सत्तरसमो परिच्छेदो
१७. दिट्ठिसङ्गहकथा
येवापनकनामेन , धम्मा छन्दादयो तथा।
खन्धादयो च कोट्ठासा, उद्दिट्ठा हि यथारहं॥
तत्थ छन्दादयो धम्मा, विभत्ताव यथारहं।
खन्धादिरासयो वापि, विञ्ञेय्या दानि सम्भवा॥
वेदना वेदनाक्खन्धो, चक्खुसम्फस्सजादिका।
सञ्ञा च सञ्ञाक्खन्धोति, छब्बिधापि पकासिता॥
सङ्खारक्खन्धनामेन, सेसा चेतसिका मता।
वुत्ता विञ्ञाणकाया छ, विञ्ञाणक्खन्धनामतो॥
रूपक्खन्धो पुनेकोव, सम्पयुत्तावियोगिनो।
अरूपिनो च चत्तारो, पञ्चक्खन्धा पवुच्चरे॥
मनायतननामं तु, चित्तमेव तथापरा।
चक्खुविञ्ञाणधातादिसत्तविञ्ञाणधातुयो॥
सब्बे चेतसिका धम्मा, धम्मायतनसङ्गहा।
धम्मधातूति च वुत्ता, द्विपञ्ञासापि सब्बथा॥
सुखुमानि च रूपानि, निब्बानञ्चेत्थ गय्हरे।
ओळारिकानि रूपानि, दसायतनधातुयो॥
चक्खुसोतघानजिव्हा-कायायतननामका।
रूपसद्दगन्धरस-फोट्ठब्बायतनानि च॥
द्वादसायतना सब्बे, होन्तट्ठारसधातुयो।
खन्धा ठपेत्वा निब्बानं, नत्थि पण्णत्ति तीसुपि॥
आहारादि च कोट्ठासा, पुब्बे वुत्तनयाव ते।
इति मिस्सकसङ्खेपो, विञ्ञातब्बो विभाविना॥
द्वादसाकुसलेस्वेव, चुद्दसापि ववत्थिता।
ये सावज्जाव तेसम्पि, सङ्गहो दानि निय्यते॥
कामासवो भवासवो, दिट्ठाविज्जासवाति च।
चत्तारो आसवा वुत्ता, तयो धम्मा सरूपतो॥
आसवा आसवट्ठेन,
ओघा वुय्हनतो तथा।
योजेन्तीति च योगाति,
ते चत्तारो च देसिता॥
कामब्भवो च पटिघो, मानो दिट्ठि च संसयो।
सीलब्बतपरामासो, भवरागो तथापरो॥
इस्सा मच्छरियाविज्जा, इति संयोजना दस।
अट्ठ धम्मा सरूपेन, अभिधम्मे पकासिता॥
इस्सामच्छरियं हित्वा, कत्वा मानुद्धवं तहिं।
भिन्दित्वा भवरागञ्च, रूपारूपवसा द्विधा॥
पञ्चोरम्भागिया चेव, पञ्चुद्धम्भागियाति च।
दस संयोजना वुत्ता, सुत्ते सत्त सरूपतो॥
गन्था धम्मा च चत्तारो, तयो धम्मा सरूपतो।
अभिज्झाकायगन्थो च, ब्यापादो च पवुच्चति॥
सीलब्बतपरामासो, कायगन्थो तथापरो।
इदंसच्चाभिनिवेसो, इति दिट्ठि विभेदितो॥
कामच्छन्दो च ब्यापादो, थिनमिद्धमथापरं।
तथा उद्धच्चकुक्कुच्चं, कङ्खाविज्जाति अट्ठिमे॥
धम्मा निवरणा नाम, छधा च पन देसिता।
मिच्छादिट्ठि पनेकाव, परामासोति वुच्चति॥
उपादानानि चत्तारि, कामुपादादिनामका।
दिट्ठिसीलब्बतं अत्त-वादुपादानमेव च॥
लोभदिट्ठिवसा द्वेव, तिविधा दिट्ठि देसिता।
दिट्ठि सीलब्बतमत्त-वादो चेति महेसिना॥
लोभो दोसो च मोहो च,
मानो दिट्ठि च संसयो।
थिनमुद्धच्चमेवाथ,
लोकनासयुगं तथा॥
इत्थं किलेसवत्थूनि, किलेसाति पकासिता।
दसेते तु समानाव, परतो च सरूपतो॥
कामरागो च पटिघो, मानो दिट्ठि च संसयो।
भवरागो अविज्जाति, छ सत्तानुसया मता॥
६२०.गाहा च पलिबोधा च, पपञ्चा चेव मञ्ञना।
तण्हा मानो च दिट्ठि च, दिट्ठि तण्हा च निस्सया॥
परामासेकको द्वेव, निस्सया मञ्ञना तयो।
आसवोघयोगगन्था, उपादाना च दुब्बिधा॥
अट्ठ नीवरणा वुत्ता, सत्तधानुसया कथा।
संयोजना किलेसा च, दसेव परतो ठिता॥
एकद्वितिछसत्तट्ठदसका तु यथारहं।
धम्मा सरूपतो होन्ति, यथावुत्तेसु रासिसु॥
कामरागभवरागा, कामासवभवासवा।
रूपरागारूपराग, इति लोभो विभेदितो॥
इदंसच्चाभिनिवेसो , दिट्ठि सीलब्बतं तथा।
अत्तवादो परामासो, इति दिट्ठि पवुच्चति॥
दिट्ठि पञ्चदसविधा, लोभट्ठारसधा तहिं।
सेसा सपररासीहि, समाना द्वादसट्ठिता॥
एकादससमुट्ठाने, दिट्ठिलोभा ववत्थिता।
अविज्जा सत्तसु वुत्ता, पटिघो पन पञ्चसु॥