुवेगुट्ठिता’सुं,
तरलसलिलपिट्ठे सेय्यथापो’दधिस्स
तरलसलिलपिट्ठे सेय्यथापो’दधिस्स
पलयपवनवेगु’त्तुङ्गकल्लोलमाला ()
ठितमुपवनपन्थे वङ्कगोपाणसि’व
अनुजुकमुजुभुतं दण्डमोलुब्भ भुम्या,
निजतरुणविलासं लक्खमापादयन्तं
धनुमिव सगुणं तं रूपमद्दक्खि धीरो। ()
जिनिअजगरभोगे जिण्णनिम्मोकभारं
तिलकविबतचम्मं तन्तिरोजत्तभावे,
अपगतघनमंसो फासुकट्ठिप्पन्धो
अजिनितिरवलेपं कुड्डदारुप्पबन्धं। ()
विगतबलमदादिं विस्सवन्तं सरीरे
नव्हि वणमुखेहि गुथमुत्ताद्य’सूविं,
वलिविसमकपोलं कम्पमानुत्तमङ्गं
सुविसदमतिनो तं पस्सतो जिण्णरूपं। ()
भुवनमनवसेसं तस्सु’पट्ठासि सम्प-
ज्जलितमथ जराया’दित्तगेहत्तयं’व,
अहमपकि अनतीतो धम्ममेतन्ति वत्वा
भवनवनमगञ्छि जातियु’क्कण्ठितत्तो। ()
पुनरुपवनमग्गं ओगहन्तस्स रञ्ञो
सुखमनुभवनत्थं देवतामापयित्वा,
परपरिहरनीयं घोररोगावतिण्णं
अपरमपि विरूपं दस्सयुं व्याधिरूपं। ()
विसदमति विमत्या सक्यवंसेककेतु
किमिमिवपलिपन्नं वच्चपस्सावपङ्के,
पभवबलवदुक्खं तं पराधीनवुत्तिं
किमिदमिति पदिस्वा पाजितारं अपुच्छि। ()
वरमति वरधम्मं तेन सूतेन वुत्तं
अमतमिव पिबन्तो सोतधात्वञ्जलीहि,
अगमपि अनतितो ब्याधिधम्मन्ति तम्हा
निजभवनवनं सोपा’ग संविग्गरूपो। ()
तदुपवनविमानं वाजियानेन नाथे
वजति सति कदाचि मापयुं देवतायो,
सुणखकुललगिज्झादीहीवा खज्जमानं
नरकुणपसरीरं उद्धुमातं पठम्हि। ()
पभवकिमिकुलानं चालयं नीलवण्णं
वणविवरमुखेहि लोहितं पग्घरन्तं,
सकुणगण्वितच्छिं मक्खिकामक्खितङ्गं
सुमति मतसरीरं अद्दसा सारहीनं। ()
अभिगमि गमयन्तो भारतिं सारथिस्स
निजसवणयुगस्मिं हेमताडङ्कसोभं,
अहम्पि मरणं भो नातिवत्तोति वत्वा
वनमिव मिगराजा सक्यराजा विमानं। ()
पुनपि सपरिसो सो यानमारुय्ह भद्रं
कतिपयदिवसानं अच्चयेना’धिराजा,
कपिलपुरवरम्हा’नङ्गरङ्गालयाभं
तदुपवनमगञ्छि पञ्चबाणाभिरूपो। ()
गुणमणि मणिवण्णं पत्तमादाय पत्थे
पनससरसरागं वीवरंपारुपित्वा,
ठितमविकलचक्खुं निम्मितं देवताहि
सुमति समणरूपं बुद्धरूपं’व पस्सि। ()
तदहनि विबुधा’धिट्ठानतो भावनीयो
यतिपतिरिव सूतो अत्थधम्मानुसासि,
समणगुणमनेकादीनवं पञ्चकामे
तमवदि गमनस्मिं आनिसंसञ्च गेहा। ()
कुहनलपनमिच्छाजीवमोहाय कुच्छि-
परहरणसमत्थं मत्तिकापत्तमस्स,
कर कमकलगतं सो पारमीचोदितत्तो
विसदमति पदिस्वा सम्पसादं जनेसि। ()
विकसितकलिकालङ्कारमुद्दालसाल-
मिव समणविलासं चीवरोभासमग्गे,
नयनमधुकरानं भारमाधाय धीरो
निजमनसि जनेसि चीवरे सम्पसादं। ()
खणिकमरणदुक्खावट्टमाबाधरासि-
मकरनिकरभिमं तं जरावीचिवेगं,
भवजलधिमगाधं जातिवेलावधिं सो
अयमिव पटिपन्ना नित्तरेय्युन्त्य’वेदि। ()
समणवदनपीनच्चन्दबिम्बोदयेन
विकसितमनकुन्दो नन्दनुय्यानसोभं,
उपवनमभीगन्तुं सन्दनं चारये’ति
तदहनि मनुजिन्दो सन्दनाचारिमाह। ()
वलयितनळताळीतालहिन्तालपन्तिं
मलयजतरुजायासीतलं निम्मलापं,
उपवनमवतिण्णो नन्दनं वासवो’व
अकरि दिवसभागं साधुकीळं सराजा। ()
दससतकिरणस्मिं यस्स कित्तिप्पबन्ध-
सरदजलदराजिछादितस्मिं नभस्मिं,
उपरिसिरसि सेतच्छत्तसोभं भजन्ते
तदियचरणलक्ख्या’लङ्करि वापितीरं। ()
सरसिजवदनेहि हंसपीनत्थनेहि
कुवलयनयनेही नीलिकाकुन्तलेहि,
मधुमदमुदितालीनूपुरेभा’वरोध-
