८. अट्ठकनिपातो
१. महाकच्चायनत्थेरगाथा
‘‘कम्मं बहुकं न कारये, परिवज्जेय्य जनं न उय्यमे।
सो उस्सुक्को रसानुगिद्धो, अत्थं रिञ्चति यो सुखाधिवाहो॥
‘‘पङ्कोति हि नं अवेदयुं, यायं वन्दनपूजना कुलेसु।
सुखुमं सल्लं दुरुब्बहं, सक्कारो कापुरिसेन दुज्जहो॥
‘‘न परस्सुपनिधाय, कम्मं मच्चस्स पापकं।
अत्तना तं न सेवेय्य, कम्मबन्धूहि मातिया॥
‘‘न परे वचना चोरो, न परे वचना मुनि।
अत्ता च नं यथावेदि [यथा वेत्ति (सी॰)], देवापि नं तथा विदू॥
‘‘परे च न विजानन्ति, मयमेत्थ यमामसे।
ये च तत्थ विजानन्ति, ततो सम्मन्ति मेधगा॥
‘‘जीवते वापि सप्पञ्ञो, अपि वित्तपरिक्खयो।
पञ्ञाय च अलाभेन [अभावेन (सी॰ अट्ठ॰)], वित्तवापि न जीवति॥
‘‘सब्बं सुणाति सोतेन, सब्बं पस्सति चक्खुना।
न च दिट्ठं सुतं धीरो, सब्बं उज्झितुमरहति॥
‘‘चक्खुमास्स यथा अन्धो, सोतवा बधिरो यथा।
पञ्ञवास्स यथा मूगो, बलवा दुब्बलोरिव।
अथ अत्थे समुप्पन्ने, सयेथ [पस्सेथ (क॰)] मतसायिक’’न्ति॥
… महाकच्चायनो थेरो…।
२. सिरिमित्तत्थेरगाथा
‘‘अक्कोधनोनुपनाही, अमायो रित्तपेसुणो।
स वे तादिसको भिक्खु, एवं पेच्च न सोचति॥
‘‘अक्कोधनोनुपनाही, अमायो रित्तपेसुणो।
गुत्तद्वारो सदा भिक्खु, एवं पेच्च न सोचति॥
‘‘अक्कोधनोनुपनाही , अमायो रित्तपेसुणो।
कल्याणसीलो सो [यो (स्या॰)] भिक्खु, एवं पेच्च न सोचति॥
‘‘अक्कोधनोनुपनाही, अमायो रित्तपेसुणो।
कल्याणमित्तो सो भिक्खु, एवं पेच्च न सोचति॥
‘‘अक्कोधनोनुपनाही , अमायो रित्तपेसुणो।
कल्याणपञ्ञो सो भिक्खु, एवं पेच्च न सोचति॥
‘‘यस्स सद्धा तथागते, अचला सुप्पतिट्ठिता।
सीलञ्च यस्स कल्याणं, अरियकन्तं पसंसितं॥
‘‘सङ्घे पसादो यस्सत्थि, उजुभूतञ्च दस्सनं।
‘अदलिद्दो’ति तं आहु, अमोघं तस्स जीवितं॥
‘‘तस्मा सद्धञ्च सीलञ्च, पसादं धम्मदस्सनं।
३. महापन्थकत्थेरगाथा
‘‘यदा पठममद्दक्खिं, सत्थारमकुतोभयं।
ततो मे अहु संवेगो, पस्सित्वा पुरिसुत्तमं॥
‘‘सिरिं हत्थेहि पादेहि, यो पणामेय्य आगतं।
एतादिसं सो सत्थारं, आराधेत्वा विराधये॥
‘‘तदाहं पुत्तदारञ्च, धनधञ्ञञ्च छड्डयिं।
केसमस्सूनि छेदेत्वा, पब्बजिं अनगारियं॥
‘‘सिक्खासाजीवसम्पन्नो, इन्द्रियेसु सुसंवुतो।
नमस्समानो सम्बुद्धं, विहासिं अपराजितो॥
‘‘ततो मे पणिधी आसि, चेतसो अभिपत्थितो।
न निसीदे मुहुत्तम्पि, तण्हासल्ले अनूहते॥
‘‘तस्स मेवं विहरतो, पस्स वीरियपरक्कमं।
तिस्सो विज्जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं॥
‘‘पुब्बेनिवासं जानामि, दिब्बचक्खु विसोधितं।
अरहा दक्खिणेय्योम्हि, विप्पमुत्तो निरूपधि॥
‘‘ततो रत्या विवसाने [विवसने (सी॰ स्या॰)], सूरियस्सुग्गमनं पति।