२. पुरिसविमानं
५. महारथवग्गो
१. मण्डूकदेवपुत्तविमानवत्थु
‘‘को मे वन्दति पादानि, इद्धिया यससा जलं।
अभिक्कन्तेन वण्णेन, सब्बा ओभासयं दिसा’’ति॥
‘‘मण्डूकोहं पुरे आसिं, उदके वारिगोचरो।
तव धम्मं सुणन्तस्स, अवधी वच्छपालको॥
‘‘मुहुत्तं चित्तपसादस्स, इद्धिं पस्स यसञ्च मे।
आनुभावञ्च मे पस्स, वण्णं पस्स जुतिञ्च मे॥
‘‘ये च ते दीघमद्धानं, धम्मं अस्सोसुं गोतम।
पत्ता ते अचलट्ठानं, यत्थ गन्त्वा न सोचरे’’ति॥
मण्डूकदेवपुत्तविमानं पठमं।
२. रेवतीविमानवत्थु
[ध॰ प॰ २१९ धम्मपदे] ‘‘चिरप्पवासिं पुरिसं, दूरतो सोत्थिमागतं।
ञातिमित्ता सुहज्जा च, अभिनन्दन्ति आगतं।
[ध॰ प॰ २२० धम्मपदे] ‘‘तथेव कतपुञ्ञम्पि, अस्मा लोका परं गतं।
पुञ्ञानि पटिगण्हन्ति, पियं ञातीव आगतं॥
[पे॰ व॰ ७१४]‘‘उट्ठेहि रेवते सुपापधम्मे, अपारुतद्वारे [अपारुभं द्वारं (सी॰ स्या॰), अपारुतद्वारं (पी॰ क॰)] अदानसीले।
नेस्साम तं यत्थ थुनन्ति दुग्गता, समप्पिता नेरयिका दुक्खेना’’ति॥
इच्चेव [इच्चेवं (स्या॰ क॰)] वत्वान यमस्स दूता, ते द्वे यक्खा लोहितक्खा ब्रहन्ता।
पच्चेकबाहासु गहेत्वा रेवतं, पक्कामयुं देवगणस्स सन्तिके॥
‘‘आदिच्चवण्णं रुचिरं पभस्सरं, ब्यम्हं सुभं कञ्चनजालछन्नं।
कस्सेतमाकिण्णजनं विमानं, सूरियस्स रंसीरिव जोतमानं॥
‘‘नारीगणा चन्दनसारलित्ता [चन्दनसारानुलित्ता (स्या॰)], उभतो विमानं उपसोभयन्ति।
तं दिस्सति सूरियसमानवण्णं, को मोदति सग्गपत्तो विमाने’’ति॥
‘‘बाराणसियं नन्दियो नामासि, उपासको अमच्छरी दानपति वदञ्ञू।
तस्सेतमाकिण्णजनं विमानं, सूरियस्स रंसीरिव जोतमानं॥
‘‘नारीगणा चन्दनसारलित्ता, उभतो विमानं उपसोभयन्ति।
तं दिस्सति सूरियसमानवण्णं, सो मोदति सग्गपत्तो विमाने’’ति॥
‘‘नन्दियस्साहं भरिया, अगारिनी सब्बकुलस्स इस्सरा।
भत्तु विमाने रमिस्सामि दानहं, न पत्थये निरयं दस्सनाया’’ति॥
‘‘एसो ते निरयो सुपापधम्मे, पुञ्ञं तया अकतं जीवलोके।
न हि मच्छरी रोसको पापधम्मो, सग्गूपगानं लभति सहब्यत’’न्ति॥
‘‘किं नु गूथञ्च मुत्तञ्च, असुची पटिदिस्सति।
दुग्गन्धं किमिदं मीळ्हं, किमेतं उपवायती’’ति॥
‘‘एस संसवको नाम, गम्भीरो सतपोरिसो।
यत्थ वस्ससहस्सानि, तुवं पच्चसि रेवते’’ति॥
‘‘किं नु कायेन वाचाय, मनसा दुक्कटं कतं।
केन संसवको लद्धो, गम्भीरो सतपोरिसो’’ति॥
‘‘समणे ब्राह्मणे चापि, अञ्ञे वापि वनिब्बके [वणिब्बके (स्या॰ क॰)]।
मुसावादेन वञ्चेसि, तं पापं पकतं तया॥
‘‘तेन संसवको लद्धो, गम्भीरो सतपोरिसो।
तत्थ वस्ससहस्सानि, तुवं पच्चसि रेवते॥
‘‘हत्थेपि छिन्दन्ति अथोपि पादे, कण्णेपि छिन्दन्ति अथोपि नासं।
अथोपि काकोळगणा समेच्च, सङ्गम्म खादन्ति विफन्दमान’’न्ति॥
‘‘साधु खो मं पटिनेथ, काहामि कुसलं बहुं।
दानेन समचरियाय, संयमेन दमेन च।
यं कत्वा सुखिता होन्ति, न च पच्छानुतप्परे’’ति॥
‘‘पुरे तुवं पमज्जित्वा, इदानि परिदेवसि।