जनमिव रमणीयं ओतरि सो तळाकं। () (सिलेसबन्धनं)
वरयुवतिजनानं कुम्भगम्भीरनाभि-
विवरगहितवारि वापि सा रित्तरूपा,
घनथनजघनानं सङ्गमेने’तरासं
पुनरभवि कपपुण्णा पीतिविप्फारिनीव। ()
अभिनवरमणिनं जातुलज्जातुरानं
विमुखनयनमीने मीनकेतुपमेन,
उपवधितुमीवग्गे खित्तजालब्बिलासं
खणमवहरि रञ्ञा विद्धहत्थम्बुधारा। ()
नवजलकणिकालङ्कारवत्तारविन्दा
घनकुचकलहंसा केससेवालनीला,
पतिमथिततरङ्गाकिण्णसुस्सोणिवेला
सरसि सरसि’वा’सि तत्र कीळातुरे’का। ()
ससिरूचिरमुखीनं खोमवत्थन्तरीये
सनिकमपनयन्ते विचीहत्थेहि रञ्ञा,
रचितनयनकन्ती ब्यन्त गम्भीरनाभी-
सरसिजपरियन्ता नाळपन्तीरि’वा’सि। ()
नवजलकणिकालङ्कारवत्तारविन्दा
घनकुचकलहंसा केससेवालनीला,
पतिमथिततरङ्गाकिण्णसुस्सोणिवेला
सरसि सरसि’वा’सि तत्र कीळातुरे’का। ()
ससिरुचिरमुखीनं खोमवत्थन्तरीये
सनिकमपनयन्ते विविभण्थेहि रञ्ञा,
रचितनयनकन्ती ब्यन्त गम्हीरनाही
सरसिजपरियन्ता नाळपन्तिरि’वा’सि। ()
पुनरपि कुचकुम्भञ्चन्दहारेनिवा’पे
निजगळपरिमाणे सन्निमुग्गङ्गनानं,
मलिनकमलिनी सा लोचनेहा’ननेहि
अभवि भमरभार’म्भोजसण्डा’कुले’च। ()
मधुमदमधुपेहि गीयमानेहि विचि-
भुजसतपहटाहि सोणिभेरीहि थिनं,
ललितकमलसीसे नच्चमानिन्दिराय
अजिनि जलजिनी सा दिब्बसङ्गीतसालं। ()
तुहिनकरमुखीनं तन्तळाक’न्तलिक्खे
सुललितभुजवल्ली विज्जुलेखाभिरामा,
कुवलयवनराजि नीलजीमुतराजि
पतिनयनमयूरे कीळयन्ती रराज। ()
फुटकुवलयहत्थं राजभंसेहि खित्तं
विविधमधुपभुत्तं धम्मवेलातिवत्तं,
यथरिव गणिकं तं कञ्जनिं सो जनिन्दो
तदहनि परिभुत्वा’मन्दमानन्व्दमाप। () (सिलेसबन्धनं)
चरण’नुवजमानब्बीचिसङ्खोभतीरं
जहति सति तळाकं सावरोधे नरिन्दे,
सरसिविरहिनीसंरुद्धनिस्सासरूपो
मुदुसुरभिसमीरो मन्दमन्दं पवायि। ()
परिभवि रविबिम्बं तङ्खणत्थाचलट्ठं
तहिमुपलतलट्ठो भानुवंसेकभानु,
अथ सरसिवधूनं किञ्चिसङ्कोवितानि
सरसिजवदनाति सोकदीनानिवा’सुं। ()
असितनभसि सञ्झामेघमालाविलासं
अभिभविय निसिन्ने तत्र सक्याधिनाथे,
तुवटमुपगता तं कप्पका’नेकवत्था-
भरणविकतिहत्था भूपतिं भूसणत्थं। ()
रविकुलरविनो खो धम्मतेजाभिभूतो
सुरपति सुरपुत्तं विस्सकम्माभिधानं,
सपदि पहिणि सम्मा दिब्बवत्थादिना भो
तिभुवनसरणं तं भूसयस्सू’ति वत्वा। ()
गहितमनुजवेसो सो’पसङ्कम्म सीसे
सुखुमपटसतेही वेठनञ्चा’पि दत्वा,
मणिकनकमयेहि भूसयि भूसणेहि
तदहनि भवि सक्को देवराजा’व राजा। ()
तिमिरहमरभार’क्कन्तपाचीनपस्सं
मुकुलितसतसञ्झामेघपत्तावलीनं,
गगनतलतळाकाधारमन्दारनाळं
कमलमकुलसोभं भानुबिम्बं बबन्ध। ()
पहिणि पितुनरिन्दो सासनं ताव तस्स
निजतनुजकुमारु’प्पत्तिमारोचयित्वा,
पमुदितभदयो सो लेखणालोकनेन
अवदिति मम जातं बन्धनं राहुजातो। ()
तदहनिपितुरञ्ञा वुत्तवाक्यानुरूपं
तहिमखिलपदत्थं सद्दसत्थक्कमेन,
करहची मनुजिन्दो अय्यको सङ्गहेत्वा
अवदिति ममतत्ता राहुलोनामहोतं। ()
वनसुरवनितानं लोचनिन्दीवरेहि
महितसिरिसरिरो भद्रमारुय्ह यानं,
सभवनमभिगन्तुं ओसरि नागरानं
सुविमलनयनालीतोरणाकिण्णवीथिं। ()
विवटमणिकवाटो’पन्तिकट्ठा विमाने
जितसुरवनिता’सि या पितुच्छाय धीता,
नयनकरपुटेहि रूपसारं निपीय
समितरतिपिपासा सा किसागोतमी थी। ()
जितमनसिजरूपं ईदिसं येसमत्थि
