२. सीहासनियवग्गो
१. सीहासनदायकत्थेरअपदानं
‘‘निब्बुते लोकनाथम्हि, सिद्धत्थे द्विपदुत्तमे [दिपदुत्तमे (सी॰ स्या॰)]।
वित्थारिके पावचने, बाहुजञ्ञम्हि सासने॥
‘‘पसन्नचित्तो सुमनो, सीहासनमकासहं।
सीहासनं करित्वान, पादपीठमकासहं॥
‘‘सीहासने च वस्सन्ते, घरं तत्थ अकासहं।
तेन चित्तप्पसादेन, तुसितं उपपज्जहं॥
‘‘आयामेन चतुब्बीस, योजनं आसि [योजनासिंसु (स्या॰ क॰)] तावदे।
विमानं सुकतं मय्हं, वित्थारेन चतुद्दस॥
‘‘सतं [सत्त (स्या॰)] कञ्ञासहस्सानि, परिवारेन्ति मं सदा।
सोण्णमयञ्च पल्लङ्कं, ब्यम्हे आसि सुनिम्मितं॥
‘‘हत्थियानं अस्सयानं, दिब्बयानं उपट्ठितं।
पासादा सिविका चेव, निब्बत्तन्ति यदिच्छकं॥
‘‘मणिमया च पल्लङ्का, अञ्ञे सारमया बहू।
निब्बत्तन्ति ममं सब्बे, सीहासनस्सिदं फलं॥
‘‘सोण्णमया रूपिमया, फलिकावेळुरियामया।
पादुका अभिरूहामि, पादपीठस्सिदं फलं॥
‘‘चतुन्नवुतितो [चतुनवुते इतो (सी॰ स्या॰)] कप्पे, यं कम्ममकरिं तदा।
दुग्गतिं नाभिजानामि, पुञ्ञकम्मस्सिदं फलं॥
‘‘तेसत्ततिम्हितो कप्पे, इन्दनामा तयो जना।
द्वेसत्ततिम्हितो कप्पे, तयो सुमननामका॥
‘‘समसत्ततितो कप्पे, तयो वरुणनामका।
सत्तरतनसम्पन्ना, चतुदीपम्हि इस्सरा॥
‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।
छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥
इत्थं सुदं आयस्मा सीहासनदायको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।
सीहासनदायकत्थेरस्सापदानं पठमं।
२. एकत्थम्भिकत्थेरअपदानं
‘‘सिद्धत्थस्स भगवतो, महापूगगणो अहु।
सरणं गता च ते बुद्धं, सद्दहन्ति तथागतं॥
‘‘सब्बे सङ्गम्म मन्तेत्वा, माळं कुब्बन्ति सत्थुनो।
एकत्थम्भं अलभन्ता, विचिनन्ति ब्रहावने॥
‘‘तेहं अरञ्ञे दिस्वान, उपगम्म गणं तदा।
अञ्जलिं पग्गहेत्वान, परिपुच्छिं गणं अहं॥
‘‘ते मे पुट्ठा वियाकंसु, सीलवन्तो उपासका।
माळं मयं कत्तुकामा, एकत्थम्भो न लब्भति॥
‘‘एकत्थम्भं ममं देथ, अहं दस्सामि सत्थुनो।
आहरिस्सामहं थम्भं, अप्पोस्सुक्का भवन्तु ते [भवन्तु वो (सी॰), भवाथ वो (?)]॥
‘‘ते मे थम्भं पवेच्छिंसु, पसन्ना तुट्ठमानसा।
ततो पटिनिवत्तित्वा, अगमंसु सकं घरं॥
‘‘अचिरं गते पूगगणे, थम्भं अहासहं तदा।
हट्ठो हट्ठेन चित्तेन, पठमं उस्सपेसहं॥
‘‘तेन चित्तप्पसादेन, विमानं उपपज्जहं।
३. नन्दत्थेरअपदानं
‘‘पदुमुत्तरस्स भगवतो, लोकजेट्ठस्स तादिनो।
वत्थं खोमं मया दिन्नं, सयम्भुस्स महेसिनो॥
‘‘तं मे बुद्धो वियाकासि, जलजुत्तरनामको।
‘इमिना वत्थदानेन, हेमवण्णो भविस्ससि॥
‘‘‘द्वे सम्पत्ती अनुभोत्वा, कुसलमूलेहि चोदितो।
गोतमस्स भगवतो, कनिट्ठो त्वं भविस्ससि॥
‘‘‘रागरत्तो सुखसीलो, कामेसु गेधमायुतो।
बुद्धेन चोदितो सन्तो, तदा [ततो (स्या॰)] त्वं पब्बजिस्ससि॥
‘‘‘पब्बजित्वान त्वं तत्थ, कुसलमूलेन चोदितो।
सब्बासवे परिञ्ञाय, निब्बायिस्ससिनासवो’॥
‘‘सत्त [सत (स्या॰)] कप्पसहस्सम्हि, चतुरो चेळनामका।
सट्ठि कप्पसहस्सम्हि, उपचेला चतुज्जना॥