सयं कतानं कम्मानं, विपाकं अनुभोस्ससी’’ति॥
‘‘को देवलोकतो मनुस्सलोकं, गन्त्वान पुट्ठो मे एवं वदेय्य।
‘निक्खित्तदण्डेसु ददाथ दानं, अच्छादनं सेय्य [सयन (सी॰)] मथन्नपानं।
नहि मच्छरी रोसको पापधम्मो, सग्गूपगानं लभति सहब्यतं’॥
‘‘साहं नून इतो गन्त्वा, योनिं लद्धान मानुसिं।
वदञ्ञू सीलसम्पन्ना, काहामि कुसलं बहुं।
दानेन समचरियाय, संयमेन दमेन च॥
‘‘आरामानि च रोपिस्सं, दुग्गे सङ्कमनानि च।
पपञ्च उदपानञ्च, विप्पसन्नेन चेतसा॥
‘‘चातुद्दसिं पञ्चदसिं, या च पक्खस्स अट्ठमी।
पाटिहारियपक्खञ्च, अट्ठङ्गसुसमागतं॥
‘‘उपोसथं उपवसिस्सं, सदा सीलेसु संवुता।
न च दाने पमज्जिस्सं, सामं दिट्ठमिदं मया’’ति।
इच्चेवं विप्पलपन्तिं, फन्दमानं ततो ततो।
खिपिंसु निरये घोरे, उद्धपादं अवंसिरं॥
‘‘अहं पुरे मच्छरिनी अहोसिं, परिभासिका समणब्राह्मणानं।
वितथेन च सामिकं वञ्चयित्वा, पच्चामहं निरये घोररूपे’’ति॥
रेवतीविमानं दुतियं।
३. छत्तमाणवकविमानवत्थु
‘‘ये वदतं पवरो मनुजेसु, सक्यमुनी भगवा कतकिच्चो।
पारगतो बलवीरियसमङ्गी [बलवीरसमङ्गी (क॰)], तं सुगतं सरणत्थमुपेहि॥
‘‘रागविरागमनेजमसोकं, धम्ममसङ्खतमप्पटिकूलं।
मधुरमिमं पगुणं सुविभत्तं, धम्ममिमं सरणत्थमुपेहि॥
‘‘यत्थ च दिन्न महप्फलमाहु, चतूसु सुचीसु पुरिसयुगेसु।
अट्ठ च पुग्गलधम्मदसा ते, सङ्घमिमं सरणत्थमुपेहि॥
‘‘न तथा तपति नभे सूरियो, चन्दो च न भासति न फुस्सो।
यथा अतुलमिदं महप्पभासं, को नु त्वं तिदिवा महिं उपागा॥
‘‘छिन्दति रंसी पभङ्करस्स, साधिकवीसतियोजनानि आभा।
रत्तिमपि यथा दिवं करोति, परिसुद्धं विमलं सुभं विमानं॥
‘‘बहुपदुमविचित्रपुण्डरीकं, वोकिण्णं कुसुमेहि नेकचित्तं।
अरजविरजहेमजालछन्नं, आकासे तपति यथापि सूरियो॥
‘‘रत्तम्बरपीतवससाहि, अगरुपियङ्गुचन्दनुस्सदाहि।
कञ्चनतनुसन्निभत्तचाहि, परिपूरं गगनंव तारकाहि॥
‘‘नरनारियो
४. कक्कटकरसदायकविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता [रुचिरत्थता (स्या॰ क॰) ६४६ गाथायं ‘‘रुचकुपकिण्णं’’ति पदस्स संवण्णना पस्सितब्बा] सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं [वग्गु (सी॰ क॰), वग्गू (स्या॰)]।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति।
उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया॥
‘‘पुच्छामि तं देव महानुभाव, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो, मोग्गल्लानेन पुच्छितो।
पञ्हं पुट्ठो वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘सतिसमुप्पादकरो , द्वारे कक्कटको ठितो।
निट्ठितो जातरूपस्स, सोभति दसपादको॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो, तेन मे इध मिज्झति।
उप्पज्जन्ति च मे भोगा, ये केचि मनसो पिया॥
५. द्वारपालविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो, मोग्गल्लानेन पुच्छितो।