तनुजरतनमद्धा निब्बुता सा’पि माता,
पितुजगतिपती सो निब्बुतो सीतिभूतो
निजपियभरिया’पि निब्बुता’त्ये’वमाह। ()
हदयगतकिलेसे निब्बुते वूपसन्ते
यतिपतिरिव दिट्ठो निब्बुतो सो’हमस्मि,
इति वरमति सुत्वा ताय गाथं सुगीतं
विविधनयविभत्तं तप्पदत्थं अवेदि। ()
अहमितिपदमस्सा निब्बुतिं सावितो’स्मि
सुमरिय गरुभत्या ताय लक्खग्घमग्गं,
धवलकिरणभारं भासुरं हारिहारं
पहिणिय भवनं सो पाविसि सावरोधो। ()
मयमिव वरबोधिं बुज्झमानस्स जातु
मनसि वुपसमे’ति तुय्हमेकादसग्गि,
उपगमुमुपसन्तिं व्याकरोन्ती’व ताव
अपरदिसि विनद्धा’नेकसञ्झाघनाली। ()
अतुलधवजछत्तं धोतमुत्तावलीहि
वलयितमिव रञ्ञो तस्स सिहासनस्मिं,
उदयसिखरिसीसे तावतारावलीहि
परिवुतमतिसोभं चन्दबिम्बं बहास। ()
घनतरतिमिरेहा’वत्थरत्तेहि लोके
मसिमलिनविलासं तङ्खणे दस्सयन्ति,
रजनिकरकरेहि विप्फुरत्तेहि फीता
कतनवपरिकम्मे’वा’सि सा राजधानि। ()
हिमकरकरभारक्कत्तरत्तन्धकार-
गलिततिमिरलेखाकारमावी करोन्ति,
फुटकुमुद वनेसु चासिकुन्दाटवीसु
सुमधुर मधुमत्ता भिङ्गमाला पमत्ता। ()
जितसुरपतिवेसो धम्मचिन्तापरो सो
जलित मणिपदीपालोकभिन्नन्धकारे,
निजसिरिभवनस्मिं हेमसीहासनस्मिं
नचिर मभिनिसज्जी पञ्चकामे विरत्तो। ()
सपदि तुरियहत्था नीलजिमुतकेसा
कुवलयदलनेत्ता चन्दलेखाललाटा,
विकचकमलवत्ता मेखलाभारसोणी
कुचहरविरळङ्गी चारुवामोरुजङ्घा। ()
कुमुदमुदकपोला कुण्डलोलम्बकण्णा
अविवरदसनालिमालतीदामलिला,
कनकरतनमालाभारगीवा, भिरामा,
अभिनववनितायो नच्चगीतेसु छेका। ()
रहदमिवपसन्नं निच्चलासिनमिनं
सुमतिमुपनिसिन्नं संवुतद्वारुपेतं,
तमभिरतिनिरासं बुद्धभावाभिलासं
अभिरमयितुकामा ओतरुं रङ्गभूमिं। ()
मणिमयवसुमत्या पादसङ्घट्टनेन
कनकवकलयघोसं काचि निच्छारयन्ती,
चलकिसलयलीला अङ्गुलि चालयन्ति
अनुलयमभिनच्चुं हेमवल्लीविलासा। ()
नरपतिमुखबिम्बंक लक्खमापादयन्ती
नयनखरसरानं रङ्गसङ्गामभूम्या,
जितकलरववाणी काचि रामा भिरामा
सवणसुभगगीतं गायमाना विभासुं। ()
जितसुरललनायोकावि पञ्चङ्गिकानि
तदहनि तुरियानि वादयुं लोलपाङ्गा,
सवणमधुरवीणा भेरिनादेहि तासं
गगनतल मिवा,सि पावुसे रङ्गभूमि। ()
वरमति रमणीनं तं महाभूतरूप-
प्पभवमिवविकारं नच्चमद्दक्खि तासं,
विसमभवकुटीरे राजरोगातुरानं
असुनितुरियरावं गीतमट्टस्सरं,व। ()
भुसमनहिरतो सो नच्चगीतेसु तासं
सिरिसयनवरस्मिं सीहसेय्यं अकासि,
इतिगहितविहेसा लद्धनिद्दावकासा
सपदि मदनपासा ता निपज्जिंसुनारी। ()
सहकुमुदिनिया सो सुत्तमत्तप्पबुद्धो
निजसिरिसयनस्मिं सन्निसिन्नो रजन्या,
गहिततुरियभण्डे तत्थतत्थो, त्थरित्वा
युवतिजनमपस्सि दळ्हनिद्दाभिभूतं। ()
अनिलचलकपो ला काचि लालं गिलन्ते
गलितबहळखे ळा काचि खादन्ति दन्ते,
भगमपगतचो ळा काचि संदस्सय न्ने
खलितवचनमा ला काचि यंयं लपन्ते। ()
खिपितमपि करोन्ती काचि कासन्तिकाचि
इति पचुरविकारं निस्सिरिकं असारं,
भवनमनवसेसं तस्सु, पट्ठासि दळ्हं
नरकुणपविकिण्णं आमकाळाहणंव। ()
तदहनि तिभवं चा,दित्तगेहत्तयं,व
सुमरिय वतभो, पस्सट्ठमोपद्दुतं भो,
इति परममुदानं कवत्तयं तब्बिमुत्या
मनसि पुरिससूरो सूरभावं जनेसि। ()
सुरतचतुररामारक्खसिवासभूते
सिरिभवनवनस्मिं मोहयन्तम्हि बाले,
