१४. चुद्दसकनिपातो
१. खदिरवनियरेवतत्थेरगाथा
‘‘यदा अहं पब्बजितो, अगारस्मानगारियं।
नाभिजानामि सङ्कप्पं, अनरियं दोससंहितं॥
‘‘‘इमे हञ्ञन्तु वज्झन्तु, दुक्खं पप्पोन्तु पाणिनो’।
सङ्कप्पं नाभिजानामि, इमस्मिं दीघमन्तरे॥
‘‘मेत्तञ्च अभिजानामि, अप्पमाणं सुभावितं।
अनुपुब्बं परिचितं, यथा बुद्धेन देसितं॥
‘‘सब्बमित्तो सब्बसखो, सब्बभूतानुकम्पको।
मेत्तचित्तञ्च [मेत्तं चित्तं (सी॰ स्या॰)] भावेमि, अब्यापज्जरतो [अब्यापज्झरतो (सी॰ स्या॰)] सदा॥
‘‘असंहीरं असंकुप्पं, चित्तं आमोदयामहं।
ब्रह्मविहारं भावेमि, अकापुरिससेवितं॥
‘‘अवितक्कं समापन्नो, सम्मासम्बुद्धसावको।
अरियेन तुण्हीभावेन, उपेतो होति तावदे॥
‘‘यथापि पब्बतो सेलो, अचलो सुप्पतिट्ठितो।
एवं मोहक्खया भिक्खु, पब्बतोव न वेधति॥
‘‘अनङ्गणस्स पोसस्स, निच्चं सुचिगवेसिनो।
वालग्गमत्तं पापस्स, अब्भमत्तंव खायति॥
‘‘नगरं यथा पच्चन्तं, गुत्तं सन्तरबाहिरं।
एवं गोपेथ अत्तानं, खणो वो मा उपच्चगा॥
‘‘नाभिनन्दामि मरणं, नाभिनन्दामि जीवितं।
कालञ्च पटिकङ्खामि, निब्बिसं भतको यथा॥
‘‘नाभिनन्दामि मरणं…पे॰… सम्पजानो पतिस्सतो॥
‘‘परिचिण्णो मया सत्था, कतं बुद्धस्स सासनं।
ओहितो गरुको भारो, भवनेत्ति समूहता॥
‘‘यस्स चत्थाय पब्बजितो, अगारस्मानगारियं।
सो मे अत्थो अनुप्पत्तो, सब्बसंयोजनक्खयो॥
‘‘सम्पादेथप्पमादेन, एसा मे अनुसासनी।
हन्दाहं परिनिब्बिस्सं, विप्पमुत्तोम्हि सब्बधी’’ति॥
… खदिरवनियरेवतो थेरो…।
२. गोदत्तत्थेरगाथा
‘‘यथापि भद्दो आजञ्ञो, धुरे युत्तो धुरस्सहो [धुरासहो (अट्ठ॰)]।
मथितो अतिभारेन, संयुगं नातिवत्तति॥
‘‘एवं पञ्ञाय ये तित्ता, समुद्दो वारिना यथा।
न परे अतिमञ्ञन्ति, अरियधम्मोव पाणिनं॥
‘‘काले कालवसं पत्ता, भवाभववसं गता।
नरा दुक्खं निगच्छन्ति, तेध सोचन्ति माणवा [मानवा (सी॰)]॥
‘‘उन्नता सुखधम्मेन, दुक्खधम्मेन चोनता।
द्वयेन बाला हञ्ञन्ति, यथाभूतं अदस्सिनो॥
‘‘ये च दुक्खे सुखस्मिञ्च, मज्झे सिब्बिनिमच्चगू।
ठिता ते इन्दखीलोव, न ते उन्नतओनता॥
‘‘न हेव लाभे नालाभे, न यसे न च कित्तिया।
न निन्दायं पसंसाय, न ते दुक्खे सुखम्हि॥
‘‘सब्बत्थ ते न लिम्पन्ति, उदबिन्दुव पोक्खरे।
सब्बत्थ सुखिता धीरा, सब्बत्थ अपराजिता॥
‘‘धम्मेन च अलाभो यो, यो च लाभो अधम्मिको।