पञ्हं पुट्ठो वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘दिब्बं ममं वस्ससहस्समायु, वाचाभिगीतं मनसा पवत्तितं।
एत्तावता ठस्सति पुञ्ञकम्मो, दिब्बेहि कामेहि समङ्गिभूतो॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
द्वारपालविमानं पञ्चमं।
६. पठमकरणीयविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰…
वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰…यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘करणीयानि पुञ्ञानि, पण्डितेन विजानता।
सम्मग्गतेसु बुद्धेसु, यत्थ दिन्नं महप्फलं॥
‘‘अत्थाय वत मे बुद्धो, अरञ्ञा गाममागतो।
तत्थ चित्तं पसादेत्वा, तावतिंसूपगो अहं [अहुं (सी॰)]॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
पठमकरणीयविमानं छट्ठं।
७. दुतियकरणीयविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘करणीयानि पुञ्ञानि, पण्डितेन विजानता।
सम्मग्गतेसु भिक्खूसु, यत्थ दिन्नं महप्फलं॥
‘‘अत्थाय वत मे भिक्खु, अरञ्ञा गाममागतो।
तत्थ चित्तं पसादेत्वा, तावतिंसूपगो अहं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…
वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
दुतियकरणीयविमानं सत्तमं।
८. पठमसूचिविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘यं ददाति न तं होति,
यञ्चेव दज्जा तञ्चेव सेय्यो।
सूचि दिन्ना सूचिमेव सेय्यो॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
पठमसूचिविमानं अट्ठमं।
९. दुतियसूचिविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो,पुरिमजातिया मनुस्सलोके॥
‘‘अद्दसं विरजं भिक्खुं, विप्पसन्नमनाविलं।
तस्स अदासहं सूचिं, पसन्नो सेहि पाणिभि॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
दुतियसूचिविमानं नवमं।
१०. पठमनागविमानवत्थु
‘‘सुसुक्कखन्धं अभिरुय्ह नागं, अकाचिनं दन्तिं बलिं महाजवं।
अभिरुय्ह गजवरं [गजं वरं (स्या॰)] सुकप्पितं, इधागमा वेहायसं अन्तलिक्खे॥
‘‘नागस्स दन्तेसु दुवेसु निम्मिता, अच्छोदका पदुमिनियो सुफुल्ला।
पदुमेसु च तुरियगणा पवज्जरे, इमा च नच्चन्ति मनोहरायो॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो, मोग्गल्लानेन पुच्छितो।
पञ्हं पुट्ठो वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अट्ठेव मुत्तपुप्फानि, कस्सपस्स महेसिनो [भगवतो (स्या॰ क॰)]।
थूपस्मिं अभिरोपेसिं, पसन्नो सेहि पाणिभि॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
पठमनागविमानं दसमं।
११. दुतियनागविमानवत्थु
‘‘महन्तं नागं अभिरुय्ह, सब्बसेतं गजुत्तमं।
वना वनं अनुपरियासि, नारीगणपुरक्खतो।
ओभासेन्तो दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो, वङ्गीसेनेव पुच्छितो।
पञ्हं पुट्ठो वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, उपासको चक्खुमतो अहोसिं।