अलमिति मम वासो हन्द निक्खम्म तम्हा
तिभवभयविमुत्तिं एसयिस्सामहं,ति। ()
उपकमिय विमानद्वारमुम्मारुपन्ते
सयनुपरि निपन्नं छन्नमुट्ठापयित्वा,
तमवदि अभिगन्तुं कप्पयित्वं, नयेति
पबलजवबलग्गं वाजिराजं सराजा, ()
गतसति हयसाळं तङ्खणे छन्नमच्चे
सकपतिगमनत्थं एसमं कप्पनत्थो,
अगमिति सहजातो कत्थको वाजिराजा
अकरि विपुलहेसारावमानन्दभारो। ()
पविसिय सिरिगब्भं तेलदीपुज्जलन्तं
रतनखचितमञ्चे गन्धपुप्फाभिकिण्णे,
धरणिपतिनिपन्नं हेमबिम्बोपमानं
निजतनुजकुमारं पस्सिबिम्बायसद्धिं। ()
यदि अहमपनेत्वा देविया हत्थपासं
मम तनुजकुमारं अङ्कमारोपयामि,
वदनजितसरोजा राजिनी वुट्ठहित्वा
वनमहीगमनं मे वारये दुन्निवारं। ()
तनुजमुखसरोजं बुद्धभूतो समानो
नयनमधुकरानं जातु काहामिभारं,
सुमरिय चरणं सो उद्धरन्तो,व मेरुं
अवतरि भवनम्हा उक्खिपित्वा पवीरो। ()
कुवलयदलनेत्तञ्चन्दमम्होजवत्तं
मदनरथरथङ्गाकारसुस्सोणिभारं,
कथमवतरि बिम्बानामदेविं पहाय
नरपति भवनम्हा हेमबिम्बाभिरामं। ()
मरकतपटिमाभं सम्भवं सक्यवंसे
समुपचितसुपुञ्ञं लक्खणाकिण्णगत्तं,
पजहिय सुकुमारं राहुलाख्यं कुमारं
कथमवतरि पादमन्दमुक्खिप्प धीरो। ()
रिपुगजमिगराजं जम्बुदीपग्गराजं
तदहनि पितुराजं पुत्तसोकण्णवम्हि,
कथममितदयो सो निद्दयो पक्खिपित्वा
अवतरि भवनम्हाक उद्धरित्वान पादे। ()
सकलपथविचक्कं चक्कवाळावधिं सो
अभिविजिय असत्थो सत्तमे वासरम्हि,
नरहरि कतपुञ्ञो चक्कवत्ति अहुत्वा
कथमवतरि तम्हा उक्खिपित्वान पादे। ()
अवतरिय विमाना अज्ज मं तारयत्वं
त्वमपितिभवतो)हं उत्तरेय्य’न्ति वत्वा,
तमभिरुहि जनिन्दो वाजिराजिन्द’मट्ठा-
रसरतनपमाणं धोतसङ्खावदातं। ()
पवनतुरितवेगो कन्थको वाजिराजा
यदहनि पदसद्दं चा’पि हेसं करेय्य,
ननु सकलपुरं सो याति अज्झोत्थरित्वा
तदहनि कतसद्दं वारयुं देवतायो। ()
करकमलतलेसु देवतानिम्मितेसु
पनिहितपदवारं अस्स मारुय्ह धीरो,
लहुमुपगमि छन्नं वालधिं गाहयित्वा
थिरपिहितकवाटद्वारपाकारुपन्तं। ()
यदि पिहितकवाटुग्घाटनं ना’भविस्सा
हयवरमपि छन्नामच्चमादाय सोहं,
असरि पुरिससिहो उप्पतेय्यन्ति अट्ठा-
रसरततपमाणु’त्तुङ्गपाकारचक्कं। ()
तथरिव हयराजा छन्ननामो च मन्ती
वीरियबलसमङ्गी चीन्तयुं तावदेव,
विवरि तदधिवत्था देवता चोदितत्ता
पुरिसदससतेनु’ग्घाटियं द्वारबाहं। ()
मम विसयमसेसं एससिद्धत्थनामो
अभिभविय सुबोधिं जातु बुज्झिस्सतीति,
अथ सुमरिय मारो पापिमा’तीवकुद्धो
पटिपथमुपगञ्छि निक्खमित्वा विमाना। ()
तुरितमहिवजन्ते मारवेरिम्हि मारो
असितनभसि ठत्वा इत्थमारोचयित्थ,
वरपुरिस इतो खो सत्तमे वासरम्हि
त्वमहिविजिय लोकं हेस्ससे चक्कवत्ती। ()
सुखमनुभवमानो चक्कवत्ती भवित्वा
घरमधिवस चक्कं वत्तयं यावजीवं,
अमितमति तुवं मा निक्खमस्सू’ति मारो
अभिगमननिसेधं कातुमिच्चानुसासि। ()
नमुविलपितवाचं सोतधात्वञ्जलीहि
सविसमिव पिबन्तो तं तुवं को’सि पुच्छि,
पवनपथठितो’हं इस्सरो देवतानं
नरवर वसवत्ती पापिमा’त्ये’व माह। ()
सुरनरसरणो सो निब्भयो दिब्बचद्द-
रतनजननमद्धा मारजानामह’न्ति,
पटिवचनमदासि मादिसो दुप्पसय्हो
भवति दससहस्सेहा’पि तुम्हादिसेहि। ()
यदि मनसि सिया ते कामदोसब्बिहिंसा-
पभुतिपरिवितक्को तावजानाम’हन्ति,
पटिघपरवसो सो किञ्चिओतारपेखो