‘‘पञ्च कप्पसहस्सम्हि, चेळाव चतुरो जना।
सत्तरतनसम्पन्ना, चतुदीपम्हि इस्सरा॥
‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।
४. चूळपन्थकत्थेरअपदानं
‘‘पदुमुत्तरो नाम जिनो, आहुतीनं पटिग्गहो।
गणम्हा वूपकट्ठो सो, हिमवन्ते वसी तदा॥
‘‘अहम्पि हिमवन्तम्हि, वसामि अस्समे तदा।
अचिरागतं महावीरं, उपेसिं लोकनायकं॥
‘‘पुप्फच्छत्तं गहेत्वान, उपगच्छिं नरासभं।
समाधिं समापज्जन्तं, अन्तरायमकासहं॥
‘‘उभो हत्थेहि पग्गय्ह, पुप्फच्छत्तं अदासहं।
पटिग्गहेसि भगवा, पदुमुत्तरो महामुनि॥
‘‘सब्बे देवा अत्तमना, हिमवन्तं उपेन्ति ते।
साधुकारं पवत्तेसुं, अनुमोदिस्सति चक्खुमा॥
‘‘इदं वत्वान ते देवा, उपगच्छुं नरुत्तमं।
आकासे धारयन्तस्स [धारयन्तं मे (क), धारयतो मे (?)], पदुमच्छत्तमुत्तमं॥
‘‘सतपत्तछत्तं पग्गय्ह, अदासि तापसो मम।
‘तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो॥
‘‘‘पञ्चवीसतिकप्पानि, देवरज्जं करिस्सति।
५. पिलिन्दवच्छत्थेरअपदानं
‘‘निब्बुते लोकनाथम्हि, सुमेधे अग्गपुग्गले।
पसन्नचित्तो सुमनो, थूपपूजं अकासहं॥
‘‘ये च खीणासवा तत्थ, छळभिञ्ञा महिद्धिका।
तेहं तत्थ समानेत्वा, सङ्घभत्तं अकासहं॥
‘‘सुमेधस्स भगवतो, उपट्ठाको तदा अहु।
सुमेधो नाम नामेन, अनुमोदित्थ सो तदा॥
‘‘तेन चित्तप्पसादेन, विमानं उपपज्जहं।
छळासीतिसहस्सानि, अच्छरायो रमिंसु मे॥
‘‘ममेव अनुवत्तन्ति, सब्बकामेहि ता सदा।
अञ्ञे देवे अभिभोमि, पुञ्ञकम्मस्सिदं फलं॥
‘‘पञ्चवीसतिकप्पम्हि, वरुणो नाम खत्तियो।
विसुद्धभोजनो [सुसुद्धभोजनो (सी॰)] आसिं, चक्कवत्ती अहं तदा॥
‘‘न ते बीजं पवपन्ति, नपि नीयन्ति नङ्गला।
अकट्ठपाकिमं सालिं, परिभुञ्जन्ति मानुसा॥
‘‘तत्थ रज्जं करित्वान, देवत्तं पुन गच्छहं।
६. राहुलत्थेरअपदानं
‘‘पदुमुत्तरस्स भगवतो, लोकजेट्ठस्स तादिनो।
सत्तभूमम्हि पासादे, आदासं सन्थरिं अहं॥
‘‘खीणासवसहस्सेहि, परिकिण्णो महामुनि।
उपागमि गन्धकुटिं, द्विपदिन्दो [दिपदिन्दो (सी॰ स्या॰)] नरासभो॥
‘‘विरोचेन्तो [विरोचयं (स्या॰)] गन्धकुटिं, देवदेवो नरासभो।
भिक्खुसङ्घे ठितो सत्था, इमा गाथा अभासथ॥
‘‘‘येनायं जोतिता सेय्या, आदासोव सुसन्थतो।
तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो॥
‘‘‘सोण्णमया रूपिमया, अथो वेळुरियामया।
निब्बत्तिस्सन्ति पासादा, ये केचि मनसो पिया॥
‘‘‘चतुसट्ठिक्खत्तुं देविन्दो, देवरज्जं करिस्सति।
सहस्सक्खत्तुं चक्कवत्ती, भविस्सति अनन्तरा॥
‘‘‘एकवीसतिकप्पम्हि, विमलो नाम खत्तियो।
चातुरन्तो विजितावी, चक्कवत्ती भविस्सति॥
‘‘‘नगरं रेणुवती नाम, इट्ठकाहि सुमापितं।
७. उपसेनवङ्गन्तपुत्तत्थेरअपदानं
‘‘पदुमुत्तरं भगवन्तं, लोकजेट्ठं नरासभं।
पब्भारम्हि निसीदन्तं, उपगच्छिं नरुत्तमं॥
‘‘कणिकारपुप्फं [कणिकारं पुप्फितं (सी॰ स्या॰)] दिस्वा, वण्टे छेत्वानहं तदा।
अलङ्करित्वा छत्तम्हि, बुद्धस्स अभिरोपयिं॥
‘‘पिण्डपातञ्च पादासिं, परमन्नं सुभोजनं।
बुद्धेन नवमे तत्थ, समणे अट्ठ भोजयिं॥
‘‘अनुमोदि महावीरो, सयम्भू अग्गपुग्गलो।