पाणातिपाता विरतो अहोसिं, लोके अदिन्नं परिवज्जयिस्सं॥
‘‘अमज्जपो नो च मुसा अभाणिं [अभासिं (सी॰ क॰)], सकेन दारेन च तुट्ठो अहोसिं।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासिं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
दुतियनागविमानं एकादसमं।
१२. ततियनागविमानवत्थु
‘‘को नु दिब्बेन यानेन, सब्बसेतेन हत्थिना।
तुरियताळितनिग्घोसो, अन्तलिक्खे महीयति॥
‘‘देवता नुसि गन्धब्बो, अदु [आदु (सी॰ स्या॰)] सक्को पुरिन्ददो।
अजानन्ता तं पुच्छाम, कथं जानेमु तं मय’’न्ति॥
‘‘नम्हि देवो न गन्धब्बो, नापि [नाम्हि (क॰)] सक्को पुरिन्ददो।
सुधम्मा नाम ये देवा, तेसं अञ्ञतरो अह’’न्ति॥
‘‘पुच्छाम देवं सुधम्मं [देव सुधम्म (स्या॰), देव सुधम्मं (क॰)], पुथुं कत्वान अञ्जलिं।
किं कत्वा मानुसे कम्मं, सुधम्मं उपपज्जती’’ति॥
‘‘उच्छागारं तिणागारं, वत्थागारञ्च यो ददे।
तिण्णं अञ्ञतरं दत्वा, सुधम्मं उपपज्जती’’ति॥
ततियनागविमानं द्वादसमं।
१३. चूळरथविमानवत्थु
‘‘दळ्हधम्मा निसारस्स, धनुं ओलुब्भ तिट्ठसि।
खत्तियो नुसि राजञ्ञो, अदु लुद्दो वनेचरो’’ति [वनाचरोति (स्या॰ क॰)]॥
‘‘अस्सकाधिपतिस्साहं , भन्ते पुत्तो वनेचरो।
नामं मे भिक्खु ते ब्रूमि, सुजातो इति मं विदू [विदुं (सी॰)]॥
‘‘मिगे गवेसमानोहं, ओगाहन्तो ब्रहावनं।
मिगं तञ्चेव [मिगं गन्त्वेव (स्या॰), मिगवधञ्च (क॰)] नाद्दक्खिं, तञ्च दिस्वा ठितो अह’’न्ति॥
‘‘स्वागतं ते महापुञ्ञ, अथो ते अदुरागतं।
एत्तो उदकमादाय, पादे पक्खालयस्सु ते॥
‘‘इदम्पि पानीयं सीतं, आभतं गिरिगब्भरा।
राजपुत्त ततो पित्वा [पीत्वा (सी॰ स्या॰)], सन्थतस्मिं उपाविसा’’ति॥
‘‘कल्याणी वत ते वाचा, सवनीया महामुनि।
नेला अत्थवती [चत्थवती (सी॰)] वग्गु, मन्त्वा [मन्ता (स्या॰ पी॰ क॰)] अत्थञ्च भाससि [भाससे (सी॰)]॥
‘‘का ते रति वने विहरतो, इसिनिसभ वदेहि पुट्ठो।
१४. महारथविमानवत्थु
‘‘सहस्सयुत्तं हयवाहनं सुभं, आरुय्हिमं सन्दनं नेकचित्तं।
उय्यानभूमिं अभितो अनुक्कमं, पुरिन्ददो भूतपतीव वासवो॥
‘‘सोवण्णमया ते रथकुब्बरा उभो, फलेहि [थलेहि (सी॰)] अंसेहि अतीव सङ्गता।
सुजातगुम्बा नरवीरनिट्ठिता, विरोचती पन्नरसेव चन्दो॥
‘‘सुवण्णजालावततो रथो अयं, बहूहि नानारतनेहि चित्तितो।
सुनन्दिघोसो च सुभस्सरो च, विरोचती चामरहत्थबाहुभि॥
‘‘इमा च नाभ्यो मनसाभिनिम्मिता, रथस्स पादन्तरमज्झभूसिता।
इमा च नाभ्यो सतराजिचित्तिता, सतेरता विज्जुरिवप्पभासरे॥
‘‘अनेकचित्तावततो रथो अयं, पुथू च नेमी च सहस्सरंसिको।
तेसं सरो सुय्यति [सूयति (सी॰)] वग्गुरूपो, पञ्चङ्गिकं तुरियमिवप्पवादितं॥
‘‘सिरस्मिं चित्तं मणिचन्दकप्पितं, सदा विसुद्धं रुचिरं पभस्सरं।
सुवण्णराजीहि अतीव सङ्गतं, वेळुरियराजीव अतीव सोभति॥
‘‘इमे च वाळी मणिचन्दकप्पिता, आरोहकम्बू सुजवा ब्रहूपमा॥
ब्रहा महन्ता बलिनो महाजवा, मनो तवञ्ञाय तथेव सिंसरे [सब्बरे (क॰), सप्परे (?)]