अनुपदमनुबन्धि तस्स छायायथेव। ()
पुनरभिवजतोवा’साळ्हिया पुण्णमाय
कपिलपुरविभूतिं दट्ठुकामम्हि जाते,
वसुमति परिवत्ती दस्सयि अस्सरञ्ञो
पुरवरभिमुखट्ठो चेतियट्ठानभुमिं। ()
सपदि दससहस्सिचक्कवाळेसु देवा
तिभुवनसरणस्सा’रक्खणे व्यावटासुं,
मणिकनकमयेहि दण्डदीपादिकेहि
अनिमिसतनये’के मग्गमालोकयिंसु। ()
सुरभिकुसुमदामोलम्बमानब्बितान-
कनककलससेतच्छत्तकेतुद्धजेहि,
तदहिगमनमग्गं देवता’लङ्करिंसु
भुवनकुहरमासि पुप्फपूजाभिरामं। ()
गगनमसनिघोसच्छन्तमेवट्ठसट्ठि-
तुरियसतसहस्सारवविप्फारमासि,
महितसुरभिपुप्फाकिण्णमग्गावतिण्णो
अतुरितमभिगन्त्वा योजनन्तिंसमत्तं। ()
विमलसलिलपुण्णं फेणमालाभिकिण्णं
विकचकमलराजिं तुङ्गकल्लोलराजिं,
ससिरतरसमीरं वाळुकाकिण्णतिरं
समुपगमि अनोमानामगङ्गं सवीरो। ()
असितमणितलाभा छन्न का नामिका’यं
इति वरमति पुच्छि सो अनोमानदीति,
तमवदि यदि तीरे एत्थ’हं पब्बजेय्यं
अतिविय सफखला मे सा अनोमासिया’ति। ()
रविकुलतिलको सो पण्हिया वाजिराजं
सजवमददि सञ्ञं ताय अट्ठोसभाय,
सुविमलसलिलाया’नोमगङ्गाय तीरे
तरणिरिव ठितो’सि उप्पतित्वा तुरङ्गो। ()
सितपुलिनतलट्ठो तिण्हधारा’सिहत्थो
विसदमति समोळिं चूळमादाय दळ्हं,
अलुनि सिरसि सेसा द्वङ्गुला नीलकेसा
न तदुपरि परूळ्हा दक्खिणावत्तयिंसु। ()
अभवि तदनुरूपं दाठिका मस्सुचा’पि
अयमुपरि सचा’हं ठातु बुद्धो भवेय्यं,
नभसि खिपि सिखं तं इच्चधिट्ठाय धीरो
परिभविय ठिता सा मेघमालाविलासं। ()
सपदि सुरपुरम्हा देवराजाभि’गन्त्वा
तमभिहरिय चूळं चारिचङ्गोटकेन,
रतनमयमुळारं चेतियं मापयित्थ
सुरगणमहनीयं तत्र चूळामणिन्ति। ()
विधिरभवि सहायो यो घटिकारनामो
अददि समणकप्पंक सो कपरिक्खारमस्स,
गहितसमणवेसो पुब्बबुद्धा’व नाथो
नभसि खिपि निवत्थं साटकं संहरित्वा। ()
तमभिहरिय दुस्सं पक्खिपित्वा समुग्गे
रतनमयमतुल्यं योजनद्वादसुच्चं,
अकरि परहितत्थं ब्रह्मलोकेक विधाता
मकुटमणिमरिचीचुम्बियं चेतियंसो। ()
पितुनरपतिनो त्वं भुसणादीनि दत्वा
इति मम वचनेना’रोग्यमारोचयस्सु,
सचिवमनुपलब्भा’ दानि पब्बज्जितुं ते
पहिणि हयसहायं ओवदित्वान छन्नं। ()
पटिपथमवतिण्णो गन्तुकामो सरट्ठं
धरणिपतिवियोगा सोकनिब्बिद्धगत्तो,
तुरगपति चवित्वा कन्थको देवपुत्तो
भवि कनकविमाने तङ्खणेतावतिंसे। ()
सकलवनसुरानं अञ्जलिमञ्जरिहि
महितञ्चरणपीठो येन पब्बज्जितो सो,
तदवसरिअनोमानामनज्जा समीपे
वनमनुपियनामं अम्बरुक्खाभिरामं। ()
सो निक्खम्म अभिन्नखत्तियकुला नेक्खम्म धम्मालयो
भोगक्खन्धमुळारचक्करतनं उच्चारभारं विय,
ओहाया’नुपियम्बनामविपिने सत्ताहमज्झावसं
पब्बज्जापटिलाभसम्भवसुखं वेदेसि बुद्धङ्कुरो। ()
इति मेधानन्दाभिधानेन यतिना विरचिते सकल कविजन हदयानन्द दाननिदाने जिनवंसदीपे अविदूरे निदाने महाभिनिक्खमन पवत्तिपरिदीपो दसमो सग्गो।
मन्दानिलेरिततरुसण्डमण्डिते
तस्मिं तपोवनगहणे तपोधनो,
भुत्वा (पभावति) वनदेवता यथा
दिब्बं सुखं सुखमनगारियं ततो। ()
यो सेनियो नरपति मागधो तदा
यस्मिं पुरे वसति पुरङ्गभासुरे,
राजग्गहं तमहिपवेसनत्थिको
अद्धानमोसरि समतिंसयोजनं। ()
चक्कङ्कितस्सिरिचारणो सुसञ्ञमो
दीघञ्जसं वसि तदहेन खेपयं,
राजग्गहं कपुरवरमिन्दिरालयं