इमिना छत्तदानेन, परमन्नपवेच्छना॥
‘‘तेन चित्तप्पसादेन, सम्पत्तिमनुभोस्ससि।
छत्तिंसक्खत्तुं देविन्दो, देवरज्जं करिस्सति॥
‘‘एकवीसतिक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति।
पदेसरज्जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं॥
‘‘सतसहस्सितो कप्पे, ओक्काककुलसम्भवो।
गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति [यं वदन्ति सुमेधोति, भूरिपञ्ञं सुमेधसं। कप्पेतो सतसहस्से, एस बुद्धो भविस्सति। (क॰)]॥
८. रट्ठपालत्थेरअपदानं
‘‘पदुमुत्तरस्स भगवतो, लोकजेट्ठस्स तादिनो।
वरनागो मया दिन्नो, ईसादन्तो उरूळ्हवा॥
‘‘सेतच्छत्तो पसोभितो, सकप्पनो सहत्थिपो।
अग्घापेत्वान तं सब्बं, सङ्घारामं अकारयिं॥
‘‘चतुपञ्ञाससहस्सानि, पासादे कारयिं अहं।
महोघदानं [महाभत्तं (सी॰), महोघञ्च (क॰), महादानं (?)] करित्वान, निय्यादेसिं महेसिनो॥
‘‘अनुमोदि महावीरो, सयम्भू अग्गपुग्गलो।
सब्बे जने हासयन्तो, देसेसि अमतं पदं॥
‘‘तं मे बुद्धो वियाकासि, जलजुत्तरनामको।
भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ॥
‘‘‘चतुपञ्ञाससहस्सानि, पासादे कारयी अयं।
कथयिस्सामि विपाकं, सुणोथ मम भासतो॥
‘‘‘अट्ठारससहस्सानि, कूटागारा भविस्सरे।
ब्यम्हुत्तमम्हि निब्बत्ता, सब्बसोण्णमया च ते॥
‘‘‘पञ्ञासक्खत्तुं देविन्दो, देवरज्जं करिस्सति।
९. सोपाकत्थेरअपदानं
‘‘पब्भारं सोधयन्तस्स [सेवयन्तस्स (सी॰ क॰)], विपिने पब्बतुत्तमे।
सिद्धत्थो नाम भगवा, आगच्छि मम सन्तिकं॥
‘‘बुद्धं उपगतं दिस्वा, लोकजेट्ठस्स तादिनो।
सन्थरं सन्थरित्वान [पञ्ञपेत्वान (स्या॰ अट्ठ)], पुप्फासनमदासहं॥
‘‘पुप्फासने निसीदित्वा, सिद्धत्थो लोकनायको।
ममञ्च गतिमञ्ञाय, अनिच्चतमुदाहरि॥
‘‘‘अनिच्चा वत सङ्खारा, उप्पादवयधम्मिनो।
उप्पज्जित्वा निरुज्झन्ति, तेसं वूपसमो सुखो’॥
‘‘इदं वत्वान सब्बञ्ञू, लोकजेट्ठो नरासभो।
नभं अब्भुग्गमि वीरो, हंसराजाव अम्बरे॥
‘‘सकं दिट्ठिं जहित्वान, भावयानिच्चसञ्ञहं।
एकाहं भावयित्वान, तत्थ कालं कतो अहं॥
‘‘द्वे सम्पत्ती अनुभोत्वा, सुक्कमूलेन चोदितो।
पच्छिमे भवे सम्पत्ते, सपाकयोनुपागमिं॥
‘‘अगारा अभिनिक्खम्म, पब्बजिं अनगारियं।
१०. सुमङ्गलत्थेरअपदानं
‘‘आहुतिं यिट्ठुकामोहं, पटियादेत्वान भोजनं।
ब्राह्मणे पटिमानेन्तो, विसाले माळके ठितो॥
‘‘अथद्दसासिं सम्बुद्धं, पियदस्सिं महायसं।
सब्बलोकविनेतारं, सयम्भुं अग्गपुग्गलं॥
‘‘भगवन्तं जुतिमन्तं, सावकेहि पुरक्खतं।
आदिच्चमिव रोचन्तं, रथियं पटिपन्नकं॥
‘‘अञ्जलिं पग्गहेत्वान, सकं चित्तं पसादयिं।
मनसाव निमन्तेसिं, ‘आगच्छतु महामुनि’॥
‘‘मम सङ्कप्पमञ्ञाय, सत्था लोके अनुत्तरो।
खीणासवसहस्सेहि, मम द्वारं उपागमि॥
‘‘नमो ते पुरिसाजञ्ञ, नमो ते पुरिसुत्तम।
पासादं अभिरूहित्वा, सीहासने निसीदतं [निसीद त्वं (सी॰)]॥
‘‘दन्तो दन्तपरिवारो, तिण्णो तारयतं वरो।
पासादं अभिरूहित्वा, निसीदि पवरासने॥
‘‘यं मे अत्थि सके गेहे, आमिसं पच्चुपट्ठितं।