६. पायासिवग्गो
१. पठमअगारियविमानवत्थु
‘‘यथा वनं चित्तलतं पभासति [पकासति (क॰)], उय्यानसेट्ठं तिदसानमुत्तमं।
तथूपमं तुय्हमिदं विमानं, ओभासयं तिट्ठति अन्तलिक्खे॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो, मोग्गल्लानेन पुच्छितो।
पञ्हं पुट्ठो वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहञ्च भरिया च मनुस्सलोके, ओपानभूता घरमावसिम्ह।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्ता, सक्कच्च दानं विपुलं अदम्ह॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
पठमअगारियविमानं पठमं।
२. दुतियअगारियविमानवत्थु
‘‘यथा वनं चित्तलतं पभासति, उय्यानसेट्ठं तिदसानमुत्तमं।
तथूपमं तुय्हमिदं विमानं, ओभासयं तिट्ठति अन्तलिक्खे॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहञ्च भरिया च मनुस्सलोके, ओपानभूता घरमावसिम्ह।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्ता, सक्कच्च दानं विपुलं अदम्ह॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
दुतियअगारियविमानं दुतियं।
३. फलदायकविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो सोळस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
अट्ठट्ठका सिक्खिता साधुरूपा, दिब्बा च कञ्ञा तिदसचरा उळारा।
नच्चन्ति गायन्ति पमोदयन्ति॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘फलदायी फलं विपुलं लभति, ददमुजुगतेसु पसन्नमानसो।
सो हि पमोदति [मोदति (सी॰ स्या॰ पी॰)] सग्गगतो तिदिवे [तत्थ (क॰)], अनुभोति च पुञ्ञफलं विपुलं॥
‘‘तवेवाहं [तथेवाहं (सी॰ स्या॰ पी॰)] महामुनि, अदासिं चतुरो फले॥
‘‘तस्मा हि फलं अलमेव दातुं, निच्चं मनुस्सेन सुखत्थिकेन।
दिब्बानि वा पत्थयता सुखानि, मनुस्ससोभग्गतमिच्छता वा॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…
४. पठमउपस्सयदायकविमानवत्थु
‘‘चन्दो यथा विगतवलाहके नभे, ओभासयं गच्छति अन्तलिक्खे।
तथूपमं तुय्हमिदं विमानं, ओभासयं तिट्ठति अन्तलिक्खे॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावा, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहञ्च भरिया च मनुस्सलोके, उपस्सयं अरहतो अदम्ह।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्ता, सक्कच्च दानं विपुलं अदम्ह॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
पठमउपस्सयदायकविमानं चतुत्थं।
५. दुतियउपस्सयदायकविमानवत्थु
सूरियो यथा विगतवलाहके नभे…पे॰…॥
(यथा पुरिमविमानं तथा वित्थारेतब्बं)॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
दुतियउपस्सयदायकविमानं पञ्चमं।
६. भिक्खादायकविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, दिस्वान भिक्खुं तसितं किलन्तं।
एकाहं भिक्खं पटिपादयिस्सं, समङ्गि भत्तेन तदा अकासिं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
भिक्खादायकविमानं छट्ठं।
७. यवपालकविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं…पे॰… वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, अहोसिं यवपालको।
अद्दसं विरजं भिक्खुं, विप्पसन्नमनाविलं॥
‘‘तस्स अदासहं भागं, पसन्नो सेहि पाणिभि।
कुम्मासपिण्डं दत्वान, मोदामि नन्दने वने॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
यवपालकविमानं सत्तमं।
८. पठमकुण्डलीविमानवत्थु
‘‘अलङ्कतो मल्यधरो सुवत्थो, सुकुण्डली कप्पितकेसमस्सु।
आमुत्तहत्थाभरणो यसस्सी, दिब्बे विमानम्हि यथापि चन्दिमा॥