सम्पाविसि जितगजराजगामि सो। ()
इन्दासुधावलिवलयिकतो महा-
मग्गम्हि जङ्गम्मणिपब्बतोरिव,
खत्तिंसलक्खणसमलङ्कतो महा-
वीरो तपोनिधि युगमत्तदस्सनो। ()
बोधापयं बुधजनमानसम्बुजे
अव्हापयं पथिकजन’क्खिपक्खिनो,
विम्हापयं निजसिरिया सदेवके
तस्मिं पुरे चरि सपदानचारिकं। ()
पिण्डाय गच्छतिसति रूपदस्सन-
पब्यावटा’खिलजनताय गोतमे,
सङ्घोभिता’सुरमिसरेहि सा पुरि
पत्ते यथेव’सुरपुरि पुरिन्ददे। ()
खत्तिंसलक्खणसुरचापभासुरे
रूपम्बरे वरपुरिसस्स गच्छतो,
लोकस्स लोचनसकुणावलितदा
अन्तं नपापुणि परिसङ्कमन्तीपि। ()
मञ्जीरपिञ्जरकर कन्धरामणि-
केयूरभासुरचरणा सिरिमतो,
सीमन्तिनी परमसिरिं विपस्सितुं
धाविंसु निज्जितकलहंसकामिनी। ()
नारिजना महितुमिवा’भिगच्छतो
रूपिन्दिराय’ निमिसलोचनुप्पले,
धम्मिल्लवेल्लितभुजचम्पकावली
धाविंसु पीवरकुचहारपीळिता। ()
निस्सासिनी समजलबिन्दुचुम्बित-
वत्तम्बुजा सिथिलितकासिकम्बरा,
काचित्थियो समणमुदिक्खितुं पथे
धावन्तियो किमुपतिसङ्किया’भवुं। ()
उग्घाटिता’सितमणिसिहपञ्जरा
रामापसारितवदनम्बुजाक वसिं,
दट्ठुं पभुजनभवनेसु तङ्खणे
मन्दाकिनिसरसिविलासमाहरुं। ()
उच्छङ्गतोपतितसुता’भिरूपिनो
रूपप्पलम्हितहदयाक पूरीवधू,
पस्सन्तियो पथिकजनस्सहत्थगे
नाकंसु किं अधिकरणा’धिरोपणं। ()
एके जना यतिपतिरूपदस्सन-
कोतुहळा सकपटिभानमब्रवुं,
सीमन्तिनी मनकुमुदानि बोधयं
पत्तो’त्य’यं पकतिनिसापतीनुखो। ()
सुत्वान तं सकलकलान्तरोपगं
बिम्बं तदङ्कितहरिणङ्कमम्बरे,
तुम्हे नपस्सथ हिमरंसिनो इति
गब्बाभिजप्पितवचना’परेजना। ()
अच्छेरपङ्कजविसरानि चिन्तिय
सञ्चुम्बितुं पुरललनानन’म्बुजे।
वेरोचनो इधुपगमा विरूपिमा
इच्चब्रवुं पुनरनिसम्मकारिनो। ()
सुत्वान तं गगनतलङ्गने’धुना
वेरोचनस्स’भिचरतो नपस्सथ,
चण्डातपं थिरपरिवेसमम्बुज-
पाणिन्ति गज्जितवचना’परेजना। ()
उत्तुङ्गमन्दिरमणिचन्दिकातले
दिब्बच्छरानिभरमणिहि वञ्चितो,
एया’मरावतिनगरिति चिन्तिय
सक्को चरे ननु सकवादमपक्पयुं। ()
सक्कस्स दानवविजया’भिलासिनो
पाणिम्हि दिस्सति वजिरायुधं खरं,
संविज्जरे दससतलोचनानि’पि
नोतादिसो अयमिति तब्बिपक्खिनो। ()
या सालवत्य’धिवचना’भिरूपिनी
सञ्चोदितो जितगिरिजाय ताय हो,
केलासपब्बतनिभपण्डवाचल-
ञत्तं वजं अयमितिइस्सरो’ब्रवुं। ()
तुम्हे नपस्सथ परमिस्सरस्स किं
नग्गत्तनं पसुसयनो’पवेसनं,
पाणिं कपालकमधिकक्खिमण्डलं
इत्थं पवेदितवचना’परेजना। ()
एसा’वलम्बितपुरखीरनीरधिं
लक्खिं समेक्खिय निजलक्खिसंसयो,
पीतम्बरं परिदहिय’ञ्जसे चरं
नारायनो इति मतिमप्पयुं सकं। ()
नारायनो कुवलयनीलविग्गहो
कोपन्तरो’रगसयनिन्दिराधनो,
चक्कायुधो’ल्लसितकरो’तिवामनो
तब्बादमद्दनचतुरे’तरे जना। ()
वेदत्तयं विबुधजनानमानने
स्व’ज्झायतं वसतिनुखो सरस्सती,
सञ्जातसंसय जटितो पितामहो
तस्सागवेसनपसुतो’त्यु’दीरयुं। ()
सुत्वान तं सरसिजयोनिनो सदा
पाणिम्हि विज्जति वरमत्तपोत्थकं,
चत्तारिचाननपदुमानि दिस्सरे
गच्छं अयंपन पुरिसो नतादिसो। ()
सुद्धोदनव्हयवसुधाधिप’त्रजो
बुद्धो भविस्सति इति वेदकोविदा,
कोण्डञ्ञभुसुरपमुखा द्विजा तदा
पब्याकरुं तनु बहुभासणेन किं। ()
उक्कण्ठितो सकभवना महामती
निक्खम्म सत्तमदिवसोति विस्सुतो,
आपाथगं निजसवणञ्जलिहि भो
तं ब्यप्पथं नपिवथ किं यथामतं। ()
वेदागतं वरपुरिसङ्गलक्खणं
देहम्हि विज्जति समणस्स गच्छतो,
अन्धा’व भो अपगतरूपदस्सना
तुम्हे’पि किं तलहथ रूपदस्सनं। ()
निक्खम्म छड्डितविभवो महाकुला
सुद्धासयो सुगहिय पत्तचीवरं,
पब्बज्जिया’नहिरमितो भवत्तये
अत्थाचरं अनुघरमञ्जसे’धुना। ()
सुद्धोदनावनिपतिनो वरोरसो
एसो समुज्जलसतपुञ्ञलक्खणो,
व्यापारितो कुसलबलेन बोधिया
होते’व गोतमसमणो नसंसयो। ()
दिस्वा तपोधनमहियन्तमञ्जसे
ये मानवा सकसकवादमप्पयुं,
तब्बादबन्धनविनिवेठना परं
इच्चाहु पण्डितपुरिसा यथावतो। ()
दुता तदा सुरसि समप्पितञ्जली
रञ्ञो तमच्छरियपवत्तिमाहरुं,
अद्दक्खि भुपति चरमानमञ्जसे
पिण्डाय’थब्बिवरिय सिहपञ्जरं। ()
ना गो सिया पठमिनिमुज्जनं क रे
यक्खो सिया सहयमदस्सनं क रे,
दे वो सिया गगनतलङ्गणञ्च रे
पोसो सिया यदि पटिलद्धमाह रे। ()
दूतेनु’सासिय मगधाधिपो इति
वीमंसितुं पकतिमनङ्गहङ्गिनो,
पाहेसि ते पदमनुगम्मु’पागमुं
सद्धिं महासमणवरेन पण्डवं। ()
विक्खालयं मुखकमलं कुले कुले
भिक्खाटनेन’ भिहटमिस्सभोजनं,
लद्धा जिगुच्छिय वसि पण्डवाचल-
च्छायाय मारभि सुनिसज्ज भुञ्जितुं। ()
भत्तम्ही कुक्कुरवमथूपमे मुहुं
अन्तोदरं पविसति धीमतो सति,
अन्तानि बाहिरकरणानि’वा’भवुं
तंखो सही वसिसनिसम्पजञ्ञवा। ()
पब्बज्जितं सुगहितपत्तचीवरं
दिस्वा रतिं पजहिय राजभोजने,
सिद्धत्थ नो त्वमभिगमित्थ अत्तना
अत्तानमोवदिय पभुञ्जि भोजनं। ()
दूतेहि चोदितहदयो दयाधनो
सो मागधो नरपति तेन पाविसि,
येना’सि पण्डवगिरि भद्रवाहनं
आरुय्ह दस्सनरसघेधलोचनो। ()
अञ्ञाय साकियकुलसम्भवं वसिं
राजा पसिदिय अरिये’रियापथे,
मा काहसे सख इति दुक्करं खरं
रज्जेन तंनरपवरं पवारयि। ()
रज्जेन किं तव चतुरण्णवावधिं
रज्जं निजं पजहिय आगतस्स मे,
बोधिं पबुज्झिय पठमं तथासति
आगच्छतं मम विजितन्त्य’वोच नं। ()
दत्वा पटिस्सवमथ भुमिभत्तुनो
लोकस्स लोचनमणितोरणाकुले,
दीघञ्जसे वसि ठपितङ्घिपङ्कजो
आळाराकं इसिपवरं उपाविसि। ()
पत्वान किं कुसलगवेसि सो वसि
आळारकं विरजमुळारझायिनं,
इच्छामहन्ति’सि तव सन्तिके’धुना
धम्मं समाचरितुमिधागतो ब्रुवि। ()
सुत्वान तं ततियमरूपिकं वसि
झानं वियाकरि पटिलद्धमत्तना,
खिप्पं तपोनिधिपगुणं अकासि तं
धम्मं सकाचरियनया’वलम्बिय। ()
ना’यं वसि तनुतरसद्धया ममं
धम्मं सयं समधिगतं वियाकरे,
गोसामिको यथरिव पञ्चगोरसं
अद्धाफलं अनुभवतीति तिन्तिय। ()
कालाम द्वे अधिगतझानसम्भवं
त्वं यावतासुख मनुभोसि मं वद,
पुट्ठस्स तस्सि’ति नचकिञ्चि भावियं
आकिञ्चनं अवच अकिञ्चनालयो। ()
संविज्जरे ममपकि इमस्सि’वे’सिनो
सद्धासतीवीरियसमाधिबुद्धियो,
एवं वितक्किय नचिरं कतुस्सहो
झानं लभी ततीयमरूपिकं वसी।
यं खो तुवं विहरसि झातमपक्पितो
सम्पज्ज सम्पति विहरामहन्ति तं,
आळारि’सि वरपुरिसेन सावितो
लाभा’वुसोत्यवच सुलद्धमावुसो।
जानामि पावचनमहं यथा तुवं
जानासि पावचनमहं यथा तुवं,
त्वं तादिसो अहमपि यादिसो भवे
त्वं यादिसो अहमपकि तादिसो भवे।
एहा’वुसो समण मयं उभो जना
काहामि’तो परिहरणं गणस्सि’दं,
वत्वान आचरियसमानको सकं
सिस्सं अका तमसममत्तना समं। ()
धम्मोप्य’यं नभवति निब्बिदाय वा
बोधायवा नवुपसमाय केवलं,
आरुप्पभुमियमुपपत्तिया सिया