‘‘दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं, अट्ठट्ठका सिक्खिता साधुरूपा।
दिब्बा च कञ्ञा तिदसचरा उळारा, नच्चन्ति गायन्ति पमोदयन्ति॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, दिस्वान समणे सीलवन्ते।
सम्पन्नविज्जाचरणे यसस्सी, बहुस्सुते तण्हक्खयूपपन्ने।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासिं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
पठमकुण्डलीविमानं अट्ठमं।
९. दुतियकुण्डलीविमानवत्थु
‘‘अलङ्कतो मल्यधरो सुवत्थो, सुकुण्डली कप्पितकेसमस्सु।
आमुत्तहत्थाभरणो यसस्सी, दिब्बे विमानम्हि यथापि चन्दिमा॥
‘‘दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं, अट्ठट्ठका सिक्खिता साधुरूपा।
दिब्बा च कञ्ञा तिदसचरा उळारा, नच्चन्ति गायन्ति पमोदयन्ति॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, दिस्वान समणे साधुरूपे [सीलवन्ते (क॰)]।
सम्पन्नविज्जाचरणे यसस्सी, बहुस्सुते सीलवन्ते पसन्ने [सीलवतूपपन्ने (क॰ सी॰ क॰)]।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासिं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
दुतियकुण्डलीविमानं नवमं।
१०. (उत्तर) पायासिविमानवत्थु
‘‘या देवराजस्स सभा सुधम्मा, यत्थच्छति देवसङ्घो समग्गो।
तथूपमं तुय्हमिदं विमानं, ओभासयं तिट्ठति अन्तलिक्खे॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, रञ्ञो पायासिस्स अहोसिं माणवो।
लद्धा धनं संविभागं अकासिं, पिया च मे सीलवन्तो अहेसुं।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासिं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰ …वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
(उत्तर) पायासिविमानं [उत्तरविमानं (सी॰ स्या॰ अट्ठ॰)] दसमं।
पायासिवग्गो छट्ठो निट्ठितो।
तस्सुद्दानं –
द्वे अगारिनो फलदायी, द्वे उपस्सयदायी भिक्खाय दायी।
यवपालको चेव द्वे, कुण्डलिनो पायासीति [पाठभेदो नत्थि]।
७. सुनिक्खित्तवग्गो
१. चित्तलताविमानवत्थु
‘‘यथा वनं चित्तलतं पभासति, उय्यानसेट्ठं तिदसानमुत्तमं।
तथूपमं तुय्हमिदं विमानं, ओभासयं तिट्ठति अन्तलिक्खे॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, दलिद्दो अताणो कपणो कम्मकरो अहोसिं।
जिण्णे च मातापितरो अभारिं [अभरिं (सी॰ स्या॰)], पिया च मे सीलवन्तो अहेसुं।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासि॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
चित्तलताविमानं पठमं।
२. नन्दनविमानवत्थु
‘‘यथा वनं नन्दनं [नन्दनं चित्तलतं (सी॰ स्या॰ क॰), नन्दवनं (क॰)] पभासति, उय्यानसेट्ठं तिदसानमुत्तमं।
तथूपमं तुय्हमिदं विमानं, ओभासयं तिट्ठति अन्तलिक्खे॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, दलिद्दो अताणो कपणो कम्मकरो अहोसिं।
जिण्णे च मातापितरो अभारिं, पिया च मे सीलवन्तो अहेसुं।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासिं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
नन्दनविमानं दुतियं।
३. मणिथूणविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰…वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰…यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, विवने पथे सङ्कमनं [चङ्कमनं (सी॰), चङ्कमं (स्या॰), समकं (क॰ सी॰)] अकासिं।
आरामरुक्खानि च रोपयिस्सं, पिया च मे सीलवन्तो अहेसुं।
अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासिं॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति॥
मणिथूणविमानं ततियं।
४. सुवण्णविमानवत्थु
‘‘सोवण्णमये पब्बतस्मिं, विमानं सब्बतोपभं।
हेमजालपटिच्छन्नं [हेमजालकपच्छन्नं (सी॰)], किङ्किणि [किङ्कणिक (स्या॰ क॰), किङ्किणिक (पी॰)] जालकप्पितं॥
‘‘अट्ठंसा सुकता थम्भा, सब्बे वेळुरियामया।
एकमेकाय अंसिया, रतना सत्त निम्मिता॥
‘‘वेळुरियसुवण्णस्स, फलिका रूपियस्स च।
मसारगल्लमुत्ताहि, लोहितङ्गमणीहि च॥
‘‘चित्रा मनोरमा भूमि, न तत्थुद्धंसती रजो।
गोपाणसीगणा पीता, कूटं धारेन्ति निम्मिता॥
‘‘सोपाणानि च चत्तारि, निम्मिता चतुरो दिसा।
नानारतनगब्भेहि , आदिच्चोव विरोचति॥
‘‘वेदिया चतस्सो तत्थ, विभत्ता भागसो मिता।
दद्दल्लमाना आभन्ति, समन्ता चतुरो दिसा॥
‘‘तस्मिं विमाने पवरे, देवपुत्तो महप्पभो।
अतिरोचसि वण्णेन, उदयन्तोव भाणुमा॥
‘‘दानस्स ते इदं फलं, अथो सीलस्स वा पन।
५. अम्बविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो…पे॰… वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘गिम्हानं पच्छिमे मासे, पतपन्ते [पतापन्ते (स्या॰), पतापेन्ते (क॰)] दिवङ्करे।
परेसं भतको पोसो, अम्बाराममसिञ्चति॥
‘‘अथ तेनागमा भिक्खु, सारिपुत्तोति विस्सुतो।
किलन्तरूपो कायेन, अकिलन्तोव चेतसा॥
‘‘तञ्च दिस्वान आयन्तं, अवोचं अम्बसिञ्चको।
साधु तं [साधुकं (क॰)] भन्ते न्हापेय्यं, यं ममस्स सुखावहं॥
‘‘तस्स मे अनुकम्पाय, निक्खिपि पत्तचीवरं।
निसीदि रुक्खमूलस्मिं, छायाय एकचीवरो॥
६. गोपालविमानवत्थु
‘‘दिस्वान देवं पटिपुच्छि भिक्खु, उच्चे विमानम्हि चिरट्ठितिके।
आमुत्तहत्थाभरणं यसस्सिं [आमुत्तहत्थाभरणो यसस्सी (स्या॰ पी॰ क॰)], दिब्बे विमानम्हि यथापि चन्दिमा॥
‘‘अलङ्कतो मल्यधरो [मालभारी (सी॰), मालधरी (क॰)] सुवत्थो, सुकुण्डली कप्पितकेसमस्सु।
आमुत्तहत्थाभरणो यसस्सी, दिब्बे विमानम्हि यथापि चन्दिमा॥
‘‘दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं, अट्ठट्ठका सिक्खिता साधुरूपा।
दिब्बा च कञ्ञा तिदसचरा उळारा, नच्चन्ति गायन्ति पमोदयन्ति॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, सङ्गम्म रक्खिस्सं परेसं धेनुयो।
ततो च आगा समणो ममन्तिके गावो च मासे अगमंसु खादितुं॥
‘‘द्वयज्ज किच्चं उभयञ्च कारियं, इच्चेवहं [इच्चेवं (क॰)] भन्ते तदा विचिन्तयिं।
ततो च सञ्ञं पटिलद्धयोनिसो, ददामि भन्तेति खिपिं अनन्तकं॥
७. कण्डकविमानवत्थु
‘‘पुण्णमासे यथा चन्दो, नक्खत्तपरिवारितो।
समन्ता अनुपरियाति, तारकाधिपती ससी॥
‘‘तथूपमं इदं ब्यम्हं, दिब्बं देवपुरम्हि च।
अतिरोचति वण्णेन, उदयन्तोव रंसिमा॥
‘‘वेळुरियसुवण्णस्स, फलिका रूपियस्स च।
मसारगल्लमुत्ताहि, लोहितङ्गमणीहि च॥
‘‘चित्रा मनोरमा भूमि, वेळूरियस्स सन्थता।
कूटागारा सुभा रम्मा, पासादो ते सुमापितो॥
‘‘रम्मा च ते पोक्खरणी, पुथुलोमनिसेविता।
अच्छोदका विप्पसन्ना, सोवण्णवालुकसन्थता॥
‘‘नानापदुमसञ्छन्ना, पुण्डरीकसमोतता [समोत्थता (क॰), समोगता (स्या॰)]।
सुरभिं सम्पवायन्ति, मनुञ्ञा मालुतेरिता॥
‘‘तस्सा ते उभतो पस्से, वनगुम्बा सुमापिता।
उपेता पुप्फरुक्खेहि, फलरुक्खेहि चूभयं॥
‘‘सोवण्णपादे पल्लङ्के, मुदुके गोणकत्थते [चोलसन्थते (सी॰)]।
८. अनेकवण्णविमानवत्थु
‘‘अनेकवण्णं दरसोकनासनं, विमानमारुय्ह अनेकचित्तं।
परिवारितो अच्छरासङ्गणेन, सुनिम्मितो भूतपतीव मोदसि॥
‘‘समस्समो नत्थि कुतो पनुत्तरो [उत्तरि (क॰)], यसेन पुञ्ञेन च इद्धिया च।
सब्बे च देवा तिदसगणा समेच्च, तं तं नमस्सन्ति ससिंव देवा।
इमा च ते अच्छरायो समन्ततो, नच्चन्ति गायन्ति पमोदयन्ति॥
‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे॰… यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘अहं भदन्ते अहुवासि पुब्बे, सुमेधनामस्स जिनस्स सावको।
पुथुज्जनो अननुबोधोहमस्मि [अनवबोधोहमस्मिं (सी॰), अननुबोधोहमासिं (?)], सो सत्त वस्सानि परिब्बजिस्सहं [पब्बजिस्सहं (स्या॰ क॰), पब्बजिसाहं (पी॰)]॥
‘‘सोहं सुमेधस्स जिनस्स सत्थुनो, परिनिब्बुतस्सोघतिण्णस्स तादिनो।
रतनुच्चयं हेमजालेन छन्नं, वन्दित्वा थूपस्मिं मनं पसादयिं॥
‘‘न मासि दानं न च मत्थि दातुं, परे च खो तत्थ समादपेसिं।
९. मट्ठकुण्डलीविमानवत्थु
[पे॰ व॰ १८६] ‘‘अलङ्कतो मट्ठकुण्डली [मट्टकुण्डली (सी॰)], मालधारी हरिचन्दनुस्सदो।
बाहा पग्गय्ह कन्दसि, वनमज्झे किं दुक्खितो तुव’’न्ति॥
‘‘सोवण्णमयो पभस्सरो, उप्पन्नो रथपञ्जरो मम।
तस्स चक्कयुगं न विन्दामि, तेन दुक्खेन जहामि [जहिस्सं (सी॰), जहिस्सामि (स्या॰ पी॰)] जीवित’’न्ति॥
‘‘सोवण्णमयं मणिमयं, लोहितकमयं [लोहितङ्गमयं (स्या॰), लोहितङ्कमयं (सी॰), लोहमयं (कत्थचि)] अथ रूपियमयं।
आचिक्ख [आचिक्खथ (क॰)] मे भद्दमाणव, चक्कयुगं पटिपादयामि ते’’ति॥
सो माणवो तस्स पावदि, ‘‘चन्दिमसूरिया उभयेत्थ दिस्सरे।
सोवण्णमयो रथो मम, तेन चक्कयुगेन सोभती’’ति॥
‘‘बालो खो त्वं असि माणव, यो त्वं पत्थयसे अपत्थियं।
मञ्ञामि तुवं मरिस्ससि, न हि त्वं लच्छसि चन्दिमसूरिये’’ति॥
‘‘गमनागमनम्पि दिस्सति, वण्णधातु उभयत्थ वीथिया।
पेतो [पेतो पन (सी॰ स्या॰)] कालकतो न दिस्सति, को निध कन्दतं बाल्यतरो’’ति॥
‘‘सच्चं खो वदेसि माणव, अहमेव कन्दतं बाल्यतरो।
१०. सेरीसकविमानवत्थु
[पे॰ व॰ ६०४] सुणोथ यक्खस्स च वाणिजान च, समागमो यत्थ तदा अहोसि।
यथा कथं इतरितरेन चापि, सुभासितं तञ्च सुणाथ सब्बे॥
‘‘यो सो अहु राजा पायासि नाम [नामो (सी॰)], भुम्मानं सहब्यगतो यसस्सी।
सो मोदमानोव सके विमाने, अमानुसो मानुसे अज्झभासीति॥
‘‘वङ्के अरञ्ञे अमनुस्सट्ठाने, कन्तारे अप्पोदके अप्पभक्खे।
सुदुग्गमे वण्णुपथस्स मज्झे, वङ्कं भया [धङ्कंभया (क॰)] नट्ठमना मनुस्सा॥
‘‘नयिध फला मूलमया च सन्ति, उपादानं नत्थि कुतोध भक्खो।
अञ्ञत्र पंसूहि च वालुकाहि च, तताहि उण्हाहि च दारुणाहि च॥
‘‘उज्जङ्गलं तत्तमिवं कपालं, अनायसं परलोकेन तुल्यं।
लुद्दानमावासमिदं पुराणं, भूमिप्पदेसो अभिसत्तरूपो॥
‘‘अथ तुम्हे केन [केन नु (स्या॰ क॰)] वण्णेन, किमासमाना इमं पदेसं हि।
अनुपविट्ठा सहसा समेच्च, लोभा भया अथ वा सम्पमूळ्हा’’ति॥
‘‘मगधेसु अङ्गेसु च सत्थवाहा, आरोपयित्वा पणियं पुथुत्तं।
११. सुनिक्खित्तविमानवत्थु
‘‘उच्चमिदं मणिथूणं विमानं, समन्ततो द्वादस योजनानि।
कूटागारा सत्तसता उळारा, वेळुरियथम्भा रुचकत्थता सुभा॥
‘‘तत्थच्छसि पिवसि खादसि च, दिब्बा च वीणा पवदन्ति वग्गुं।
दिब्बा रसा कामगुणेत्थ पञ्च, नारियो च नच्चन्ति सुवण्णछन्ना॥
‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति।
उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया॥
‘‘पुच्छामि ‘तं देव महानुभाव, मनुस्सभूतो किमकासि पुञ्ञं।
केनासि एवं जलितानुभावो, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति॥
सो देवपुत्तो अत्तमनो, मोग्गल्लानेन पुच्छितो।
पञ्हं पुट्ठो वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं॥
‘‘दुन्निक्खित्तं मालं सुनिक्खिपित्वा, पतिट्ठपेत्वा सुगतस्स थूपे।
महिद्धिको चम्हि महानुभावो, दिब्बेहि कामेहि समङ्गिभूतो॥
‘‘तेन मेतादिसो वण्णो,
तेन मे इध मिज्झति।
उप्पज्जन्ति च मे भोगा,