इच्चानलङ्करिय ततो अपक्कमि। ()
कालमतो उपरिविसेसमुद्दको
जञ्ञा’त्य’यं सुमरिय रामपुत्तको,
पत्वा’स्समं समधिगतं त्वया’प’हं
धम्मं समाचरितुमिधागतो’ब्रुवि। ()
ञत्वा सकाचरियमतञ्हि बुद्धिमा
धम्मञ्चरे मम समयो च तादिसो,
वत्वे’वमुद्दकवसि खिप्पमत्तनो
सिक्खेसि पावचनपथे तपोधनं। ()
सद्धाय मं सकसमया’नुसासको
अद्धा समाधिजफलमाहरे’त्य’यं,
चिन्तापरो वरपुरिसो अरूपिकं
झानं वलञ्जसि कतमन्त्य’पुच्छि नं। ()
सुत्वा तमुद्दकवसि सन्तमानसो
सन्तंहि’दं परममिदन्ति भावियं,
सामं वलञ्जनकमरूपभुमिकं
झानं चतुत्थकमविकम्पमाहरी। ()
संविज्जरे ममपि मनोनिकेतने
सद्धादिसग्गुणरतनानि’मस्सि’व,
एवंसरं नचिरमरूपिकं वसि
झानं लभी वीरियबलेनवा’न्तमं। ()
लद्धं तया यमधिगतन्ति तम्मया
आरोचिते समण वरे’सिपुङ्गवो,
अम्हे गणं सुपरिहरामु’भो’तिमं
वत्वा तमाचरियधुरेन मानयि। ()
ना’यं पथो भवपरिमुत्तिया सिया
अद्धाभवे ममपकि भवग्गपत्तिया,
एवं ववत्थितहदयो महादयो
निब्बिज्जसो तदपगतो’नलंइति। ()
मोक्खेसको जितवरवारणक्कमो
एकोचरं वसि मगधेसु चारिकं,
सेनानिविस्सुन्निगमो यहिंसिया
तं तापसालयमुरुवेलमोसरि। ()
अद्दक्खि सो हरिणविहङ्गमाकुलं
मन्दानिलेरिततरुसण्डमण्डितं,
नेरञ्जरासलिलपवाहसितलं
पासादिकं परमतपोवनं तहिं। ()
अन्तोजटं जटिलजटा’लिवुम्बित-
पादम्बुजो विजटयितुं घटं वसी,
अत्ताहितापनपटिपत्तिया तहिं
विज्जाधरे जटिलवरे पसादयी। ()
६०.सञ्चारितो जनपदचारिकं तदा
पत्वा तपोवनमथ पञ्चवग्गिया,
भिक्खु महापुरिसमुपट्ठहिंसु तं
आरद्धदुक्करकिरियं यथाबलं। ()
६१.धीरो’तिदुक्करपटिपत्तिपूरको
दन्तानि वीसतिदसनेहि वीसति,
तालुं निरुम्हिय रसनाय चेतसा
चित्तं निपीळयि परितापयि तहिं। ()
६२.पग्गय्ह मुद्धनि बलवा’तिदुब्बलं
निप्फीळये यथरिव धीमतो तथा,
अत्ताहितापनपसुतस्स पग्घरुं
कच्छादिना’धीकतरसेदबिन्दवो। ()
६३.मग्गोभवत्य’यमिति बोधिसिद्धिया
अप्पाणकं पटिपद माचरं चिरं,
वासं अका वसि मुखतो च नासतो
अस्सासमप्पटिपटिमो’परुन्धिय। ()
रुद्धेसु तेस्व’ पिहितसोतरन्धतो
वातो’भिनिक्खमि अधिमत्तनिस्सनो,
कम्मारगग्गरिमुखतो रवो भुसं
निग्गच्छते अभिधमनेन सेय्यथा। ()
यावेदना खरसिखरेन जायरे
सीसस्स विज्झनसमये सुखत्थिनो,
एवं तदा कठिनसिरोरुजा’भवुं
रुद्धानिलस्स हि मुखकण्णनासतो। ()
वाताभिघातनसमये सुधिमतो
सीसे’भवुं पुनरपिसिसवेदना,
दळ्हेन यो सिरसि वरत्तकेन यं
दळ्हं ददे यथरिव सिसवेठनं। ()
सम्मा निरुम्हितमुखकण्णनासतो
९.५४
पुट्ठस्सेवं कथमपि मयं मातुगामेसु भन्ते
वत्तिस्सामा’त्यमितमतिमा’ नन्दथेरस्स’भासि,
तन्निज्झानं तदभिलपनं माकरोथाति तुम्हे
एवंसन्ते सतिपरिमुखा होथ छद्वाररक्खा। ()
पुट्ठस्सेवं मय मुतुसमुट्ठानरूपावसिट्ठे
वत्तेय्याम्हे तवनिरुपमे रूपकाये कथन्नु,
माखो तुम्हे भवथ मुनिनो देहपूजाविधाने
सख्यापारा उपरि घटथा’हा’सवानं खयेति। ()
संविज्जन्ते भगवति इधानन्द भीय्योपसन्ना
रूपीब्रह्मामरपभुतयो खत्तियब्राह्मणा ये,
सक्कच्चं ते यथरिव जना चक्कवत्तिस्सरीरे
सब्यापारा नरहरिसरिरोपहारे सियुन्ति। ()
चत्तारो मे बहुजनहिता बुद्धपच्चेकबुद्धा
यस्मा मग्गप्फलसुखमुदा सावका चक्कवत्ती,
राजा पूजाविधिसुमहिया होन्ति थूपारहे’व